WZON

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie wspierające wreszcie dla większej grupy osób z niepełnosprawnościami. Już nie 78, a od 70 punktów w skali potrzeby wsparcia – tyle wystarczy, by od nowego roku otrzymywać świadczenie wspierające. To największa zmiana od momentu wprowadzenia tego świadczenia i realna szansa na wsparcie dla dziesiątek tysięcy osób, które do tej pory były tuż poniżej progu. W artykule podpowiadamy też o co pytania WZON na komisji i na jakie aspekty zwrócić uwagę, aby otrzymać pozytywną decyzję.

Kolejny list do Infor.pl matki dziecka w spectrum autyzmu, której dziecko traci świadczenie pielęgnacyjne. Matka uważa, że jej dziecko zostało "uzdrowione" przy pomocy skandalicznego testu polegającego na tym, że lekarz pediadra oraz psycholog zadają niepełnosprawnemu dziecku trzy pytania - o wiek, ile ma lat oraz o posiadanie kolegów (to ostatnie

W artykule publikujemy 4 tabele przy pomocy, których - zdaniem osób niepełnosprawnych, które skontaktowały się z redakcją Infor.pl - od grudnia 2024 r. obniżane są punkty poziomu potrzeby wsparcia dla osób niepełnosprawnych. Tabele według osób niepełnosprawnych nakazują WZON (niezależnie od rzeczywistego stanu zdrowia) seryjnie stosować kwalifikatory WC-A, WC-B, WC-C, WC-D, a nie wyżej punktowane WP albo WS. Oznacza to obniżenie wysokości świadczenia wspierającego np. z kwoty 4134 zł miesięcznie do 1128 zł albo 752 zł miesięcznie. Trzeba przyznać, że to szokująca obniżka wartości świadczenia (miesięcznego). Tabele były wykorzystane w Ministerstwie Rodziny do szkolenia osób orzekających w WZON o tych punktach. I to mamy potwierdzone. Natomiast nie mamy dowodu na to, że tabele są rodzajem nakazu, aby osoby orzekające w WZON obniżyły (limitowały) punkty osobom niepełnosprawnych (w efekcie WZON przyznaje poniżej 70 punktów i nie ma świadczenia wspierającego albo jest np. 76 punkty i jest niskie świadczenie wspierające). Wyjaśnieniem całej sytuacji byłoby ujawnienie przez Ministerstwo Rodziny wytycznych przekazanych do WZON w grudniu 2024 r. I wtedy się przekonany, czy zarzuty osób niepełnosprawnych są prawdziwe, czy to jednak jest krzywdzący urzędników mit. Na dzień dzisiejszy Ministerstwo milczy w tej sprawie (redakcja Infor.pl złożyła wniosek o ujawnienie Wytycznych dla WZON z grudnia 2024 r.).

Infor.pl publikuje dokument Wytycznych dla WZON z grudnia 2024 r. sygnowany godłem Ministerstwa Rodziny z pismem przewodnim Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych Łukasza Krasonia (11 plików jpg jest na końcu artykułu). Dokument otrzymaliśmy od czytelników, którym się po prostu poskarżyliśmy, że nie możemy go otrzymać w trybie zapytań dziennikarskich. Od roku środowisko osób niepełnosprawnych huczy mitami o dokumencie Wytycznych - że każda starsza osoba jest ograniczana w 9 czynnościach testu niesamodzielności do niskiego kwalifikatora WC-C, co zaniża wysokość świadczenia wspierającego (WC-C daje 2,7 punktu przy maksymalnym poziomie 4 punkty). Podstawowe pytanie jest takie - czy to jest prawda? Z dokumentu Wytycznych wynika, że "Tak, osoby niepełnosprawne mówiły prawdę".

Jeżeli dziecko odpowie, to rodzice tracą około 40 000 zł - to przybliżona roczna wartość świadczenia pielęgnacyjnego, które po takim badaniu tracą rodzice. Badanie medyczne w postaci trzech pytań lekarze stosują wobec dzieci ze spektrum autyzmu. Jeżeli dziecko odpowie zostaje automatyczne uznane za niebędące osobą niepełnosprawną. Piszą do nas o tym rodzice dzieci, którym odbiera się w 2025 r. orzeczenia o niepełnosprawności w taki sposób, aby rodzice nie mieli świadczenia pielęgnacyjnego 3287 zł miesięcznie. Podobnie odbierane są orzeczenia dzieciom z zespołem Aspergera, Chodzi tu o dzieci, które dysponowały właściwymi (dla tego świadczenia) orzeczeniami w okresie kilku ostatnich lat. Rodzice uważają, że ich dzieci zostały cudownie "uzdrowione". Najczęściej odbywa się to poprzez tzw. punkt 7 orzeczenia. Jest to wskazanie "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Jeżeli dziecko nie wymaga tego, to nie ma świadczenia pielęgnacyjnego. Z listów rodziców wynika, że usunięcie z orzeczenia pkt 7 toobecnie nie incydenty a seria orzeczeń w PZON i WZON w całej Polsce.

Osoby, które mają co najmniej 70 pkt, mogą uzyskać świadczenie wspierające także w 2025 r. Nie ogranicza ich limit 78 punktów.

Infor.pl opublikował artykuł opisujący perypetie "mundurowej" osoby niepełnosprawnej, która musi stawać przed komisjami lekarskimi wojskowymi (w celu potwierdzenia niepełnosprawności), a następnie przed analogicznymi komisjami "cywilnymi". Wynika to z tego, że orzeczenia "wojskowe" o niepełnosprawności nie są akceptowane przez systemy świadczeń "cywilnych" dla niepełnosprawnych. Stan zdrowia osoby niepełnosprawnej w pierwszej historii ewoluował między stopniem lekkim niepełnosprawności a umiarkowanym. Po artykule otrzymaliśmy listy osób niepełnosprawnych "mundurowych", które "krążą" między komisjami "wojskowymi" a cywilnymi". M.in. napisał do nas czytelnik, który został uznany za osobę niezdolną do służby wojskowej (z uwagi na trwałe okaleczenie) oraz jednocześnie za całkowicie zdrową według Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PZON). Pierwszy artykuł dotyczył historii osoby uznawanej za niepełnosprawną zarówno według komisji "cywilnych" jak i "wojskowych". Historia poniżej to człowiek okaleczony (według lekarzy wojskowych) oraz jednocześnie zdrowy (według lekarzy cywilnych).

W 2025 roku rozszerzono program świadczenia wspierającego. Od stycznia prawo do comiesięcznego wsparcia zyskały osoby z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia na poziomie 78–86 punktów. Świadczenie przysługuje pełnoletnim osobom z niepełnosprawnością, niezależnie od dochodu – a wniosek można złożyć wyłącznie online.

Kolejny list czytelnika Infor.pl o nieprawidłowościach (jego zdaniem) w procesie przyznawania punktów przez WZON, od których zależy wysokość świadczenia wspierającego albo w ogóle jego przyznanie. Publikowaliśmy wcześniej listy np.: 1) osoby niewidomej, która otrzymała 61 punktów oraz osoby sparaliżowanej od pasa w dół z ... 43 punktami. Obie osoby to niepełnosprawność w stopniu znacznym, orzeczenia o niepełnosprawności stałe.

Do redakcji Infor.pl przychodzą kolejne listy osób niepełnosprawnych (stopień znaczny, orzeczenie przyznane na stałe), które oceniają, że zostały poszkodowani przez WZON w zakresie świadczenia wspierającego. Pomimo kalectwa trwającego wiele lat (albo od urodzenia) osoby te zostają uznane za samodzielne w stopniu wykluczającym przyznanie świadczenia wspierającego.

Dla osób niepełnosprawnych prawnym wydarzeniem ostatniego miesiąca było wydanie wytycznych dla WZON i PZON co do stałych orzeczeń dla osób cierpiących na jedną z przeszło 200 chorób genetycznych. Wytyczne opublikował Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Łukasz Krasoń. Wytyczne generalnie są adresowane dla dzieci do 16 roku życia i ich rodziców. Po otrzymaniu orzeczenia ważnego do ukończenia 16 roku życia będzie ono miało charakter stały (do 16. roku życia). Następnie osoba niepełnosprawna wystąpi o orzeczenie "dla dorosłych" i ono także będzie miało charakter stały. Niestety (na dziś) posiadanie stałego orzeczenia o niepełnosprawności nie ma znaczenia dla świadczenia wspierającego. Świadczenie to jest przeznaczone dla osób dorosłych. Dla świadczenia wspierającego istotne jest nie orzeczenie o niepełnosprawności, a poziom potrzeby wsparcia ustalony przez WZON, a tego nowe wytyczne nie dotyczą. W dalszym ciągu nie ma planów, aby świadczenie wspierające było przyznawane dożywotnio. Są tylko takie postulaty.

Opowieść o zaniżonych punktach dla osoby niepełnosprawnej

Artykuł dotyczy sytuacji, gdy WZON stwierdza, że nie ma niepełnosprawności, a wcześniej była (i było świadczenie pielęgnacyjne. Luka w przepisach polega na tym, że nie wiemy, czy MOPS słusznie kończą wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego (stare świadczenie) w momencie niekorzystnej decyzji WZON (wojewódzki zespół ds orzekania o niepełnosprawności). Czy jednak MOPS powinny poczekać na wyrok sądu w tej sprawie. Niepewność prawa jest niszcząca dla rodzin osób niepełnosprawnych. Jeżeli MOPS wstrzyma wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego od razu po decyzji WZON, to rodzina osoby niepełnosprawnej traci dochód w postaci 3287 zł (miesięcznie). Jeżeli tych wypłat nie będzie dopiero od wyroku sądu, to rodzina ta będzie miała kłopot z koniecznością zwrotu np. rocznego świadczenia pielęgnacyjnego 39 444 zł (12 miesięcy x 3287 zł) do MOPS.

„W decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności uzyskałem 78 punktów. Ile w takim przypadku wynosi świadczenie wspierające. O ile wzrośnie świadczenie od 1 marca 2025 r.?” - pyta Czytelnik.

Ujawniono przyczyny opóźnień w przyznawaniu świadczeń wspierających. Dwie obciążają osoby niepełnosprawne (i ich opiekunów). Bo 1) składali wnioski "papierowe" oraz 2) wnioski "wadliwe" albo składane "przez osoby nieuprawnione". Jeden wniosek papierowy to 25 minut czasu na wprowadzenie do systemu. Dla 380 000 wniosków daje to 9 575 000 minut pracy i 20 000 pracy po 8 godzin dziennie. I ta ilość pracy to jedna z przyczyn "zawieszenia" systemu WZON.