Opieka naprzemienna a ulga podatkowa: fiskus zmuszony do zmiany stanowiska. Rodzice odzyskają podatek?

• Wniosek, odmowa, skarga i wyrok
• Co uznał sąd i co zmienił fiskus
• Kluczowy przełom: rok 2022
• Praktyczne wnioski dla rodziców

Wniosek, odmowa, skarga i wyrok

Sprawa dotyczy rozwiedzionej matki dwojga dzieci, która od 2019 r. sprawuje opiekę nad nimi w trybie naprzemiennym: tydzień u matki, tydzień u ojca. Kobieta wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o interpretację indywidualną, pytając, czy przysługuje jej prawo do rozliczenia podatku dochodowego jako osobie samotnie wychowującej dzieci za lata 2020–2024. W czerwcu 2025 r. organ uznał jej stanowisko za nieprawidłowe. Wnioskodawczyni złożyła skargę do WSA w Gdańsku.

Wyrokiem z 1 października 2025 r. (sygn. akt I SA/Gd 604/25), prawomocnym od 14 listopada 2025 r., sąd uchylił zaskarżoną interpretację. Dyrektor KIS był zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę i ostatecznie 2 marca 2026 r. wydał nową interpretację o sygnaturze 0115-KDIT2.4011.157.2025.6.KC.

Co uznał sąd i co zmienił fiskus

WSA w Gdańsku zakwestionował dotychczasową wykładnię organu podatkowego, według której prawo do ulgi miał tylko ten rodzic, który sprawuje opiekę bez żadnego udziału drugiego. Sąd wskazał, że pojęcie „samotnego wychowywania dziecka” należy oceniać z perspektywy rodziców każde z nich wychowuje dziecko samodzielnie w wyznaczonym przedziale czasowym, bez udziału drugiego. Sąd powołał się m.in. na wyrok NSA z 23 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II FSK 182/24), w którym potwierdzono prokonstytucyjną wykładnię art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.

Wykonując wyrok, Dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za:

1. prawidłowe — w zakresie prawa do preferencyjnego rozliczenia za lata 2020–2021 (przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2021 r.);
2. nieprawidłowe — w zakresie lat 2022–2024, gdyż obię strony pobierały świadczenie wychowawcze (500+/800+) ustalone po połowie, co wywołuje negatywną przesłankę z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT.

Kluczowy przełom: rok 2022

Należy tu zauważyć zmianę legislacyjną. Do końca 2021 r. art. 6 ust. 4 ustawy o PIT nie zawierał przepisu wprost wykluczającego rodziców stosujących opiekę naprzemienną. Od 1 stycznia 2022 r. (z mocą nadany w lipcu 2022 r.) ustawodawca dodał art. 6 ust. 4f, który expressis verbis wyłączył z ulgi rodzica wychowującego dziecko „wspólnie z drugim rodzicem” w tym także w systemie opieki naprzemiennej, jeżeli oboje rodzicom ustalono świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W tej sprawie świadczenie 500+/800+ zostało podzielone między oboje rodziców. To przesądziło o braku prawa do ulgi za lata 2022–2024 również w świetle prokonstytucyjnej wykładni wspieranej przez sądy. Sąd gdański dodał, że dla oceny tej przesłanki istotne jest samo posiadanie uprawnienia do świadczenia wychowawczego, a nie zaś jego faktyczne pobieranie lub przekazywanie między rodzicami.

Praktyczne wnioski dla rodziców

Omawiana interpretacja ma charakter indywidualny i wiąże jedynie w konkretnej sprawie. Jednak wyrok WSA w Gdańsku, jak i przytoczona linia orzecznicza NSA, tworzą wyraźną wykładnię korzystną dla rodziców stosujących opiekę naprzemienną, którzy składali zeznania podatkowe za lata 2020–2021. Jeśli organ odmawiał im ulgi, mają podstawy do:

• złożenia korekt zeznań podatkowych za lata 2020–2021 (o ile nie upłynął 5-letni termin przedawnienia);
• wystąpienia o zwrot nadpłaty podatku;
• zaskarżenia negatywnych interpretacji indywidualnych do właściwego WSA.

Za lata 2022–2024 sytuacja jest trudniejsza. Jeśli oboje rodzice pobierali świadczenie wychowawcze, co jest regułą przy formalnie orzeczonej opiece naprzemiennej, art. 6 ust. 4f ustawy o PIT bezpośrednio wyłącza preferencję. Ewentualną zmianę mógłby przynieść jedynie ustawodawca.