Budowa domu, Budynek

Mieszkasz w nowo wybudowanym domu, ale formalnego odbioru wciąż brak? Sam brak pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy nie przekreśla ulgi termomodernizacyjnej. Skarbówka potwierdziła, że liczy się faktyczne istnienie budynku i jego mieszkalna funkcja, a nie wyłącznie dokument wydany przez nadzór budowlany.

Ceny materiałów budowlanych oraz produktów do domu i ogrodu w maju wzrosły o 3 proc. w ujęciu rocznym – wynika z danych Polskich Składów Budowlanych. To wyraźne przyspieszenie względem kwietnia, kiedy roczna dynamika cen wyniosła 2,1 proc.

Jak zmienia się rynek nieruchomości? Budynek drogi w utrzymaniu przegrywa w ESG i kalkulacji ekonomicznej najemcy. Efektywność energetyczną zaczyna się wyceniać jak lokalizację czy standard wykończenia. Co zmieniło się w świadectwie charakterystyki energetycznej od maja 2026 r.?

Czy spółdzielnia mieszkaniowa może zablokować rozpoczęty remont mieszkania? W wielu przypadkach tak. Właściciele lokali często nie zdają sobie sprawy z tego, że nie dysponują pełną swobodą w podejmowaniu decyzji dotyczących należącego do nich mieszkania. Trzeba też przyznać, że niektóre obowiązujące w tym zakresie zasady mogą być zaskakujące. O czym trzeba wiedzieć?

Nabycie nieruchomości zabudowanej jedynie fragmentem starego domu mieszkalnego nie pozbawia prawa do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy późniejszym zakupie pierwszego lokalu. Takie stanowisko zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 19 marca 2026 r. Choć notariusz pobrał podatek z ostrożności, organ podatkowy potwierdził prawidłowość stanowiska wnioskodawcy — i wskazał mu drogę do odzyskania nienależnie uiszczonej kwoty.

Planowanie budowy domu w polskich realiach przypomina dziś nawigowanie po dynamicznym i wymagającym rynku, gdzie stabilizacja cen materiałów przeplata się z rosnącymi kosztami specjalistycznych usług. Po okresie dużej niepewności, rok 2025 przyniósł pewien oddech, ustalając rynkowe standardy cenowe na poziomie, który pozwalał inwestorom na realne planowanie budżetów. Jednak 2026 rok stawia przed nami nowe wyzwania. Obserwując tysiące procesów projektowych, można zauważyć, że kluczem do sukcesu nie jest już tylko wybór tanich materiałów, ale przede wszystkim świadoma optymalizacja bryły budynku i technologii wykonania.

Podwyżki cen gazu, prądu i żywności to dopiero początek. Po waloryzacji emerytur i innych świadczeń, inflacja ponownie upomni się o swoje, tym razem poprzez wyższe opłaty za domy i mieszkania. W 2026 roku wiele gmin wykorzysta wskaźnik inflacji, by podnieść lokalne podatki. Kogo dotkną największe podwyżki i czy Twój budżet domowy wytrzyma kolejne obciążenie?

Budowla podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W prawie podatkowym jest ona czymś innym niż budynek. Muszą jednak zostać spełnione określone przesłanki, aby jakaś konkretna rzecz została objęta opodatkowaniem od nieruchomości jako budowla.

W nowych budynkach, od czwartej kondygnacji wzwyż, montaż windy będzie obowiązkowy. Dla jednych to szansa na poprawę dostępności mieszkań, dla innych – dodatkowe koszty. Założyciel firmy MAGMILLON, ekspert rynku nieruchomości Kuba Karliński, wyjaśnia, kto zyska, kto straci i jak zareagują deweloperzy.

Łazienki i kuchnie to zazwyczaj najsłabsze punkty mieszkań, jeżeli chodzi o izolację akustyczną. Nierzadko zdarza się tak, że przez kratki wentylacyjne można wręcz porozmawiać z sąsiadem, a na porządku dziennym jest dobieganie zza ściany odgłosów spłuczki toaletowej czy napełniania wanny w przylegającym lokalu. W zakresie ochrony przed nadmiernym hałasem dobiegającym z sąsiednich lokali – w jeszcze gorszym położeniu niż mieszkańcy bloków – znajdowały się dotychczas osoby, które zdecydowały się na zakup nieruchomości w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej. Ten stan, już niebawem, ma się jednak zmienić, w związku z projektem nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii.

Aktualnie, w marcu 2025 roku w Polsce trzeba wydać ok. 430 000 zł, aby postawić parterowy dom o powierzchni 100 m2 w stanie deweloperskim. Ta kwota nie uwzględnia jednak zakupu działki ani projektu budowlanego czy ogrodzenia. Z zestawienia Rankomat.pl wynika, że najdroższy jest sam początek budowy, gdzie za postawienie murów trzeba wydać 185 tys. zł. Prace dachowe i wykończeniowe kosztują ponad 100 tys. zł za każdy z tych etapów. Najmniej, bo 30 tys. zł, pochłonie zakup i montaż drzwi, okien oraz bramy garażowej. Największy pojedynczy koszt to fundamenty i wykonanie stropu łącznie za 90 tys. zł z materiałami i robocizną. Ostateczna cena wybudowania domu będzie zależała od kosztów ekipy budowlanej, jakości wybranych materiałów budowlanych i kilku innych czynników.

Od 30 czerwca 2026 r. kolejne ograniczenia. Nie wybudujesz domu jednorodzinnego w mieście jak z Twojej działki jest dalej niż 1,5 km do szkoły podstawowej. Na wsi dom musi leżeć nie dalej niż 3 km do szkoły. W sytuacji likwidacji szkół na wsiach i terenach podmiejskich, takie wymogi mogą zablokować budownictwo (zarówno bloków jak i domów jednorodzinnych). Gminy mogą modyfikować te zasady, ale czy to zrobią? W każdej gminie może być inaczej.

Wygląda na to, że Polacy znów rzucili się na działki budowlane. Eksperci portalu GetHome.pl przyznają, że do budowy domów jednorodzinnych zachęca stabilizacja cen wielu materiałów budowlanych oraz perspektywa poprawy dostępności kredytów.

Ocieplone domy i mieszkania w budynku po termomodernizacji szybciej znajdują nabywców i najczęściej osiągają też wyższą cenę – przyznają zapytani w sondzie przeprowadzonej przez portal GetHome.pl pośrednicy w obrocie nieruchomościami.

Konsultowany obecnie przez Ministerstwo Finansów projekt zmian w podatku od nieruchomości budzi wątpliwości podatników i ekspertów. Dotyczą one m.in. definicji budynków i budowli. Oceniając potencjalne skutki projektowanych zmian, tak przedsiębiorcy jak i osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej -  powinni zastanowić się nad swoim majątkiem. Bo w świetle nowych przepisów mogą pojawić się problemy z tym, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą.

W dniu 17 czerwca 2024 r. Ministerstwo Finansów opublikowało projekt zmian podatku od nieruchomości, który wzbudził nieukrywane zaskoczenie i kontrowersje. Oczywiście wszyscy się go spodziewali, bo Trybunał Konstytucyjny (zob. wyrok TK z 4 lipca 2023 r., sygn. SK 14/21, wyrok TK z 18 października 2023 r., sygn. SK 23/19) nie dał ustawodawcy wyboru – od 1 stycznia 2025 r. podatek ten musi mieć inny kształt. Konsternację wywołało jednak brzmienie proponowanych rozwiązań.

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych. W dniu 17 czerwca br. opublikowano już gotowy projekt tej nowelizacji.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że usługi hotelarskie, w tym udostępnianie apartamentów i domków na krótkie pobyty, podlegają opodatkowaniu podatkiem od przychodów z budynków.

Z danych GUS wynika, że najniżej od 17 lat spadła w zeszłym roku liczba rozpoczętych budów domów jednorodzinnych. Rok 2024 powinien być lepszy ale budowa własnego domu nie należy do tanich inwestycji. Koszty budowy rosną, choć już nie tak szybko jak w ciągu 2-3 ostatnich lat. Szacuje się, że aktualnie wybudowanie 1 metra kwadratowego domu jednorodzinnego do stanu deweloperskiego kosztuje ok. 6,2 tys. zł. Jeszcze na początku 2021 roku było to mniej niż 4 tys. złotych.

Coraz wyraźniej począwszy od września 2023 r. nabiera dynamiki trend spadkowy w cenach materiałów budowlanych. To dobra informacja dla tych, którzy jesienią lub teraz na wiosnę zaplanowali swoją inwestycję mieszkaniową albo gromadzą materiały na poważniejszy remont mieszkania.

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że wniesienie budynku pływalni aportem do spółki komunalnej po zakończeniu projektu budowlanego nie jest zwolnione od podatku VAT.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w swojej interpretacji wyjaśnił, że zakup domu jednorodzinnego w trakcie budowy, nieoddanego jeszcze do użytkowania nie kwalifikuje się do zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, nawet jeśli nieruchomość ta będzie przeznaczona na cele mieszkaniowe.

Platforma Oferteo zaprezentowała najnowsze dane dotyczące zapytań użytkowników w 10 wybranych kategoriach usługowych. W trzecim kwartale największy wzrost w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku zanotowała kategoria związana z budową domów. Na brak zleceń nie mogli również narzekać elektrycy oraz fachowcy wykonujący remonty. Trzeci kwartał nie był jednak najlepszy dla przedstawicieli branży OZE. Największą stratę w porównaniu z ubiegłym rokiem zanotowała kategoria pomp ciepła, a druga od końca była fotowoltaika. Mniej wyszu

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) stwierdziła, że obiekty świadczące usługi hotelarskie podlegają opodatkowaniu podatkiem od przychodów z budynków.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wydał interpretację, w której wyjaśnił, że przedsiębiorca ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z budową budynku o charakterze mieszkalno-biurowym, ponieważ budynek ten będzie przez niego wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług i nie będzie wykorzystywany do celów prywatnych.