Masz mieszkanie w zabytkowej kamienicy? Skarbówka potwierdza Twoje prawo do odliczenia

• Na czym polega ulga na zabytki
• Kto może skorzystać
• Świeża interpretacja: ulga od pierwszej wpłaty
• Jakie dokumenty są potrzebne
• Kiedy ulga nie przysługuje
• Jak skorzystać z ulgi krok po kroku
• Powołana interpretacja podatkowa:

Na czym polega ulga na zabytki

Ulga na zabytki to instrument podatkowy zawarty w art. 26hb ustawy o PIT. W jej ramach podatnik może odliczyć od podstawy obliczenia podatku wydatki poniesione na wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej, pod warunkiem że fundusz ten został utworzony dla nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub figurującej w ewidencji zabytków.

Mechanizm jest korzystny i stosunkowo nieskomplikowany: od łącznej kwoty wpłat dokonanych w danym roku podatkowym odlicza się połowę, czyli 50 proc., pomniejszając w ten sposób podstawę opodatkowania. Ulga nie jest limitowana kwotowo z góry: jej wysokość zależy wprost od tego, ile podatnik rzeczywiście wpłacił na fundusz w ciągu roku.

Co istotne, do skorzystania z ulgi nie jest wymagana żadna specjalna decyzja konserwatora zabytków ani pozwolenie na roboty budowlane. Dla tej kategorii wydatków wystarczy sam fakt dokonania wpłaty na fundusz remontowy i posiadanie dokumentu to potwierdzającego.

Kto może skorzystać

Ulga jest adresowana do podatników PIT, którzy rozliczają się według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Podstawowy warunek jest jeden: w momencie dokonywania wpłaty na fundusz remontowy podatnik musi być właścicielem lub współwłaścicielem zabytku nieruchomego.

W praktyce z ulgi skorzystają przede wszystkim osoby, które posiadają lokal mieszkalny w budynku zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową, jeśli ten budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków lub do rejestru zabytków. Nie jest konieczna przynależność do rejestru prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa - wystarczy figurowanie w ewidencji gminnej, co obejmuje znacznie szerszą grupę nieruchomości.

Dla małżonków rozliczających się wspólnie, między którymi istnieje wspólność majątkowa, przepisy przewidują dodatkową elastyczność. Wydatki można odliczyć w częściach równych lub w dowolnej proporcji ustalonej przez małżonków — bez względu na to, na czyje imię wystawione zostały dokumenty potwierdzające wpłaty.

Z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0115-KDIT2.4011.29.2026.3.ŁS, wydanej 13 marca 2026 r.):

„Według ww. przepisów, ulga na zabytki przewidziana jest zarówno dla członków wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, którzy są współwłaścicielami zabytku, jak i dla indywidualnych właścicieli nieruchomości. Ulga jest skierowana do podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy płacą podatek według skali podatkowej, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W przypadku pierwszej grupy, tj. członków wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, do ulgi uprawnia już sama wpłata należności na fundusz remontowy."

Świeża interpretacja: ulga od pierwszej wpłaty

16 marca 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej opublikował korzystną interpretację indywidualną, potwierdzającą praktyczny wymiar ulgi w przypadku nabywców nieruchomości w budynkach zabytkowych. Stan faktyczny sprawy był reprezentatywny dla tysięcy podobnych sytuacji.

Podatnik kupił wraz z małżonką lokal mieszkalny w sierpniu 2025 r. w budynku figurującym w gminnej ewidencji zabytków. Budynek był już wcześniej objęty uchwałą wspólnoty o termomodernizacji i zaciągniętym kredytem, spłacanym z funduszu remontowego. Od chwili nabycia lokalu podatnik regularnie opłacał fundusz i dysponował stosownymi dowodami wpłat.

Organ potwierdził, że podatnik może w zeznaniu za rok 2025 odliczyć 50 proc. wpłat na fundusz remontowy poniesionych od momentu nabycia lokalu - bez żadnych dodatkowych warunków poza tymi, które ustawa explicite wymienia. Kluczowe jest przy tym to, że ulga przysługuje niezależnie od tego, czy uchwała o remontach zapadła przed, czy po nabyciu lokalu przez wnioskodawcę.

Jakie dokumenty są potrzebne

Ustawa określa dwa alternatywne sposoby udokumentowania wydatku uprawniającego do odliczenia:

• dowód wpłaty na fundusz remontowy - np. potwierdzenie przelewu bankowego lub pokwitowanie gotówkowe,
• zaświadczenie wystawione przez wspólnotę lub spółdzielnię - dokument potwierdzający łączną wysokość wpłat dokonanych w danym roku podatkowym.

W praktyce warto co roku zwracać się do zarządu wspólnoty o wydanie takiego zaświadczenia - jest ono wygodniejsze przy rozliczeniu niż gromadzenie kilkunastu czy kilkudziesięciu oddzielnych potwierdzeń przelewów. Zarządy wspólnot są do takich zaświadczeń zobowiązane przepisami.

Konieczne jest również posiadanie oświadczenia zarządcy lub dokumentu potwierdzającego, że budynek figuruje w gminnej ewidencji zabytków lub rejestrze zabytków. Warto postarać się o ten dokument niezwłocznie po nabyciu nieruchomości - urzędy prowadzące ewidencje wydają stosowne zaświadczenia na wniosek.

Kiedy ulga nie przysługuje

Ustawa precyzyjnie określa sytuacje wyłączające prawo do odliczenia. Ulgi nie stosuje się do wydatków, które:

• zostały już odliczone od przychodu na podstawie ustawy o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych,
• uwzględniono przy korzystaniu z innych ulg podatkowych,
• zostały sfinansowane, dofinansowane lub zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie,
• wykraczają poza zakres prac określonych w pozwoleniu konserwatora lub zostały wykonane niezgodnie z tym pozwoleniem (warunek dotyczy wydatków remontowych, nie samych wpłat na fundusz).

Jeśli ulga nie znajdzie pełnego pokrycia w dochodzie danego roku, nadwyżkę można rozliczyć przez kolejne sześć lat, licząc od końca roku, w którym po raz pierwszy dokonano odliczenia. To istotne zabezpieczenie dla podatników o zmiennych dochodach lub dokonujących wysokich wpłat.

Tabela: Warunki ulgi - w skrócie

Element	Uwagi
Podstawa prawna	Art. 26hb ustawy o PIT
Wysokość odliczenia	50 proc. udokumentowanych wpłat na fundusz remontowy
Kto może odliczyć	Właściciel lub współwłaściciel zabytku nieruchomego w momencie dokonania wpłaty
Forma opodatkowania	Skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Warunek dotyczący nieruchomości	Budynek wpisany do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków
Niezbędne dokumenty	Dowód wpłaty lub zaświadczenie wspólnoty / spółdzielni o wysokości wpłat
Rozliczenie niewykorzystanej ulgi	Do 6 lat od końca roku, w którym dokonano odliczenia
Małżonkowie (wspólność majątkowa)	Mogą dzielić odliczenie w równych częściach lub dowolnej proporcji

Jak skorzystać z ulgi krok po kroku

1. Sprawdź status budynku: Zwróć się do zarządcy wspólnoty lub samodzielnie do urzędu miasta z pytaniem, czy budynek figuruje w gminnej ewidencji zabytków lub rejestrze zabytków. Zarządca powinien dysponować taką informacją.
2. Zbieraj dokumenty przez cały rok: Każda wpłata na fundusz remontowy powinna być potwierdzona przelewem lub pokwitowaniem. Alternatywnie — pod koniec roku zwróć się do wspólnoty o zbiorcze zaświadczenie o wysokości wpłat.
3. Uwzględnij ulgę w zeznaniu rocznym: odliczenia dokonuje się w PIT-36 lub PIT-36L za rok, w którym poniesiono wydatki. Małżonkowie ustalają między sobą, w jakiej proporcji każde z nich korzysta z odliczenia.
4. Zachowaj dokumenty: organy podatkowe mogą zażądać okazania dokumentów przez kilka lat po złożeniu zeznania. Teczka z zaświadczeniami wspólnoty i potwierdzeniami wpłat to konieczność.

Ulga na zabytki jest jednym z bardziej przystępnych instrumentów podatkowych skierowanych do osób fizycznych. Nie wymaga skomplikowanej dokumentacji projektowej ani zgody konserwatora: przynajmniej w przypadku wpłat na fundusz remontowy. Dla mieszkańców historycznych kamienic może oznaczać realne oszczędności podatkowe, które z roku na rok kumulują się w znaczące kwoty. Warto sprawdzić, czy Twój budynek jest objęty ochroną konserwatorską i zacząć zbierać dokumenty już od pierwszej wpłaty.

Powołana interpretacja podatkowa:

interpretacji indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 marca 2026 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.29.2026.3.ŁS: