Podatek od spadków i darowizn, Dziedziczenie

Coraz więcej osób w Polsce żyje samotnie i nie posiada żadnych dzieci. Co się stanie z ich majątkiem po śmierci? Testament jest dokumentem, który pozwala samodzielnie zdecydować, kto odziedziczy dorobek życia i uniknąć wielu rodzinnych problemów.

W 7 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn, która przewiduje w szczególności ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Nowe przepisy przewidują możliwość przywrócenia terminu, który będzie miał zastosowanie do wszystkich tytułów nabycia majątku podlegającego podatkowi od spadków i darowizn. Ponadto przywrócenie terminu dotyczyć będzie poza zwolnieniem dla najbliższej rodziny, także zwolnienia nabycia przedsiębiorstw zmarłej osoby fizycznej, gdzie warunkiem zwolnienia jest również konieczność terminowego złożenia zgłoszenia. Dodatkowo nowe przepisy doprecyzują moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku i termin złożenia zeznania podatkowego.

Śmierć bliskiej osoby to ogromny cios, ale też początek skomplikowanych formalności – zwłaszcza gdy zmarły nie doczekał się potomstwa i nie zostawił testamentu. Kto w takiej sytuacji przejmuje majątek? Polskie prawo jasno określa sztywną hierarchię. Zobacz, komu przypadną pieniądze i nieruchomości po osobie bezdzietnej. Niektóre scenariusze mogą Cię mocno zdziwić.

Jakie skale podatkowe, stawki i kwoty wolne od podatku obowiązują w 2026 roku? Od lipca 2023 r. nie zmieniły się przepisy w tym zakresie. Kto jest w której grupie podatkowej? Na czym polega zwolnienie dla najbliższej rodziny?

Darowizna pieniędzy od rodziców, babci czy rodzeństwa to w Polsce częste sytuacje. Problem pojawia się, gdy suma przekazanych kwot nieoczekiwanie przekroczy kwotę wolną od podatku od darowizn, a obdarowany nie dopełnił formalności wymaganych do skorzystania ze zwolnienia. Czy w takiej sytuacji zwrot darowizny pozwala uniknąć obowiązku podatkowego?

Kto dziedziczy majątek, gdy nie ma testamentu, a kto wtedy, gdy został sporządzony? Polskie prawo jasno rozróżnia dziedziczenie ustawowe i testamentowe, ale szczegóły mogą zaskoczyć. Wyjaśniamy najważniejsze zasady, formy testamentów oraz kiedy możliwe jest wydziedziczenie – to wiedza, która pozwala uniknąć sporów i zadbać o przyszłość bliskich.

Rodzic pisze testament. Tobie nie przepisuje nic. I co - już po spadku? Niekoniecznie, bo polskie prawo ma opcję atomową przeciwko spadkobiercom - masz szansę uzyskać zachowek od nich. Zachowek ma za zadanie chronić najbliższych przed pominięciem w testamencie, gdy jednocześnie nie ma podstaw do wydziedziczenia. Omawiamy dokładnie kwestie prawne o zachowku.

Nawet bez kontaktu z rodziną zmarłego wierzyciel może uruchomić całą machinę prawną i sięgnąć po pieniądze spadkobierców. I to niewielkim kosztem. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. jasno określa, co wierzyciel może zrobić po śmierci dłużnika i kiedy spadkobiercy stają się celem egzekucji. Wyjaśniamy, co dokładnie wynika z tego orzeczenia.

Twórczyni internetowa, która tworzy treści cyfrowe na platformie abonamentowej, uznała otrzymywane od widzów tipy za darowizny podlegające ustawie o podatku od spadków i darowizn. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się z tym stanowiskiem. Według organu anonimowe wpłaty nie spełniają definicji umowy darowizny z Kodeksu cywilnego, a zatem nie mogą być opodatkowane w tym trybie.

Zapowiada się rewolucja w przepisach? Dzieci mogłyby dziedziczyć emeryturę po rodzicach. To przełomowe rozwiązanie, dotychczas nieobecne w polskim systemie ubezpieczeń społecznym, nie oznaczałoby jednak „emerytalnego spadku” z automatu. Nowe, prawne rozwiązania, objęłoby tylko konkretną grupę. Chodzi o dzieci wybitnych sportowców, którzy za życia pobierali tak zwaną emeryturę olimpijską, przysługującą za zdobycie w igrzyskach igrzysk złotego medalu.

Śmierć rodziców to moment, w którym emocje zderzają się z twardą rzeczywistością prawną. Choć wielu osobom wydaje się, że podział majątku to jedynie formalność wynikająca z testamentu lub prostej matematyki, w praktyce proces ten przypomina skomplikowaną układankę. Aby skutecznie przejąć dom, oszczędności czy inne dobra, spadkobiercy muszą zmierzyć się z szeregiem procedur.

Choć darowizny między najbliższymi krewnymi często korzystają z pełnego zwolnienia z podatku, fiskus nie pozostawia miejsca na dowolność w ich dokumentowaniu. Nowa interpretacja podatkowa pokazuje, że nawet spełnienie podstawowych warunków, takich jak zgłoszenie darowizny w terminie i jej otrzymanie od członka rodziny, nie wystarczy, jeśli środki przekazano w gotówce.

„Oddaliśmy miastu własne mieszkania (lub przekazaliśmy naszą własność poprzednim najemcom, zdejmując z gminy ciężar ich relokacji i długów), płaciliśmy wielokrotnie podwyższony, licytowany rynkowo czynsz, a teraz państwo chce nas zrównać z beneficjentami pomocy socjalnej, odebrać naszym rodzinom prawo do dziedziczenia najmu i inwigilować nas w księgach wieczystych” – skarżą się mieszkańcy warszawskich osiedli. Nowy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw autorstwa Minister Finansów i Gospodarki – w zakresie wyłączenia „automatyzmu” w dziedziczeniu stosunku najmu komunalnego – „wrzuca do jednego worka” wszystkich najemców lokali należących do zasobów miasta/gminy, niezależnie od tego, czy w najem ten wstąpiono w zamian za przekazanie miastu/gminie prawa własności (lub spółdzielczego własnościowego prawa) do swojego dotychczasowego mieszkania. W obronie najemców staje Urząd m.st. Warszawy, który zgłasza zastrzeżenia do projektu, jednak – czy ochronią one wszystkich najemców?

We wtorek w życie weszła nowelizacja Prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece przyspieszająca procedurę wpisów. W ocenie Krajowej Rady Notarialnej nowe przepisy oznaczają koniec kolejek w sądach, bo wniosek o wpis do księgi będzie można już złożyć bezpośrednio u notariusza.

Na jakich zasadach płacą podatek od spadku spadkobiercy należący do dalszej rodziny zmarłego? Z jakiej ulgi lub zwolnienia podatkowego może skorzystać dalsza rodzina spadkodawcy (a nawet obca osoba), która odziedziczyła mieszkanie.

Pracodawcy czasem wręczają swoim pracownikom prezenty i upominki. Z różnych okazji - np. świąt, czy jubileuszy. Ale zarówno pracodawcy, jak i pracownicy chcą wiedzieć, czym w świetle przepisów jest taki prezent. Czy jest to część wynagrodzenia za pracę, która musi być opodatkowana podatkiem dochodowym i objęta składkami ZUS oraz składką zdrowotną? Czy jest to darowizna opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn? Zobaczmy jak odpowiada na te pytania Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w tegorocznych interpretacjach.

Często zastanawiamy się nad tym jak zabezpieczyć rodzinę na wypadek naszej śmierci i czy trzeba sporządzić testament. Czy warto zdecydować się na przygotowanie czerwonej teczki? Na czym polega takie rozwiązanie i w jakich sytuacjach może okazać się pomocne?

Okazuje się, że środki zgromadzone na subkontach ZUS mogą być dziedziczone. A to oznacza, że w przypadku śmierci osoby, która uczestniczyła w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE), pieniądze zgromadzone na jej koncie mogą zostać przekazane spadkobiercom. Na subkontach osób zmarłych, które były członkami OFE, zgromadzona jest średnio kwota 29 tys. zł. Oto szczegóły.

W dniu 14 stycznia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn, który wprowadza zwolnienie z podatku od spadków i darowizn do 31 grudnia 2026 r., dla osób zamieszkałych na terenie gmin i miejscowości, które zostały dotknięte skutkami powodzi we wrześniu 2024 r. Rozwiązanie to postulowane było przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast z regionu objętego skutkami powodzi, jak również przez organizacje pozarządowe.

W dniu 30 grudnia 2025 r. Rada Ministrów przyjęła i skierowała do Sejmu projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, a także drugi projekt: ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Osoby żyjące w związkach nieformalnych (partnerzy, konkubenci) będą mogły zawrzeć umowę cywilnoprawną, dzięki której zyskają możliwość kształtowania wzajemnych praw i obowiązków w sferze majątkowej, rodzinnej i osobistej. Szef gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker powiedział tego samego dnia, że przyjęty przez rząd projekt ustawy o statusie osoby najbliższej przenosi przywileje małżeńskie na związki partnerskie - nie ma na to zgody Prezydenta Nawrockiego.

Środki (pieniądze) zapisane na subkoncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych mogą być podzielone i wypłacone po śmierci osoby ubezpieczonej. Podobnie, jak to dzieje się ze środkami zgromadzonymi w otwartym funduszu emerytalnym (OFE). Kto otrzyma te pieniądze po śmierci osoby ubezpieczonej?

Spadkobiercy będą mieli łatwiej - Prezydent Karol Nawrocki podpisał 12 grudnia 2025 r. nowelizację prawa o notariacie. Wprowadza ona możliwość złożenia stosownego wniosku jeszcze u notariusza. To znaczne ułatwienie i uproszczenie, bowiem dotychczas z takimi wnioskami trzeba było załatwiać sprawy w sądach.

Wiele osób zastanawia się nad przyszłością swojego majątku – a prawnicy coraz częściej słyszą pytania o testamenty, dziedziczenie i przekazywanie nieruchomości. Choć temat wydaje się odległy, w praktyce dotyczy każdego z nas. Bo nawet jeśli nie mamy jeszcze testamentu, to wcześniej czy później będziemy stroną w sprawie spadkowej – jako spadkobiercy lub spadkodawcy - pisze adwokat Karolina Pilawska.

Środki zgromadzone w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE) są dziedziczne i mogą być przekazane uprawnionym osobom po śmierci członka OFE. Zdarza się jednak, że partnerzy zapominają o środkach zgromadzonych w OFE. Tymczasem na koncie zmarłego może znajdować się nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych, które prawnie przysługują rodzinie. Co ważne, te pieniądze nie zostaną wypłacone automatycznie.

Najnowszy rządowy projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn nałoży na podatników (spadkobierców) obowiązek złożenia zeznania podatkowego po uzyskaniu postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia (APD). Jeżeli ta nowelizacja wejdzie w życie, to faktycznie termin przedawnienia wyniesie 5 lat, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, a nie 3 lata, jak obecnie, co wynika z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Nie realizuje się w tym wypadku deklarowanego celu w postaci „uproszczenia procedur oraz ochrony spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych.”, lecz w istocie przedkłada się projekt ustawy niekorzystnej dla podatników – pisze adwokat Konrad Giedrojć.