REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyrok NSA: Fala pozwów MOPS przeciwko niepełnosprawnym zatrzymana. Wielokrotność 215,84 zł i 2458 zł

Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
NSA zatrzymał falę pozwów przeciwko niepełnosprawnym. Zazwyczaj o 6000 zł, ale i o 65 000 zł [zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne]
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czego bały się przez kilka ostatnich lat osoby niepełnosprawne (i ich opiekunowie)? Zwrotu takich świadczeń jak zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł) albo świadczenie pielęgnacyjne (miesięcznie: w 2023 r. 2458 zł, a w 2024 r. 2988 zł). W setkach procesów, które trafiły do sądów administracyjnych w ostatnich latach nie chodziło jednak o 215,84 zł albo 2458 zł/2988 zł. MOPS żądał od osób niepełnosprawnych wielokrotności tych kwot - często od 5000 zł do 45 000 zł. Dlaczego? Osoby te nie dostarczyły do MOPS odnowionych orzeczeń o niepełnosprawności (przepisy sugerowały, że nie muszą niepełnosprawni tego robić), a jednocześnie miesiąc w miesiąc pobierały zasiłek pielęgnacyjny albo świadczenie pielęgnacyjne. MOPS żądał zwrotu pieniędzy za kilkanaście miesięcy wstecz od osób niepełnosprawnych albo ich opiekunów - one po prostu nie mają żądanych przez MOPS np. 65 000 zł. Dlatego fala roszczeń i pozwów inicjowanych przez MOPS wywołała strach u osób niepełnosprawnych.

REKLAMA

REKLAMA

Przykład

MOPS zażądał zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego za okres 2 lat (wartość wyliczył na 64 496 zł). Powodem było nieprzedstawienie 3 lata temu przez opiekuna osoby niepełnosprawnej (stopień znaczny) zaktualizowanego orzeczenia o niepełnosprawności (zostało wydane przez PZON, ale nie zaniesiono go do MOPS). Opiekun błędnie sądził, że z uwagi na okres pandemii i zamknięte urzędy, nie musi dostarczyć tego dokumentu do MOPS i przez 2 lata pobierał bezprawnie (jak się okazało). świadczenie pielęgnacyjne. To błędne przekonanie opiekuna jest prawnie ważne - jeżeli opiekun był w takim błędnym przekonaniu, to - pomimo zasadności roszczeń MOPS - nie musi oddawać pieniędzy. O czym w dalszej części artykułu.

 Polecamy KSeF - podręcznik

KSeF – jak wdrożyć

Kalendarz 2026 [Kalendarz księgowego]

REKLAMA

UWAGA! Wszystkie osoby, od których MOPSy żądały za ostatnie lata zwrotu np. 6000 zł zasiłku pielęgnacyjnego albo 40 000 zł świadczenia pielęgnacyjnego, miały potwierdzenie trwania niepełnosprawności kolejnym orzeczeniem - jedyny błąd osób niepełnosprawnych polegał na braku doniesienia tego orzeczenia do MOPS. Świadczenia te trafiły do osób uprawnionych, które tylko nie dopełniły formalnego obowiązku wysłania kopii orzeczenia do MOPS (w sądach osoby te często podnosiły argument "MOPS mógł sobie sam sprawdzić w odpowiednich bazach, czy mamy orzeczenie o niepełnosprawności, a wybrał najłatwiejszą ścieżkę i odebrał nam świadczenia".)

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Beznadziejna prawnie sytuacja niepełnosprawnych. A sąd (WSA i NSA) ich wybronił

I rzeczywiście wszystkie osoby niepełnosprawne albo ich rodziny nie dopełniły obowiązku doniesienia zaktualizowanego orzeczenia o niepełnosprawności do MOPS. I rzeczywiście przez kilkanaście (albo dłużej) miesięcy pobierały nienależnie zasiłek pielęgnacyjny albo świadczenie pielęgnacyjne. Jakim więc cudem NSA znalazł sposób prawny, aby uwolnić osoby potrzebujące wsparcia z budżetu od konieczności zwrotu świadczeń albo zasiłków? Zwłaszcza, że był jeden element czyniący sytuację osób niepełnosprawnych beznadziejną (pozornie):

PRAWIE KAŻDY z NICH był dwukrotnie POUCZANY, że MA OBOWIĄZEK poinformowania MOPS o uzyskaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności.

Jak NSA wybronił osoby niepełnosprawne, które podpisały informację konieczności doniesienia do MOPS orzeczenia, a potem nie zrobiły tego. Pokażę to na poniższym przykładzie:

NSA: Nie bójcie się o zasiłek pielęgnacyjny. Osoby niepełnosprawne wygrywają z MOPS. Także w świadczeniu pielęgnacyjnym. Często o 45 000 zł

Przykład:

Przykład

Wyrok NSA z 11 listopada 2025 r. Dane identyfikacyjne wyroku:

I OSK 2052/24

skład: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Jolanta Górska

Link do wyroku ...

MOPS wykazał, że wypłacił zasiłek pielęgnacyjny (w innych sprawach świadczenie pielęgnacyjne) jako świadczenie nienależne (przesłanka obiektywna). To było bezsporne. 100% zwycięstwa argumentacyjnego MOPS. Ale najpierw WSA, a potem NSA przyjęły, że trzeba zbadać stan świadomości osoby niepełnosprawnej. Jeżeli ta nie miała świadomości, że narusza prawo, to nie musi oddawać zasiłku pielęgnacyjnego (albo świadczenia pielęgnacyjnego). I sędziowie przyjęli, że nie było tej świadomości. I nie zmienia tego nawet to, że osoby niepełnosprawne podpisały dokumenty, że wiedzą o tym, że muszą powiadomić MOPS o nowych orzeczeniach o niepełnosprawności.

W języku prawa brzmi to tak:

Obowiązek zwrotu pobranego zasiłku pielęgnacyjnego albo świadczenia pielęgnacyjnego obciąża tylko tą osobę niepełnosprawną, która przyjęła świadczenie w złej wierze, wiedząc że mu się ono nie należy. Ocena świadomości osoby pobierającej świadczenia musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym czy zachowanie strony było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. 

Całościowe okoliczności sprawy oznaczają, że podpisanie w MOPS dokumentu informującego o rzeczywiście obowiązujących odbiorcą zasadach, ale trudnym, prawniczym językiem nie oznacza automatycznie, że ten obowiązek nas wiąże.

Wadliwe pouczanie osób niepełnosprawnych przez MOPS

Przykład

Przykład

Pouczenie w MOPS rzeczywiście dotyczyło obowiązku poinformowania urzędu o nowym orzeczeniu o niepełnosprawności, ale - UWAGA! - nie zawierało informacji o skutkach zaniechania w tym zakresie. W Pouczeniu nie było ani słowa o sankcji utraty prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego (także wtedy, gdy nowe orzeczenie potwierdza stan niepełnosprawności).

Dlatego WSA i NSA stwierdziły:

"Osoba niepełnosprawna była przekonana o posiadaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Przecież niepełnosprawność została potwierdzona kolejnym orzeczeniem! Dodatkowo MOPS - który mógł sobie sam sprawdzić w odpowiedniej bazie, czy nowe orzeczenie zostało wydane, wypłacał dalej zasiłek."

 

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w okresie 20223 r. - 2024 r. - to świadczenie dynamicznie zwiększyło w kilka lat swoją wartość w ślad za inflacją i wysokością wynagrodzenia minimalnego

2023 r.

2458 zł miesięcznie

 

 

Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 9 listopada 2022 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023. 

 

2024 r.

2988 zł miesięcznie

Obwieszczenie z 13.11.2023 r., M.P. 2023 poz. 1224)​

 

2025 r.

3287 zł miesięcznie

 

Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 6.11.2024 r., M.P. 2024 poz. 967)​

 

 

2026 r.

3386 zł miesięcznie

(obwieszczenie MRPiPS z 24.10.2025 r., M.P. 2025 poz. 1127)

 Zasiłek pielęgnacyjny w okresie 2025 r., 2026 r., 2027 r. - potencjalna podwyżka w 2028 r.

źródło informacji: link

Do końca 2027 r. wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie. To pewne (deklaracje polityków złożone w Sejmie.

CEL:

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

PRZESŁANKI POZYTYWNE

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  • niepełnosprawnemu dziecku;
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
  • osobie, która ukończyła 75 lat.

PRZESŁANKI NEGATYWNE

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

  • osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
  • osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
  • jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

WZÓR WNIOSKU

Przykładowy wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest dostępny na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Przykładowy wzór (GOPS z BIP)

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Emerytura od 67 roku życia dla kobiet i mężczyzn, 800+ z kryterium dochodowym, likwidacja 13. i 14. emerytury. Ekonomiści napisali plan ratunkowy dla polskich finansów publicznych

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Najnowszy raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Podwyżka prawie 100 zł to nie jest tak źle [Świadczenie pielęgnacyjne]. Tragedia z 215,84 zł [zasiłek pielęgnacyjny]. I to do 2028 r.

Jak wygląda ranking świadczeń w 2026 r.? Zasiłek pielęgnacyjny nie będzie miał podwyżki (aż do początku 2028 r.). Jak rząd tłumaczy, dlatego, że 1 mln osób z zasiłkiem pielęgnacyjnym (większa część ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności) może się starać o świadczenie wspierające, które otrzymywało na koniec marca 2025 r. około 120 000 osób niepełnosprawnych (większa część beneficjentów ma stopień znaczny niepełnosprawności). Zupełnie inna sytuacja w 2026 r. (i kolejnych latach jest w świadczeniu pielęgnacyjnym (zarówno "starym" jak i "nowym"). W 2026 r. świadczenie to będzie podwyższone o 99 zł. To 3% podwyżka na 2026 r. Nie tak duża jak w latach minionych, kiedy mieliśmy galopująca inflację. Ale porównując z 0% podwyżki dla zasiłku pielęgnacyjnego, nie wygląda to źle. Opiekunowie osób niepełnosprawnych otrzymają w 2026 r. 3386 zł.

Wytyczne rządu obniżają. Świadczenie wspierające 3383 zł a nie 4134 zł. Zamiast 3383 zł wypłata 2255 zł. 1504 zł a nie 2255 zł

Pełnomocnik rządu ds osób niepełnosprawnych w grudniu 2024 r. arbitralnie i poza ustawą nakazał obniżyć wysokość świadczenia wspierającego dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+. W artykule pokazujemy w jaki sposób odbywa się takie obniżenie świadczenia dla osoby niepełnosprawnej (albo jej całkowite wykluczenie ze świadczenia).

Dodatkowe zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego, to dodatkowe korzyści. Jak prawidłowo korzystać z uprawnień?

Pracownicy niepełnosprawni są na gruncie prawa pracy objęci szczególną ochroną. Jednak czy to oznacza, że dotyczą ich jednocześnie ograniczenia, które mają ją równoważyć i nie mają zastosowania do pełnosprawnych pracowników? Jak prawidłowo korzystać z uprawnień przewidzianych w przepisach?

REKLAMA

Pogorszenie sytuacji osób niepełnosprawnych w najbliższych latach. Tylko niektóre świadczenia dadzą godne wsparcie

Kłopoty wynikają z coraz mniejszego znaczenia orzeczenia o niepełnosprawności - formalnie nic się nie zmieniło, ale w praktyce w okresie do 2030 r. najcenniejsze świadczenia będą zależne od testów sprawności osoby niepełnosprawnej (dla przykładu świadczenie wspierające to przeszło 4000 zł miesięcznie za 87 - 100 punktów, a zasiłek pielęgnacyjny to 215,84 zł). Takim testem jest poziom potrzeby wsparcia w świadczeniu wspierającym. Ta niepewna dla osób niepełnosprawnych przyszłość do 2030 roku wynika jasno z analizy wydarzeń w 2024 r. i 2025 r. Źle to wygląda dla świadczeń dla lekkiego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Dwa ostatnie lata pokazały przekierowanie środków finansowych na osoby niepełnosprawne z wysokim stopniem niesamodzielności. Nie wystarczy posiadanie orzeczenia (nawet stałe orzeczenie i stopień znaczny nic nie gwarantuje). Orzeczenia wydawane przez lekarzy są w praktyce wypierane przez ustalenia dotyczące rzeczywistej niesamodzielności osoby niepełnosprawnej. I niesamodzielności nie sprawdza już lekarz, a pedagog, pracownik socjalny, doradca zawodowy po socjologii, pielęgniarka, pielęgniarz, fizjoterapeuta, psycholog. Te osoby mają prawo do określania punktów potrzebnych przy świadczeniu wspierającym. Podobnie testy niesamodzielności będą przy asystencji osobistej. I też tego nie będzie przeprowadzał lekarz.

PIP wyjaśnia jak bezpiecznie odśnieżać dach. Zasady BHP pracy na wysokości. Pracownik ma prawo odmówić pracy w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia

Prace na wysokości (takie jak np. odśnieżanie dachu) należą do prac szczególnie niebezpiecznych. - Należy tak zorganizować pracę, by osoby zrzucające śnieg z dachu były odpowiednio zabezpieczone, a nikt postronny nie odniósł obrażeń spowodowanych spadającymi soplami i bryłami śniegu – podkreśla Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.

Comiesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń w 2026 r.

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne PFRON wypłaca comiesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia tych pracowników. Kwota dofinansowania uzależniona jest od kilku czynników. Jakich?

Abonament RTV 2026: Masz 10 proc. zniżki przy zapłacie do 25 stycznia z góry za cały rok

Każdy posiadacz sprawnego odbiornika telewizyjnego lub radiowego, pozwalającego na odbiór programów, zapłaci w 2026 roku wyższe stawki niż rok temu. Ale jak co roku można mieć 10% zniżkę, jeżeli zdążymy z zapłatą za cały rok do 25 stycznia.

REKLAMA

Które osoby z niepełnosprawnościami są zwolnione z abonamentu RTV w 2026 roku? Jakich formalności trzeba dopełnić, by potwierdzić zwolnienie?

Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do zwolnienia z abonamentu RTV w 2026 roku, jeśli spełniają ściśle określone kryteria ustawowe i potrafią potwierdzić te kryteria stosownymi dokumentami. Jakich formalności trzeba dopełnić, by potwierdzić swoje zwolnienie z abonamentu rtv?

Odszkodowanie za upadek na śliskim chodniku. Na jaką sumę możesz liczyć w 2026 roku?

Zarządcy dróg często zaniedbują obowiązek odśnieżania lub usuwania lodu, co kończy się bolesnymi upadkami przechodniów. Warto wiedzieć, że za każdą kontuzję spowodowaną gołoledzią lub nierówną nawierzchnią możesz domagać się od osoby odpowiedzialnej wysokiej rekompensaty finansowej. Jakiej dokładnie? Jaka to kwota odszkodowania? Oto szczegóły.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA