REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dziedziczenie pieniędzy z ZUS. Kto może, jakie warunki?

Dziedziczenie pieniędzy z ZUS. Kto może, jakie warunki?
Dziedziczenie pieniędzy z ZUS. Kto może, jakie warunki?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Po śmierci osoby, dla której prowadzone jest subkonto w ZUS, dochodzi do dziedziczenia środków. Jak wyglądają zasady dziedziczenia środków z subkonta w ZUS? Kto i kiedy może dziedziczyć środki pieniężne z ZUS?

Każdy ubezpieczony ma swoje indywidualne konto w ZUS, założone na podstawie pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń

Każdej osobie ubezpieczonej - jak wyjaśnia ZUS w komunikacie na swojej stronie internetowej - zakładamy indywidualne konto w ZUS na podstawie jej pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń, np. wtedy, gdy podejmuje ona pierwszą pracę. W ramach tego konta od 1 maja 2011 r. prowadzimy także subkonto[1]. Pierwotnie subkonto mogła mieć tylko osoba ubezpieczona, która była członkiem otwartego funduszu emerytalnego (OFE). W 2013 r. weszły w życie zmiany w systemie emerytalnym. Począwszy od 1 lutego 2014 r., osoby, które  po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy, mogą zdecydować, czy chcą zawrzeć umowę z otwartym funduszem emerytalnym (OFE). Jeśli taka osoba w terminie 4 miesięcy od rozpoczęcia aktywności zawodowej nie zawrze umowy z OFE, jej składki w całości zostaną zapisane na subkoncie w ZUS[2]. Żeby mieć subkonto w ZUS, nie trzeba zatem być już członkiem OFE.

Decyzja, czy dana osoba chce korzystać tylko z subkonta w ZUS, czy wybiera zarówno ZUS, jak i OFE, nie jest ostateczna. Od 1 kwietnia do 31 lipca 2024 r. jest przewidziane tzw. okienko transferowe, w czasie którego osoba ubezpieczona będzie mogła ponownie wybrać, czy chce całą składkę emerytalną pozostawić w ZUS, czy też część składki przekazywać do OFE[3]. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. nie mogą być członkami OFE. Oznacza to również, że nie mają subkonta w ZUS. Od 1 maja 2011 r. prowadzimy subkonto w ZUS:

  • dla osób ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ale przed 1 stycznia 1969 r. – jeżeli są członkami OFE,
  • dla osób ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1968 r., bez względu na to, czy są członkami OFE, czy też nie.[4]

Obecnie na subkonto (tzw. II filar) trafia:

  • 7,3% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, jeśli osoba ubezpieczona nie przystąpiła do OFE lub jest członkiem OFE, ale zdecydowała, że składka jest przekazywana wyłącznie na jej subkonto w ZUS[5],
  • 4,38% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, jeśli osoba ubezpieczona jest członkiem OFE i zdecydowała, że składka w wysokości 2,92% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne jest przekazywana do OFE[6].

Jak są dzielone i wypłacane środki z subkonta w ZUS? Po śmierci osoby, dla której prowadzone jest subkonto, dochodzi do dziedziczenia środków

W odróżnieniu od środków zgromadzonych na indywidualnym koncie w ZUS środki z subkonta (tak jak środki z OFE) są dzielone w przypadku:

  • rozwodu,
  • unieważnienia małżeństwa,
  • ustania wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej między posiadaczem subkonta a jego współmałżonkiem,
  • śmierci osoby, dla której prowadzimy subkonto w ZUS[7].

W przypadku rozwodu, unieważnienia małżeństwa lub ustania wspólności majątkowej:

  • środki zgromadzone na subkoncie w ZUS, które przypadają byłemu współmałżonkowi w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, przekazujemy w ramach wypłaty transferowej na subkonto byłego współmałżonka (nie wypłacamy gotówki); wysokość wypłaty zależy od zapisów zawartych w dokumentach sądowych dotyczących podziału majątku wspólnego byłych współmałżonków[8].

W przypadku śmierci osoby, dla której prowadzimy subkonto, dochodzi do tzw. dziedziczenia środków:

  • jeśli w chwili śmierci osoba posiadająca subkonto pozostawała w związku małżeńskim, współmałżonek zmarłego otrzymuje w ramach wypłaty transferowej połowę środków znajdujących na subkoncie w ZUS w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej (nie wypłacamy gotówki)[9],
  • pozostałe środki (albo wszystkie, jeśli osoba zmarła nie miała współmałżonka) przekazujemy osobom wskazanym przez osobę zmarłą, a jeśli nie ma takich osób, środki te wchodzą w skład spadku[10].

Jeśli osoba ubezpieczona ma subkonto w ZUS i jednocześnie jest członkiem OFE, obowiązuje zasada że podział i wypłatę środków rozpoczyna  OFE. Dlatego w pierwszej kolejności należy złożyć wniosek we właściwym  OFE, nie w ZUS. W ciągu 14 dni od podziału, który zrealizuje OFE, OFE przesyła do nas zawiadomienie o osobach, na rzecz których podzielił środki zgromadzone na rachunku, oraz o ich udziale w tych środkach. W ten sam sposób podzielimy środki zapisane na subkoncie. Mamy na to 3 miesiące od dnia, w którym dostaniemy zawiadomienie o podziale środków z OFE[11].

Ten proces przebiega inaczej, jeżeli osoba ubezpieczona nie jest już lub nigdy nie była członkiem OFE:

  • jeśli całość środków z OFE została przekazana na subkonto w ZUS w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa, osoba została wykreślona z Centralnego Rejestru Członów OFE - podział i wypłatę środków rozpoczyna ZUS;
  • jeśli osoba ubezpieczona nigdy nie była członkiem OFE, ale miała subkonto w ZUS, podział i wypłatę środków rozpoczyna ZUS.[12]

W obu przypadkach proces zrealizujemy na wniosek osoby uprawnionej. Powinna go złożyć na formularzu USS „Wniosek o transfer/wypłatę środków z subkonta osoby ubezpieczonej”. W tej sprawie nie możemy działać z urzędu, bo nie mamy takiego prawa.
Ważne! Aby uzyskać środki z subkonta, nie trzeba korzystać z usług firm zewnętrznych. Wystarczy złożyć do nas odpowiedni wniosek. Pomocy udzielają pracownicy sal obsługi klienta w naszych placówkach lub Centrum Obsługi Telefonicznej (COT).

Dziedziczenie środków pieniężnych z ZUS. Ważne jest wskazanie osób uprawnionych

Osoby wchodzące na rynek pracy, które nie zawarły umowy z OFE, powinny złożyć do nas pisemne oświadczenie ubezpieczonego o stosunkach majątkowych istniejących między ubezpieczonym a jego współmałżonkiem. Mogą również wskazać imiennie jedną lub więcej osób uprawnionych do otrzymania środków po ich śmierci (na wniosku UWU „Wskazanie/ zmiana osób uprawnionych do otrzymania środków zgromadzonych na subkoncie ubezpieczonego”). Jeśli tego nie zrobią, to w przypadku śmierci osoby, dla której prowadzimy subkonto w ZUS, środki z tego subkonta wejdą w skład spadku[13]. Osoba ubezpieczona może wprowadzać zmiany w złożonym przez siebie wskazaniu. Zmiana może dotyczyć np. osób uprawnionych lub ich udziału w środkach.
Ważne! Osobą uprawnioną do otrzymania środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS może być nie tylko członek rodziny osoby ubezpieczonej, ale także każda osoba fizyczna, np. przyjaciel.

Jeśli osoba ubezpieczona złożyła do nas informację o tym, kogo wskazuje do otrzymania środków zgromadzonych na swoim subkoncie w ZUS, to po jej śmierci zawiadamiamy osoby uprawnione o tym, że mogą złożyć wniosek o wypłatę środków. Ta sama zasada obowiązuje, gdy informację o osobach uprawnionych do dziedziczenia środków otrzymamy z OFE po zakończeniu realizacji suwaka bezpieczeństwa (czyli po zwrocie wszystkich środków z OFE na subkonto w ZUS), jeśli osoba ubezpieczona złożyła takie wskazanie w OFE. Dlatego warto na bieżąco aktualizować dane osób uprawnionych do dziedziczenia środków.

Osoby, które są członkami OFE, powinny zgłosić w OFE wszelkie zmiany dotyczące osób uprawnionych, nawet jeśli zadecydowały, że nie będą już odprowadzać składek do OFE.
Czy jest termin na zwrócenie się do ZUS o podział środków po śmierci osoby, dla której ZUS prowadzi subkonto? Nie ma takiego terminu. Wniosek nie jest ograniczony w czasie.

Co się dzieje ze środkami z subkonta w momencie przejścia osoby ubezpieczonej na emeryturę?

Jeśli osoba ubezpieczona w momencie, w którym osiągnęła powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), rezygnuje z aktywności zawodowej i przechodzi na emeryturę, to środki zgromadzone na jej subkoncie w ZUS, które uzyskała z tytułu tej aktywności, uwzględniamy w podstawie przyznanego jej świadczenia emerytalnego.

Inaczej jest w przypadku osób ubezpieczonych, które korzystają z tzw. emerytur wcześniejszych. Środki zgromadzone na ich rachunku w OFE i zapisane na subkoncie w ZUS przekazywane są na dochody budżetu państwa. Jest to warunek niezbędny do tego, aby mogły one uzyskać tego rodzaju świadczenia.

Co to jest wypłata gwarantowana z ZUS?

Wypłata gwarantowana to jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane osobom uposażonym po śmierci emeryta, który nabył prawo do emerytury docelowej po osiągnięciu wieku 65 lat i miał subkonto w ZUS.
Wskazana przez emeryta osoba uposażona nabywa prawo do całości albo części wypłaty gwarantowanej, jeżeli śmierć emeryta nastąpiła w ciągu 3 lat od miesiąca, w którym po raz pierwszy wypłaciliśmy mu emeryturę.

Jeżeli emeryt nie wskaże żadnej osoby uposażonej, to oznacza, że osobą uposażoną jest jego współmałżonek, pod warunkiem że w chwili śmierci emeryta pozostawał z nim we wspólności majątkowej. W pozostałych przypadkach wypłata gwarantowana wchodzi w skład spadku.
Emeryt może w każdym czasie zmienić swoją poprzednią dyspozycję i wskazać inne osoby uposażone.
Jeśli emeryt chce wskazać inne osoby uposażone niż:

  • dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
  • przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka,
  • małżonek (wdowa i wdowiec),
  • rodzice (za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające),

może to zrobić tylko wtedy, jeśli uzyska pisemną zgodę swojego współmałżonka. Dlatego tak ważne jest, aby na bieżąco aktualizować dane osób uposażonych[14].

[1] Art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm), zwanej dalej ustawą o sus.
[2] Art. 39 ust 1 i 1a ustawy o sus,
[3] Art. 39a ust. 1 ustawy o sus.
[4] Art. 111 ustawy o sus.
[5] Art. 22 ust 3 pkt 2 ustawy o sus,
[6] Art. 22 ust 3 pkt 1 ustawy o sus.
[7] Art. 40e ust 1 i 12 ustawy o sus
[8] Art. 126 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 930), zwana dalej ustawą o ofe, w związku z art. 40e ustawy o sus.
[9] Art. 131 ustawy o ofe
[10] Art. 132 ustawy o ofe.
[11] Art. 40e ust. 5i 11 ustawy o sus.
[12] Art. 40e ust.11 i 11a ustawy o sus.
[13] Art. 132 ust. 1 ustawy o ofe, w związku z art. 40e ustawy o sus.
[14] Art.25b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504 ze zm.)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: ZUS

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
1000 zł miesięcznie. Kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego idzie w górę, wzrost jest znaczący

Podniesienie kwoty świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 do 1000 zł miesięcznie. Takie rozwiązanie zakłada projekt nowelizacji ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który został właśnie skierowany do uzgodnień.

Pilne! Brak porozumienia w sprawie płacy minimalnej w 2025 r. Ostateczna decyzja rządu do 15 września

Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Równe 1000 zł maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego od 1 października 2024 r. [projekt ustawy]

Dzieci uprawnione do alimentów, których nie można wyegzekwować otrzymają długo oczekiwaną podwyżkę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu 15 lipca 2024 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Celem tej nowej ustawy jest podniesienie maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 zł do 1000 zł od 1 października 2024 r.

Wzrost płac w budżetówce. MF informuje o waloryzacji wynagrodzeń w 2025 roku

Jaki będzie wzrost płac w budżetówce w przyszłym roku? Po konsultacjach ze stroną społeczną resort finansów zaproponuje Radzie Ministrów wyższą niż 4,1 proc. waloryzację wynagrodzeń w sferze budżetowej w 2025 roku. Tak przekazał minister finansów Andrzej Domański.

REKLAMA

Nie tylko bon senioralny. Co jeszcze trzeba zrobić dla osób starszych?

Bon senioralny jest tylko jednym z elementów systemu opieki nad osobami starszymi. Niezbędna jest systemowa opieka nad seniorami. "Jest to największe wyzwanie opieki senioralnej w dobie starzejącego się społeczeństwa; jednym z jego wymiarów jest konieczność zapewniania seniorom opieki zdrowotnej" - wskazała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska na IX sesji Obywatelskiego Parlamentu Seniorów.

Płacisz na urlopie kartą? Sprawdź paragon. Czym jest doliczana często usługa finansowa? I czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Płacisz na urlopie kartą? Przyglądaj się paragonom. Czym jest doliczana coraz częściej usługa finansowa? To sposób przedsiębiorców na obniżanie kosztów prowadzonej działalności. Jednak czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Weryfikacja sędziów. Minister Bodnar: jest jedno podstawowe kryterium, czy mieli świadomość wadliwości procedury awansowej

Podstawowym kryterium weryfikacji statusu sędziów jest to czy dobrowolnie decydowali się oni na przejście przez procedurę awansową przed obecną Krajową Radą Sądownictwa, zdając sobie sprawę, że może ona być wadliwa - podkreślił 15 lipca 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar.

Darowizna pieniężna od taty. Decydujące znaczenie ma jeden warunek, aby skorzystać ze zwolnienia

W przypadku gdy przedmiotem darowizny od taty są środki pieniężne, to w celu skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie określonych warunków. Jednym z tych warunków jest konieczność udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy. Organ skarbowy tego warunku bardzo pilnuje. 

REKLAMA

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a grunty trafią pod inwestycje

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a samorządy zyskają dostęp do gruntów Krajowego Zasobu Nieruchomości. Czy to wpłynie na obniżenie cen mieszkań?

Abonament RTV do likwidacji. Jakie pomysły ma rząd?

Rząd chce zlikwidować abonament RTV, który teraz opłaca każdy posiadacz odbiornika radiowego i telewizyjnego. Co nowego w zamian? Zaproponowano, by finansować media publiczne z budżetu państwa - chodzi o co najmniej 0,09 procent PKB rocznie. Resort kultury prowadzi już konsultacje w tej sprawie, z których raport ma się ukazać w październiku.

REKLAMA