Ustawa o niektórych zawodach medycznych podpisana przez Prezydenta

• Cel ustawy
• Zakres podmiotowy ustawy 
• Wymagania do wykonywania poszczególnych zawodów
• Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego
• Ustawiczny rozwój zawodowy 
• Odpowiedzialność zawodowa osób wykonujących zawód medyczny

Ustawa wejście w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia z wyjątkami. 

Cel ustawy

Zgodnie z uzasadnieniem projektu, celem ustawy jest uregulowanie:

• warunków i zasad wykonywania 17 zawodów medycznych, które dotychczas nie były objęte regulacjami ustawowymi, 
• kwestii dotyczących ustawicznego rozwoju zawodowego, 
• rejestru, 
• odpowiedzialności zawodowej.

Zakres podmiotowy ustawy 

Ustawa nie dotyczy zawodów medycznych, które już podlegają regulacji takich jak: lekarz, lekarz dentysta, diagnosta laboratoryjny, pielęgniarka, położana, ratownik medyczny farmaceuta oraz fizjoterapeuta.

Omawiane przepisy dotyczą następujących, łącznie 17 zawodów medycznych: 

• asystentka stomatologiczna; 
• dietetyk;
• elektroradiolog;
• higienistka stomatologiczna;
• logopeda;
• opiekun medyczny;
• optometrysta;
• ortoptystka;
• podiatra;
• profilaktyk;
• protetyk słuchu;
• technik dentystyczny;
• technik farmaceutyczny;
• technik masażysta;
• technik ortopeda;
• technik sterylizacji medycznej;
• terapeuta zajęciowy.

Nowymi zawodami, które dotychczas nie występowały w regulacjach prawnych są profilaktyk oraz podiatra. Zawód profilaktyka będą mogły wykonywać osoby posiadające co najmniej wykształcenie wyższe na poziomie studiów I stopnia w zakresie zdrowia publicznego. Polega na wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie profilaktyki, promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. 

Natomiast kształcenie w zawodzie podiatry zakończy się po 3 latach od dnia wejścia w życie ustawy i dopiero wówczas na rynku pracy pojawią się pierwsze osoby, posiadające odpowiednie kwalifikacje do wykonywania tego zawody. Czynności zawodowe podiatry związane są z procesem leczenia schorzeń w obrębie stóp i prowadzeniu profilaktyki tych schorzeń. 

W odniesieniu do każdego z zawodów medycznych określono ustawowo, na czym polega jego wykonywanie np. w przypadku asystentki stomatologicznej wykonywanie zawodu polega na wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie asystowania lekarzowi dentyście i utrzymania gabinetu w gotowości do pracy, natomiast w przypadku opiekuna medycznego – na wykonywaniu czynności zawodowych w zakresie medyczno-pielęgnacyjnym i opiekuńczym. 

Wymagania do wykonywania poszczególnych zawodów

Ustawowo określono warunki, jakie łącznie muszą być spełnione, żeby dana osoba była uprawniona do wykonywania zawodu medycznego. Są to:

• pełna zdolność do czynności prawnych, 
• brak prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, 
• korzystanie z pełni praw publicznych, 
• znajomość języka polskiego w mowie i w piśmie, 
• wykształcenie lub kwalifikacje wymagane do konkretnego wykonywania zawodu medycznego, 
• wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.

Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego

Minister właściwy do spraw zdrowia prowadzi Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Rejestr będzie prowadzony z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego udostępnionego przez jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwą w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia. 

Uzyskanie wpisu do rejestrze jest niezbędne do wykonywania zawodu medycznego. Wpisowi podlegać będą, poza danymi osobowymi, m.in. następujące dane: nazwa zawodu medycznego, którego wniosek dotyczy, nazwa i adres ukończonej szkoły lub uczelni, poziom wykształcenia, tytuł zawodowy w przypadku ukończenia studiów. 

Wniosek do rejestru będzie zawierał klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, która zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 

Ustawiczny rozwój zawodowy 

Osoba wykonująca zawód medyczny ma prawo i obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego przez aktualizację swojej wiedzy i umiejętności zawodowych. 

Przewidziano następujące formy realizowania ustawicznego rozwoju zawodowego – kształcenie podyplomowe (szkolenie specjalizacyjne oraz kurs kwalifikacyjny) oraz doskonalenie zawodowe (kurs doskonalący oraz samokształcenie). 

Osobie wykonującej zawód medyczny podnoszącej kwalifikacje zawodowe w ramach ustawicznego rozwoju zawodowego przysługuje, na jej wniosek, urlop szkoleniowy w wymiarze do 6 dni roboczych rocznie, płatny według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Ustawiczny rozwój zawodowy odbywa się w 5-letnim okresie rozliczeniowym, zwanym okresem edukacyjnym. Osobie wykonującej zawód medyczny za udział w poszczególnych formach kształcenia podyplomowego lub doskonalenia zawodowego przysługują punkty edukacyjne. Liczbę punktów edukacyjnych za poszczególne formy ustawicznego rozwoju zawodowego oraz liczbę punktów niezbędnych do zaliczenia obowiązku doskonalenia zawodowego określi minister właściwy do spraw zdrowia w formie rozporządzenia. 

Odpowiedzialność zawodowa osób wykonujących zawód medyczny

Osoby wykonujące zawód medyczny podlegają odpowiedzialności zawodowej za zawinione naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem danego zawodu medycznego, zwane przewinieniem zawodowym.

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej obejmuje:

• czynności sprawdzające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego,
• postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego,
• postępowanie przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej.

Karami za przewinienie zawodowe są:

• upomnienie,
• nagana,
• kara pieniężna w wysokości od jednokrotnego do trzykrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę określanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
• zawieszenie uprawnienia do wykonywania zawodu medycznego na okres do 5 lat – orzekana w miesiącach i latach,
• pozbawienie uprawnienia do wykonywania zawodu medycznego.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (z włączeniami np. w zakresie przepisów o postępowaniu przygotowawczym i środkach przymusu) oraz Kodeksu karnego.