Ulga na dziecko. Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”

• Ulga na dziecko a władza rodzicielska
• Samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania ulgi na dziecko
• Płacenie alimentów i sporadyczne spotkania z dzieckiem to za mało, by uznać, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską

Ulga na dziecko a władza rodzicielska

Jednym z podstawowych warunków do zastosowania ulgi na dziecko jest wykonywanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem. Jak wynika bowiem z art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę ulgi na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

• wykonywał władzę rodzicielską;
• pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
• sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy, odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę.

Natomiast z przepisu art. 27f ust. 4 ustawy wynika, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Jednakże porozumienie rodziców co do wysokości dokonywanego odliczenia nie jest jednak wymagane w przypadku, gdy tylko jeden rodzic spełnia warunki określone w art. 27f ust. 1 ustawy.

Samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania ulgi na dziecko

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej, a nie samo jej posiadanie. Nie można więc utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Takie podejście potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji podatkowej z 11 marca 2024 roku, nr 0115-KDIT2.4011.50.2024.2.MD, wyjaśniając, co następuje:

Samo posiadanie władzy rodzicielskiej jest niewystarczające do zastosowania przedmiotowej preferencji. Dla nabycia prawa do ulgi na dziecko konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie, czyli wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko wychowywane jest w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, w szczególności sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie/zabezpieczenie wszystkich potrzeb dziecka od bytowych po edukacyjne, rozwojowe, zdrowotne i emocjonalne.

Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.

Płacenie alimentów i sporadyczne spotkania z dzieckiem to za mało, by uznać, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską

W konsekwencji - jak stwierdził Dyrektor KIS, biorąc po uwagę opis stanu faktycznego zawarty we wniosku o interpretację - samo płacenie alimentów na dziecko oraz sporadyczne spotkania z małoletnim dzieckiem nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic.

Jednakże – w art. 27f ust. 2 pkt 1 lit. b omawianej ustawy – ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania z przywołanej ulgi prorodzinnej w związku z wykonywaniem władzy rodzicielskiej w stosunku do jednego dziecka od wysokości dochodu uzyskanego przez rodzica w danym roku podatkowym. W przypadku, gdy dana osoba nie pozostaje w związku małżeńskim i wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do jednego dziecka, ma prawo do odliczeń w ramach ww. ulgi tylko wówczas, gdy jej dochód w roku podatkowym nie przekroczył 56 000 zł, zaś gdy jest osobą samotnie wychowującą jedno dziecko – gdy jej dochód nie przekroczył w roku podatkowym 112 000 zł.

Wobec powyższego - zdaniem organu skarbowego - ulga na dziecko nie powinna przysługiwać temu kto posiada prawa rodzicielskie, ale temu z kim dziecko mieszka i kto każdego dnia sprawuje faktyczną pieczę nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności aktywnie zapewnia stałą opiekę, z realnym wpływem na uzyskanie pełnego rozwoju osobowości dziecka.