| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Małżeństwo > Majątek > Rozdzielność majątkowa w małżeństwie

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie

W rozdzielności majątkowej nie ma majątku wspólnego. Występują jedynie dwa odrębne majątki małżonków. Podział mienia małżonków może nastąpić w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego i, wyjątkowo, przez sąd.

Dorobek

Co jest dorobkiem? Wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej.

Redakcja poleca: Rozwód - opieka nad dziećmi, podział majątku

Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, przy obliczaniu dorobków pomija się:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej;
  2. nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  3. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  4. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  5. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.

Przy obliczaniu dorobków pomija się także przedmioty nabyte w zamian za przedmioty wyliczone powyżej.

Natomiast należy doliczyć wartość:

  1. darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób;
  2. usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka;
  3. nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.

Dorobek obliczany jest według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

Zobacz również: Kiedy zawrzeć umowę rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków?

Żądanie wyrównania dorobków

W przypadku ustania rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek będzie niższy od dorobku drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa.

Zgodnie z powyższym przesłankami skutecznego żądania są:

  1. ustanie rozdzielności majątkowej
  2. różnica w dorobkach małżonków (dorobek żądającego jest mniejszy).

Żądanie ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od chwili ustania rozdzielności.

Wyrównanie dorobków następuje w dwóch trybach: sądowy (w razie braku porozumienia stron) i umowny.

Żądanie zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków

Każdy z małżonków z ważnych powodów może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków. Strony mogą się porozumieć co do sposobu lub wysokości wyrównania. W razie braku zgody rozstrzyga w tej kwestii sąd.

Wyrównanie dorobków po śmierci jednego z małżonków

Wyrównanie dorobku następuje także po śmierci jednego z małżonków. Dochodzi do wyrównania dorobków między spadkobiercami zmarłego i małżonkiem pozostałym przy życiu. W tej sytuacji możliwość wystąpienia spadkobierców z żądaniem zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków została ograniczona do trzech sytuacji:

  1. spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa;
  2. spadkodawca wytoczył powództwo o rozwód;
  3. spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji.

Rozdzielność majątkowa przymusowa

1.    Ustanowienie rozdzielności majątkowej na mocy orzeczenia sądu (przymusowy ustrój majątkowy)

Art. 52 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje tzw. przymusowy ustrój majątkowy. Każdy z małżonków może wystąpić do sądu z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej, ale tylko z ważnych powodów.

Ważne powody

Czym są ważne powody? Przyjęło się, że ważne powody to sytuacja, która wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków, zwykle także dobra rodziny.

Prokurator

Uprawnienie do żądania ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej małżonków przysługuje także prokuratorowi. Nie ma on jednak pozycji samodzielnej. Może wytoczyć powództwo jedynie na rzecz jednego z małżonków (art. 55-56 Kodeksu postępowania cywilnego).

Wierzyciel jednego z małżonków

Co istotne, z żądaniem może wystąpić również wierzyciel jednego z małżonków. Musi on jednak uprawdopodobnić, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Powstanie rozdzielności

Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku. Wyjątkowo, można ustanowić rozdzielność z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa. Dotyczy to szczególnie sytuacji życia małżonków w rozłączeniu.

Możliwość zawarcia umowy majątkowej

Pomimo sadowego ustanowienia rozdzielności małżeńskiej, można zawrzeć małżeńską umowę majątkową. W przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej na żądanie wierzyciela jednego z małżonków umowę majątkową małżeńską można zawrzeć po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.

2.    Ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocy prawa (przymusowy ustrój majątkowy)

Oprócz intercyzy i orzeczenia sądu, ustawa przewiduje ustanowienie rozdzielności z mocy prawa. Przesłankami powstania rozdzielności jest:

  1. ubezwłasnowolnienie (częściowe i całkowite) jednego z małżonków,
  2. ogłoszenie upadłości jednego z małżonków lub
  3. orzeczenie separacji.

Powstanie rozdzielności

Rozdzielność majątkowa z mocy prawa powstaje z dniem uprawomocnienia się decyzji sądu.

Powstanie ustawowego ustroju majątkowego

Jeśli ubezwłasnowolnienie zostanie uchylone, postępowanie upadłościowe uchylone, umorzone lub ukończone, a separacja zniesiona, powstanie między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy. W przypadku separacji występuje możliwość utrzymania rozdzielności majątkowej na zgodny wniosek małżonków. Gdy małżonkowie zgłoszą zgodny wniosek, sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Zobacz również serwis: Podział majątku

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012, poz. 788);

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2012 r., poz. 908).

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Dr Katarzyna Pawłowska

Doradca Podatkowy (nr wpisu 11638)

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »