Rodzice jedynaków bez ulgi na dziecko. Rząd milczy od 13 lat, RPO zadaje pytania

• Zamrożony próg, rosnące pensje
• RPO pyta Ministerstwo Finansów
• Coraz mniej rodzin się kwalifikuje
• Limity dochodów przy uldze prorodzinnej na jedno dziecko

Zamrożony próg, rosnące pensje

Ulga prorodzinna przysługuje co do zasady wszystkim rodzicom bez ograniczeń dochodowych. Wyjątek dotyczy jedynaków: małżonkowie wychowujący jedno dziecko tracą prawo do odliczenia, gdy ich łączne dochody przekroczą 112 tys. zł rocznie. Samotny rodzic ma taki sam próg, a rodzic niepozostający w związku małżeńskim 56 tys. zł. Rodziców dwojga i więcej dzieci żaden limit nie dotyczy.

Problem polega na tym, że próg 112 tys. zł obowiązuje od 2013 roku i nie był ani razu aktualizowany. W 2013 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 1600 zł miesięcznie, w 2025 r. wzrosło do 4666 zł. Para zarabiająca nieco ponad 9 tys. zł brutto miesięcznie — niespełna dwie płace minimalne na dwoje — przekracza limit i traci ulgę.

RPO pyta Ministerstwo Finansów

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło pismo obywatelki, która zarzuca, że obecne przepisy dyskryminują rodziców jedynaków w stosunku do rodzin wielodzietnych. Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO w lutym 2026 r. zwrócił się do dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych MF o zajęcie stanowiska.

„rodzice, których roczne dochody przekraczają ten stosunkowo niski próg, nie mogą skorzystać z ulgi, mimo że koszty wychowania dziecka rosną z każdym rokiem, również z uwagi na skumulowaną inflację” — czytamy w piśmie RPO.

RPO wskazuje, że brak limitu dla rodziców wielodzietnych przy jednoczesnym utrzymaniu zamrożonego progu dla jedynaków budzi wątpliwości w kontekście konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli. Skarżąca postuluje podniesienie limitu lub jego całkowite zniesienie.

Coraz mniej rodzin się kwalifikuje

Limit nie był dostosowywany od lat. Obecnie jest na tyle niski, że coraz mniej rodzin spełnia ustawowe wymogi. Według statystyk około połowa polskich rodzin wychowuje jedno dziecko, co oznacza, że skala problemu jest ogromna.

Resort finansów nie odniósł się jeszcze do pisma RPO. Każdy rok bez korekty limitu to kolejne tysiące rodzin, które tracą ulgę tylko dlatego, że ich nominalne zarobki dogoniły poziom sprzed ponad dekady. Publiczne milczenie rządu w tej sprawie trudno wytłumaczyć inaczej niż brakiem politycznej woli.

Limity dochodów przy uldze prorodzinnej na jedno dziecko

Sytuacja rodzica	Limit dochodów
Małżonkowie (łącznie)	112 000 zł
Samotny rodzic	112 000 zł
Rodzic poza związkiem małżeńskim	56 000 zł
Rodzice dwojga lub więcej dzieci	Brak limitu