Finanse publiczne, Encyklopedia prawa

Dla oceny kwalifikowalności wydatków z dotacji celowej na zadania sportowe, w tym na licencje klubowe i składki członkowskie) jest ich bezpośredni związek z realizacją celu oraz poniesienie ich w okresie obowiązywania umowy o udzielenie dotacji. Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. Zdaniem RIO sam fakt, że okres obowiązywania licencji sportowej wykracza poza termin realizacji zadania publicznego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dotacja została przeznaczona na cel niezwiązany z zadaniem.

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Tegoroczny raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Absurdalny i nieefektywny fiskalizm i trwonienie publicznych pieniędzy to najważniejsze symptomy końca epoki III Rzeczypospolitej – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zdaniem Profesora czasy III RP dobiegają końca i czas pomyśleć o Czwartej Rzeczypospolitej rządzonej w interesie jej obywateli oraz dla dobra publicznego. Bo na obecną wersję ustroju po prostu nas już nie stać.

MF opublikowało raport po pierwszym roku działania reformy finansów samorządów. Gminy, miasta, powiaty i województwa dostały łącznie o 53,3 mld zł więcej niż dostałyby według starych zasad. Reforma zmieniła sposób finansowania samorządów – odtąd głównym źródłem pieniędzy jest PIT od mieszkańców, nie subwencje. Ale eksperci MF przyznają: system wymaga poprawek. Co działa i jakie będą zmiany w 2027?

1 września wejdzie w życie program „Maluszkowe”, zakładający jednorazowe wypłaty, od 1 do 10 tys. zł, z tytułu urodzenia kolejnych dzieci lub wieloraczków w Sosnowcu. Wojewoda śląski Marek Wójcik opublikował już stosowną uchwałę w dzienniku urzędowym województwa.

Opłaty za parkowanie w strefach płatnego parkowania oraz kary za brak ich uiszczenia mogą stanowić istotne źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Problemem pozostaje jednak transparentność wykorzystania tych środków. Czy samorządy mają tu dowolność?

W dniu 14 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Ministerstwo Finansów poinformowało, że nowe przepisy mają poprawić skuteczność i efektywność wydatkowania środków publicznych, przy zachowaniu rzetelnej i przejrzystej informacji o transferach, jakie zachodzą w jednostkach sektora finansów publicznych. Te nowe przepisy realizują kamień milowy A2aG określony dla Reformy Systemu Budżetowego w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Warsaw Enterprise Institute opublikował trzecią edycję „Czarnej Księgi” wydatków publicznych — zestawienie chybionych inwestycji z całej Polski, zarówno małych, jak i wielkich, które pochłonęły miliony złotych i nie przyniosły korzyści obywatelom.

Bez względu na to, jaki los spotka ostatecznie program SAFE, pewne jest jedno: politycznie zyskają wszystkie strony konfliktu, ale instytucjonalnie straci państwo polskie. W sporze ginie bowiem to, co najważniejsze: wiarygodność i przejrzystość finansów publicznych.

Deficyt publiczny osiąga rekordowe poziomy, państwo musi przeprowadzić konsolidację fiskalną - uważają ekonomiści Forum Obywatelskiego Rozwoju i Warsaw Enterprise Institute. Proponują m.in. jednolity wiek emerytalny - 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur, a także prywatyzację.

Nie czekaj, aż szpital trafi na OIOM finansów. Nowa ustawa nakazuje program naprawczy dopiero po stracie przekraczającej 1%, ale kto zwleka do tego momentu, ryzykuje terapię przymusową. Dyrektor, który wcześniej sięgnie po narzędzia „pre-naprawcze”, ma szansę poprawić wynik własnym tempem, bez ustawowej kroplówki i kwartalnych raportów. Nowe przepisy dotyczące programów naprawczych w publicznych podmiotach leczniczych komentuje adwokat Grzegorz Prigan.

Finanse samorządów to temat, który wraca w debacie publicznej regularnie. Ostatnie lata przyniosły jednak szczególnie istotne zmiany – od wprowadzenia Polskiego Ładu, po ustawę z października 2024 roku, która znacząco przeorganizowała sposób zasilania budżetów gmin, powiatów i województw. O tym, co w praktyce oznacza nowy model finansowania, mówił podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu prof. Paweł Felis ze Szkoły Głównej Handlowej.

Zmiany w procesie budżetowym. Rada Fiskalna - niezależna instytucja o charakterze ekspercko-doradczym. Sejm przyjął ustawę o Radzie Fiskalnej. Chodzi m.in. o poprawę transparentności finansów publicznych.

W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowana została informacja o projekcie nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Proponowane zmiany są związane z związek z wdrażaniem nowych przepisów unijnych, które weszły w życie z końcem kwietnia 2024 r.

W jaki sposób należy ująć w księgach rachunkowych odprawę pośmiertną - czy prawidłowy jest zapis: konto 409/§ 302? W jaki sposób należny ująć w księgach dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz wynagrodzenie za rok bieżący? Czy wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop należy wypłacić z konta 404/§ 401?

Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

Od 1 lipca 2024 r. jednostki  sektora finansów publicznych będą miały obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Jakie działania powinny zostać podjęte przez te jednostki, aby wdrożenie przebiegło szybko i bezproblemowo? Czy KSeF będzie musiał być stosowany w każdej jednostce? Kto powinien wystąpić o nadanie uprawnień w KSeF w przypadku jednostek scentralizowanych o skomplikowanej strukturze? Na te i inne pytanie odpowiedzi udzielają eksperci w publikacji  "KSeF. Wdrożenie w sektorze finansów publicznych".

Polecenie jest jedną z instytucji prawa spadkowego. Na czym polega? Kto może żądać wykonania polecenia?

Kohabitacja jest pojęciem, które stosujemy nie tylko w socjologii. W polityce używa się go w odniesieniu do układu sił rządzących. Czym jest zatem kohabitacja?

Polskie finanse publiczne są transparentne, obserwowane przez instytucje UE i niezależne instytucje ratingowe. Nie ma absolutnie mowy o ukrywaniu czegokolwiek – powiedziała minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Prezes Rady Ministrów, czyli zwyczajowo premier pełni ważną rolę, którą określa Konstytucja. Kto może objąć taki urząd? Jakie kompetencje i obowiązki spoczywają na szefie rządu?

Renta socjalna to jedno ze świadczeń przysługujących osobom niezdolnym do pracy. Kto może otrzymać wsparcie i na jakich zasadach?

Niegodność dziedziczenia to jedna z instytucji prawa spadkowego. Polega ona na wyłączeniu od dziedziczenia określonych osób, które działały na szkodę spadkodawcy i spadkobierców. Kiedy można zostać uznanym za niegodnego dziedziczenia?

Czym jest senat? Z ilu senatorów się składa? Ile trwa kadencja Senatu? Warto znać najważniejsze zasady.

Jaką rolę pełni Sejm? Z ilu posłów się składa? Jakie zasady określają wybory do Sejmu? Oto najważniejsze informacje.