Koniec z comiesięcznymi deklaracjami przy rentach i łatwiejszy obrót spadkiem – rząd upraszcza przepisy podatkowe

• Znaczące zmiany podatkowe w 2025 roku – uproszczenia dla osób otrzymujących renty prywatne
• Co się zmieni w rozliczaniu świadczeń powtarzających się?
• Nowe zasady przy sprzedaży majątku nabytego nieodpłatnie
• Ułatwienia dla najbliższej rodziny
• Balans między uproszczeniami a bezpieczeństwem systemu
• Kiedy zmiany wejdą w życie?
• Co to oznacza dla podatników?

Znaczące zmiany podatkowe w 2025 roku – uproszczenia dla osób otrzymujących renty prywatne

Projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn, opublikowany w maju 2025 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji, wprowadza istotne zmiany w sposobie rozliczania świadczeń powtarzających się, takich jak renty prywatne. Głównym celem jest zniesienie obowiązku składania deklaracji po każdej wypłacie renty oraz ujednolicenie zasad określania wartości takich świadczeń dla celów podatkowych.

Co obecnie obowiązuje?

Zgodnie z obecnym prawem, osoby otrzymujące prywatne renty lub inne świadczenia powtarzające się – na przykład na podstawie umowy darowizny lub w ramach spadku – muszą składać deklaracje podatkowe po każdym wykonaniu świadczenia. Wynika to z interpretacji Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że renty tego typu mają charakter świadczeń o nieokreślonej wartości.

Biurokratyczne koszty dla wszystkich stron

W praktyce oznacza to duże obciążenie administracyjne zarówno dla podatników (osób wypłacających i otrzymujących rentę), jak i dla urzędów skarbowych. Każde wykonanie świadczenia wiąże się z obowiązkiem złożenia dokumentacji podatkowej, co wymaga czasu, wiedzy oraz precyzyjnego śledzenia terminów i kwot.

Co się zmieni w rozliczaniu świadczeń powtarzających się?

Podatek od razu po ustanowieniu świadczenia

Nowelizacja zakłada uproszczenie zasad: jeśli wartość świadczenia powtarzającego się będzie możliwa do określenia w chwili jego ustanowienia (na podstawie umowy lub oświadczenia), obowiązek podatkowy powstanie w tym momencie. Podatek zostanie naliczony od łącznej wartości świadczeń przewidzianych w umowie – albo od wartości świadczeń za okres 10 lat, jeśli świadczenie zostało ustanowione na czas nieokreślony.

Gdy wartość jest niepewna – uproszczona alternatywa

W przypadku, gdy nie da się precyzyjnie ustalić całkowitej wartości świadczenia, ale można ją oszacować w sposób „uprawdopodobniony”, będzie można – za zgodą podatnika – przyjąć taką szacunkową wartość do opodatkowania.

Tylko w ostateczności – rozliczenia po każdej płatności

Dopiero jeśli ustalenie wartości świadczenia nie będzie możliwe ani w sposób rzeczywisty, ani prawdopodobny, obowiązek podatkowy będzie powstawał przy każdej wypłacie świadczenia – tak jak dotychczas. Taki model będzie jednak wyjątkiem, a nie zasadą.

Nowe zasady przy sprzedaży majątku nabytego nieodpłatnie

Kolejną zmianą zaproponowaną przez Ministerstwo Finansów jest rezygnacja z obowiązku przedstawiania zaświadczenia z urzędu skarbowego przy zbywaniu majątku nabytego nieodpłatnie (np. w drodze spadku lub darowizny), jeżeli nabycie miało miejsce na podstawie aktu notarialnego.

Obecne wymogi – zaświadczenie z fiskusa

Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, aby zawrzeć u notariusza umowę sprzedaży lub obciążenia majątku, który wcześniej został otrzymany w spadku lub darowiźnie, sprzedający musi przedłożyć zaświadczenie z urzędu skarbowego. Dokument ten musi potwierdzać, że:

• podatek został zapłacony,
• nabycie jest z podatku zwolnione, lub
• zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Zmiana: brak obowiązku zaświadczenia w przypadku aktu notarialnego

Po wejściu w życie nowych przepisów, nie będzie konieczności uzyskiwania zaświadczenia, jeśli majątek został nabyty w formie aktu notarialnego. W uzasadnieniu projektu wskazano, że w takich przypadkach to notariusz ma obowiązek pobrania i odprowadzenia podatku od spadków i darowizn, co wyklucza ryzyko unikania opodatkowania.

Ułatwienia dla najbliższej rodziny

Kiedy nie trzeba będzie przedstawiać zaświadczenia?

Projektowane przepisy przewidują także, że obowiązek uzyskiwania zaświadczenia z urzędu skarbowego nie będzie dotyczył zbycia majątku nabytego od najbliższych członków rodziny, którzy są z podatku od spadków i darowizn zwolnieni. Warunkiem zwolnienia będzie:

• zgłoszenie nabycia darowizny do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy,
• udokumentowanie przekazania środków pieniężnych (w określonych przypadkach),
• w przypadku dziedziczenia – uprawomocnienie się orzeczenia sądu o nabyciu spadku.

Zmiany z mocą wsteczną – od 2007 roku

Co ważne, nowe zasady mają objąć również majątek nabyty od 1 stycznia 2007 r. To właśnie wtedy wprowadzono zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Dzięki temu zmiany będą miały zastosowanie także do transakcji, które dopiero będą przeprowadzane w odniesieniu do „starego” majątku.

Balans między uproszczeniami a bezpieczeństwem systemu

Choć projekt nowelizacji zakłada szereg ułatwień i deregulacji, Ministerstwo Finansów nie zapomina o zabezpieczeniach przed ewentualnymi nadużyciami. Dlatego równocześnie zaproponowano rozszerzenie obowiązku przedstawiania zaświadczenia w przypadku obrotu majątkiem nabytym nie tylko w drodze spadku, ale również na podstawie innych tytułów przewidzianych w ustawie – jeśli nie zachodzą opisane wcześniej przesłanki zwolnienia.

Jak wskazano w uzasadnieniu, taki zabieg „pozwoli z jednej strony zrealizować cel projektowanych rozwiązań deregulacyjnych, a z drugiej zabezpieczyć przed wykorzystywaniem ich niezgodnie z zamiarem projektodawcy”.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Zgodnie z treścią projektu, nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Choć dokładna data nie jest jeszcze znana, spodziewać się można, że nowe regulacje zostaną przyjęte przez rząd w II połowie 2025 roku.

Co to oznacza dla podatników?

Zmiany przepisów to długo oczekiwany krok w stronę deregulacji i uproszczenia obowiązków podatkowych dla obywateli. Najważniejsze korzyści to:

• Brak konieczności składania deklaracji po każdej wypłacie renty – znaczne uproszczenie życia osób otrzymujących świadczenia powtarzające się.
• Łatwiejsze obracanie majątkiem nabytym w drodze darowizny lub spadku – szczególnie dla najbliższej rodziny.
• Mniej formalności u notariusza – brak potrzeby zdobywania zaświadczenia z urzędu skarbowego w wielu sytuacjach.