REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Od 1 października 2024 roku próg zwiększy się do 1 570,5 zł netto. Stypendia dla studentów i doktorantów w 2024 r.

studia student studenci profesor profesorowie
Od 1 października 2024 roku próg zwiększy się do 1 570,5 zł netto. Stypendia dla studentów i doktorantów w 2024 r.
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

O 178 mln zł zwiększy się dotacja na świadczenia dla studiujących. Obejmie ona: stypendia socjalne, stypendia rektora, stypendia dla osób z niepełnosprawnościami oraz zapomogi.
rozwiń >

Stypendia dla studentów i doktorantów w 2024 r. 

REKLAMA

Jak poinformowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie podziału środków na dotacje na świadczenia dla studentów i doktorantów w 2024 roku zaplanowano 1,6 mld zł. Dodatkowo zostanie przeznaczonych 230 mln zł na remonty akademików i stołówek, a także ponad 54 mln zł na wydatki związane z przyznawaniem stypendiów Ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów, doktorantów oraz młodych naukowców. W sumie na wsparcie dla studiujących przewidziano o 374 mln zł więcej niż w roku ubiegłym. To wzrost o prawie 25 procent.

REKLAMA

Według ustawy budżetowej na 2024 rok środki do podziału między uczelnie wynoszą 1,6 mld zł. W podziale głównym dotacji zostało rozdysponowane 1,5 mld. Pozostała rezerwa (123,5 mln zł) przeznaczona jest do podziałów uzupełniających i korygujących w trakcie roku.

Ze środków tych będą zwiększane dotacje m.in. na dodatkowe zapotrzebowania uczelni spowodowane wzrostem liczby studentów uprawnionych do świadczeń, a także w związku ze zmianą od 1 października 2024 roku kryterium dochodowego uprawniającego studenta do otrzymania stypendium socjalnego. Próg ten zwiększy się z 1 294,4 zł do 1 570,5 zł (netto) na osobę w rodzinie studenta.  

Jakie środki na pomoc finansową dla studentów

REKLAMA

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego po raz kolejny wychodzi naprzeciw potrzebom środowiska akademickiego. Wśród ministerialnych działań jest m.in. przekazywanie środków finansowych na pomoc materialną dla studentów. Łączny budżet państwa na ten rok obejmuje kwotę 1 mld 623 mln zł.

- Chcemy wspierać całe środowisko akademickie, żeby dla wszystkich było oczywiste, że w Polsce warto się uczyć, studiować, pracować, zakładać rodziny i mieszkać. Nie chcemy, aby młodzi ludzie wyjeżdżali za granicę – mówi minister Dariusz Wieczorek.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- Zdajemy sobie sprawę z tego, że trzeba te nakłady ponosić. One dotyczą kwestii zarówno bezpośrednio związanych ze średnią wypłatą stypendiów, ale również tych związanych ze sprawami socjalnymi oraz budową akademików czy stołówek – dodaje szef resortu nauki.

- Chcemy, by również studenci niepełnosprawni mogli kontynuować kształcenie. Wiemy, że dobrze wykształcone osoby z niepełnosprawnościami mają ponad 30 proc. większe szanse na zatrudnienie na rynku pracy. Ta pomoc jest dla nich niezbędna – zaznacza wiceminister Maria Mrówczyńska.

Formy pomocy

O 178 mln zł zwiększy się dotacja na świadczenia dla studiujących. Obejmie ona: stypendia socjalne, stypendia rektora, stypendia dla osób z niepełnosprawnościami oraz zapomogi.

Formy pomocy materialnej dla studentów:

  • stypendium socjalne
  • stypendium rektora
  • stypendium dla osób niepełnosprawnych
  • zapomogi

Od 1 października 2024 roku próg zwiększy się do 1 570,5 zł netto

Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty z 1 294,4 zł. Od 1 października 2024 roku próg ten zwiększy się do 1 570,5 zł netto.

Stypendium dla osób z niepełnosprawnością może otrzymać student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu. Jest przyznawane niezależnie od dochodu studenta.

Stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.

Zapomogę może otrzymać student, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej.

Sprawdź zasady przyznawanie oraz wypłacanie świadczeń

Minister Nauki przyznaje dotacje na świadczenia dla studentów nadzorowanym uczelniom publicznym, uczelniom niepublicznym i uczelniom kościelnym (tj. uczelniom, które na mocy odpowiednich ustaw otrzymują dotację na świadczenia dla studentów na zasadach określonych dla uczelni publicznych). Uczelnie resortowe (artystyczne, medyczne itd.) otrzymują dotacje na ten cel od swoich ministrów nadzorujących.

Stypendia są przyznawane na wniosek studenta na semestr lub rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa jeden semestr – przez okres do 5 miesięcy.

Zapomoga jest świadczeniem jednorazowym, które może być przyznawane nie częściej niż 2 razy w roku akademickim.

Budowa i modernizacja akademików 

Ministerialne wsparcie dotyczy również zwiększenia środków finansowych na remonty akademików i stołówek. Na ten cel zaplanowano w tym roku o 196 mln zł więcej niż w roku ubiegłym. W sumie będzie to 230 mln zł.

- Finansowanie to pozwoli studentom godnie studiować, ale też w odpowiednich warunkach mieszkać. Wiemy, że standard niektórych polskich akademików nie przystaje do dzisiejszych czasów. Konieczna jest ich modernizacja i przystosowanie dla osób niepełnosprawnych – mówi podsekretarz stanu w MNiSW Maria Mrówczyńska.

To kolejne działania resortu, które pomogą stworzyć jeszcze lepsze warunki mieszkalne dla polskich studentów. Przypomnijmy, że pod koniec 2023 roku minister Dariusz Wieczorek zadecydował o przekazaniu 150 mln zł na modernizację akademików. To środki, które zostały przyznane w formie zwiększenia subwencji na rok 2023. Dofinansowanie trafiło do niemal 90 uczelni.

– W uzgodnieniu z kierownictwem ministerstwa, ale też wykorzystując swoje uprawnienia, podjąłem decyzję o przekazaniu uczelniom kwoty 150 mln zł na remonty akademików oraz poprawę sytuacji socjalnej i bytowej studentów. Z tych dofinansowań skorzysta 87 uczelni w Polsce, które mają akademiki, które mają bazę noclegową dla studentów – powiedział minister Dariusz Wieczorek. – Podzieliliśmy to sprawiedliwie, w zależności od liczby miejsc w akademikach. To jest swego rodzaju symbol pokazujący, jak w tej chwili ministerstwo będzie działało. Podział jest jasny, transparentny. 

Szef resortu nauki zapowiedział również kompleksowe rozwiązania ukierunkowane na rozwój i wsparcie domów studenckich. – Będziemy również przygotowywali cały program dotyczący remontu akademików i będziemy chcieli też namawiać rektorów uczelni, żeby korzystali z funduszy, które będą w przyszłości na ten cel przeznaczane – zapowiedział minister Dariusz Wieczorek. 

150 mln zł trafi do uczelni w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego. Wsparcie otrzymają szkoły wyższe prowadzące domy studenckie.

Zwiększenia wysokości subwencji zostały przyznane:

  • 85 uczelniom publicznym nadzorowanym przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki,
  • 1 niepublicznej uczelni akademickiej prowadzonej przez kościół, finansowanej z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych na podstawie odrębnej ustawy,
  • 1 niepublicznej uczelni zawodowej prowadzonej przez kościół, finansowanej z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych na podstawie odrębnej ustawy.

W podziale nie uwzględniono 14 uczelni, które nie prowadzą domów studenckich lub nie wykazały danych w zatwierdzonych sprawozdaniach za rok 2022. Kwota została podzielona w oparciu o proporcję liczby miejsc w domach studenckich według stanu na 31 grudnia 2022 r. 

Przyznane zwiększenia wysokości subwencji mają charakter jednorazowy i nie zostaną uwzględnione w podstawie naliczenia subwencji na rok 2024.

Lp.Nazwa podmiotuZwiększenie wysokości subwencji (w tys. zł)
IUczelnie publiczne147 660,7
1Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie4 000,0
2Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego212,2
3Akademia Mazowiecka w Płocku301,0
4Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie2 315,8
5Akademia Piotrkowska304,7
6Uniwersytet Pomorski w Słupsku1 581,3
7Uniwersytet Bielsko-Bialski282,9
8Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku302,8
9Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie1 682,9
10Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu1 338,3
11Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach326,4
12Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie1 722,8
13Akademia Wychowania Fizycznego im. Polskich Olimpijczyków we Wrocławiu977,4
14Politechnika Białostocka1 956,7
15Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich1 710,1
16Politechnika Częstochowska2 702,0
17Politechnika Gdańska4 000,0
18Politechnika Koszalińska1 994,8
19Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki3 191,7
20Politechnika Lubelska1 294,8
21Politechnika Łódzka4 000,0
22Politechnika Opolska1 439,9
23Politechnika Poznańska3 788,3
24Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza2 745,5
25Politechnika Śląska3 938,8
26Politechnika Świętokrzyska2 662,1
27Politechnika Warszawska4 000,0
28Politechnika Wrocławska3 868,1
29Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie4 000,0
30Szkoła Główna Handlowa w Warszawie803,4
31Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie1 483,4
32Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu932,1
33Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu1 652,0
34Uniwersytet Gdański2 994,0
35Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie950,2
36Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu4 000,0
37Uniwersytet Jagielloński w Krakowie4 000,0
38Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach1 565,0
39Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy988,3
40Uniwersytet Łódzki4 000,0
41Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie4 000,0
42Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu4 000,0
43Uniwersytet Opolski3 177,1
44Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie1 681,1
45Uniwersytet w Siedlcach1 392,7
46Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie2 274,1
47Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu3 104,6
48Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu1 817,1
49Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie2 774,6
50Uniwersytet Rzeszowski3 686,7
51Uniwersytet Szczeciński2 083,6
52Uniwersytet Śląski w Katowicach4 000,0
53Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego2 051,0
54Uniwersytet w Białymstoku623,8
55Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie3 686,7
56Uniwersytet Warszawski4 000,0
57Uniwersytet Wrocławski3 581,5
58Uniwersytet Zielonogórski2 493,5
59Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie4 000,0
60Akademia Bialska im. Jana Pawła II525,9
61Akademia im. Jakuba z Paradyża924,9
62Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile357,2
63Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu224,9
64Akademia Nauk Stosowanych w Koninie409,8
65Akademia Łomżyńska284,7
66Akademia Tarnowska326,4
67Akademia Zamojska141,4
68Collegium Witelona Uczelnia Państwowa284,7
69Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze415,3
70Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie132,4
71Małopolska Uczelnia Państwowa im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu59,8
72Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa96,1
73Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego130,6
74Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie248,4
75Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach368,1
76Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku143,3
77Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu233,9
78Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu377,2
79Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie346,4
80Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koszalinie411,7
81Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu360,9
82Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie163,2
83Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu123,3
84Akademia Nauk Stosowanych w Wałczu96,1
85Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku36,3
IIUczelnia akademicka prowadzona przez kościół2 294,0
1Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie2 294,0
IIIUczelnia zawodowa prowadzona przez kościół45,3
1Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie45,3
Łączna wysokość przyznanych zwiększeń subwencji150 000,0

Od 1 stycznia 2024 r. wzrosło o 30 proc. wynagrodzenie dla nauczycieli akademickich oraz dla pozostałych pracowników uczelni o 20 proc.

Minister nauki podpisał rozporządzenie w sprawie określenia minimalnej wysokości wynagrodzenia zasadniczego profesora uczelni publicznej. Przewiduje ono podniesienie płac od 1 stycznia 2024 r. o 30 proc. Oznacza to, że wynagrodzenie profesora wzrośnie z obecnego poziomu 7 210 zł do 9 370 zł. Środki na podwyżki pensji nauczycieli akademickich w uczelniach publicznych zostały zabezpieczone w ustawie budżetowej na 2024 r.

Przepisy rozporządzenia wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli z 22 lutego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 r.

Wynagrodzenia 

Z minimalnym wynagrodzeniem profesora są skorelowane wynagrodzenia nauczycieli akademickich i pracowników naukowych PAN oraz inne świadczenia w systemie szkolnictwa wyższego.

Zgodnie z ustawą prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w uczelni publicznej dla nauczyciela akademickiego nie może być niższa niż 50 proc. wynagrodzenia profesora, z tym że dla:

  • profesora uczelni – nie niższa niż 83 proc.
  • adiunkta – nie niższa niż 73 proc.
    – tego wynagrodzenia.

Określone w rozporządzeniu minimalne wynagrodzenie profesorskie wpływa także na szereg innych świadczeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, np. na wysokość:

  • łącznej miesięcznej kwoty stypendium socjalnego i stypendium rektora jaką może otrzymać student,
  • miesięcznego wynagrodzenia członków rady uczelni,
  • dodatku funkcyjnego pracownika uczelni publicznej, w tym rektora,
  • wynagrodzenia w postępowaniach awansowych,
  • miesięcznego stypendium doktoranckiego.

Faktyczną wysokość wynagrodzeń w uczelniach publicznych kształtują samodzielnie władze uczelni w ramach posiadanej w tym zakresie autonomii, indywidualnie w odniesieniu do każdego pracownika i z uwzględnieniem posiadanych zasobów finansowych.

Podstawowe wynagrodzenie pracownika uczelni publicznej

Podstawowe wynagrodzenie pracownika uczelni publicznej składa się z wynagrodzenia zasadniczego (nie może być niższe od minimum ustawowego) i dodatku za staż pracy, które stanowią stałe składniki wynagrodzenia. Dodatkowo nauczyciel akademicki w uczelni publicznej może otrzymywać dodatek funkcyjny, dodatek zadaniowy, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe albo godziny nadliczbowe, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych bądź inne dodatki, jeżeli zostały określone w zakładowym układzie zbiorowym pracy albo regulaminie wynagradzania, które stanowią zmienne składniki wynagrodzenia.

Wzrost wynagrodzeń - jakie plany

Wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia nauczyciela akademickiego w poszczególnych grupach stanowisk po planowanej podwyżce będzie wyglądała następująco:

  • profesor – 9 370,00 zł – wzrost kwotowy o 2 160,00 zł,
  • profesor uczelni – 7 777,10 zł – wzrost kwotowy o 1 792,80 zł,
  • adiunkt – 6 840,10 zł – wzrost kwotowy o 1 576,80 zł,
  • asystent, wykładowca – 4 685,00 zł – wzrost kwotowy o 1 080,00 zł.

Przedstawiona tabela prezentuje wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia nauczyciela akademickiego w poszczególnych grupach stanowisk według stanu obecnego oraz po planowanej 30-proc. podwyżce wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej.

StanowiskoObecne wynagrodzenie minimalneProjektowane wynagrodzenie minimalneWzrost kwotowy
profesor
(100 proc. stawki)
7 210,009 370,002 160,00
profesor uczelni
(83 proc. stawki)
5 984,307 777,101 792,80
adiunkt
(73 proc. stawki)
5 263,306 840,101 576,80
asystent, wykładowca
(50 proc. stawki)
3 605,004 685,001 080,00

Źródło: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Inne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. Premier Tusk: w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok

Płaca minimalna wzrośnie najwyżej o 5 proc. - Płaca minimalna będzie podniesiona o tyle, co wymaga ustawa w związku z inflacją, czyli blisko 5 proc., w żadnym wypadku nie będzie to wyższy skok - powiedział premier Donald Tusk. Podkreślił, że w tej chwili państwo musi zadbać o bezpieczeństwo szczególnie małych i średnich firm.

Wybory do europarlamentu 2024. Kalendarium wyborcze

4 czerwca upływa ważny termin dla wyborców przebywających za granicą, a 6 czerwca 2024 r. dla tych, którzy chcą zagłosować poza miejscem zamieszkania. O jakich jeszcze terminach warto pamiętać?

Rozporządzenie eIDAS2 obowiązuje od 20 maja 2024 r. Co zmieni? Kiedy praktyczne wdrożenie tych przepisów?

W dniu 20 maja 2024 r. w życie weszło tzw. rozporządzenie eIDAS2 ustanawiające Europejskie Ramy Tożsamości Cyfrowej. Nowelizacja przyjęta przez Parlament Europejski, a następnie Radę Unii Europejskiej rozszerza i dostosowuje do aktualnych realiów zakres pierwotnego aktu obowiązującego od blisko 10 lat. W jaki sposób wdrożone zmiany wpłyną na cyfrową dojrzałość Polski i kiedy należy spodziewać się ich pierwszych efektów?

Pigułka "dzień po" - wykaz aptek [mapa interaktywna]

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował mapę aptek, z którymi podpisał umowę na realizację pilotażu usług farmaceuty w zakresie antykoncepcji awaryjnej - pigułka "dzień po". Wykaz jest aktualizowany we wszystkie dni robocze.

REKLAMA

Jak wnioskować o emeryturę

Jak złożyć wniosek o emeryturę? Jakie dokumenty wypełnić? Ile się czeka na decyzję? Podpowiadamy. 

MRiRW: Zmiany w Zielonym Ładzie wchodzą w życie 25 maja 2024 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że 25 maja 2024 r. wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, wprowadzające zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które dotyczą Zielonego Ładu. Rozporządzenie to zostało opublikowane 24 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE.

Czy religia i etyka wliczane są do średniej? Zakończenie roku szkolnego 2024/25

Jak to jest z religią na świadectwie? Czy wliczana jest do średniej z ocen? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz ogłasza pomoc dla kupców z Marywilskiej 44

2121 zł brutto miesięcznie, przez 3 kolejne miesiące, na 1 pracownika. Warszawski ratusz rozpoczyna realizację projektu pilotażowego "Odbuduj swoją przyszłość". Adresatami programu są pracodawcy oraz pracownicy, którzy utracili swoje miejsca pracy w wyniku pożaru centrum przy ul. Marywilskiej 44.

REKLAMA

Tragedia w Raciborzu. Pobita i zgwałcona 46-latka nie żyje. 26-latce i 37-latkowi grozi dożywocie

We wtorek wieczorem, dyżurny raciborskiej komendy odebrał zgłoszenie o znalezieniu zwłok kobiety na ulicy Nowomiejskiej w Raciborzu, przy rzece Odrze. Policjanci, którzy pojechali na miejsce, ustalili, że to ciało 46-latki, która przebywała w Raciborzu od kilku miesięcy.

Świadectwo z czerwonym paskiem 2024 r. Jaka średnia? Czy można mieć na świadectwie 3?

Jaką średnią ocen trzeba mieć, aby uzyskać świadectwo z czerwonym paskiem? Czy religia wlicza się do średniej? Jaką trzeba mieć ocenę z zachowania? 

REKLAMA