Dodatek stażowy 2024: dla kogo, ile się należy, jak się wylicza. Czy wynagrodzenie za wysługę lat jest tylko w sferze budżetowej

• Dodatek za wysługę lat czy to to samo co dodatek stażowy
• Wysługa lat: kiedy należy się za nią dodatek, czy tylko w budżetówce
• Dodatek stażowy: ile komu się należy za wysługę lat
• Dodatek stażowy: co ze składkami ZUS i PIT
• Wysokość dodatku stażowego: jakie okresy wlicza się a jakie nie przy ustalaniu

Pojawia się też często wątpliwość, czy dodatek stażowy wchodzi w skład minimalnego wynagrodzenia za pracę i ogranicza wysokość podwyżki płacy z tego tytułu

Dodatek za wysługę lat czy to to samo co dodatek stażowy

Zgodnie z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu za pracę dodatek stażowy nie jest uwzględniany przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika.
Dodatek stażowy dotyczy ogólnego stażu pracy albo wyłącznie stażu pracy u danego pracodawcy, ponieważ pracodawcy nienależący do sfery budżetowej również mogą wypłacać dodatek stażowy na zasadach określonych w wewnątrzzakładowym regulaminie.
Dodatek stażowy z mocy prawa wypłacany jest pracownikom sfery budżetowej i przysługuje za określony staż pracy.
– Do pracowników tych zaliczamy np.: urzędników, pracowników sądów i prokuratur, nauczycieli, żołnierzy zawodowych, pielęgniarki, kolejarzy, czyli wszystkich pracowników jednostek organizacyjnych państwa, których wynagrodzenie finansowane jest ze środków publicznych – wyjaśnia Katarzyna Sędziak z rządowej Zielonej Linii.

Wysługa lat: kiedy należy się za nią dodatek, czy tylko w budżetówce

W przypadku pozostałych pracowników, a więc zatrudnionych w firmach działających na warunkach rynkowych, dodatek stażowy uzależniony jest od woli pracodawcy.
– Jeśli pracodawca chce wypłacać pracownikom dodatek stażowy w formie jakiegoś benefitu, to zapis o tym powinien wprowadzić do regulaminu pracy lub zakładowego układu zbiorowego pracy, a w przypadku pracodawców niezobowiązanych do ustalenia regulaminu, w samej umowie o pracę – wyjaśnia ekspertka.

Dodatek stażowy: ile komu się należy za wysługę lat

Dodatek stażowy wypłacany jest co miesiąc wraz z wynagrodzeniem, a jego wysokość wzrasta wraz z każdym kolejnym przepracowanym rokiem.
Tam gdzie zasady wypłaty dodatku stażowego reguluje ustawa, a więc w sferze budżetowej, pierwszy dodatek za wysługę lat przysługuje po pięciu latach pracy.
Wówczas dodatek stażowy wypłacany jest w wysokości wynoszącej 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.
Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy dalszy rok pracy, aż do osiągnięcia 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.
– Trzeba jednak od razu przy tym zaznaczyć, że nieco inaczej wygląda dodatek stażowy wypłacany nauczycielom. Im takie świadczenie przysługuje już po 4 latach pracy, w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy, aż do osiągnięcia 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Nauczycielowi, który jednocześnie wykonuje więcej niż jedną umowę o pracę, prawo do dodatku stażowego ustala się odrębnie dla każdego stosunku pracy – wyjaśnia ekspertka.

Dodatek stażowy: co ze składkami ZUS i PIT

Dodatek stażowy jest przychodem, dlatego też podlega opodatkowaniu oraz odprowadzane są od niego składki do ZUS, z wyjątkiem okresów niezdolności do pracy bądź pobierania zasiłków.
Warto jeszcze dodać, że dodatek stażowy nagradza ogólny staż pracy, który jest sumą lat przepracowanych u każdego pracodawcy.
Oznacza to, że pracownik, który przepracował np. cztery lata u prywatnego przedsiębiorcy, otrzyma dodatek stażowy w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego już po roku zatrudnienia w jednostce budżetowej.
Wszystkie okresy zatrudnienia należy udokumentować świadectwami pracy, najlepiej od razu w momencie zatrudnienia.
Jeśli jednak pracownik tego nie zrobi, a w późniejszym terminie przedstawi dokumenty upoważniające do pobierania wyższego dodatku, pracodawca ma obowiązek wypłacić wyrównanie obejmujące okres nie dłuższy niż trzy lata wstecz.

Wysokość dodatku stażowego: jakie okresy wlicza się a jakie nie przy ustalaniu

Do okresów pracy uprawniających do dodatku stażowego wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Dodatek stażowy jest przyznawany za dni, za które należne jest wynagrodzenie oraz za dni nieobecności w pracy z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby albo konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, za które zatrudniony otrzymuje z tego tytułu zasiłek z ubezpieczenia społecznego (zasiłek chorobowy lub zasiłek opiekuńczy).
Do stażu pracy uprawniającego do otrzymania dodatku stażowego nie wliczają się jednak okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umów: zlecenia, agencyjnej, o dzieło).
Przy obliczaniu wysługi lat nie uwzględnia się też okresu prowadzenia własnej działalności gospodarczej.