Wynagrodzenia osób niepełnosprawnych. Wyższe dopłaty ze środków PFRON już od stycznia 2025 r.

• Stawki dopłat z PFRON do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami zostaną zwiększone
• Podwyższone kwoty dofinansowania od miesiąca stycznia 2025 r.
• Dotacja celowa z budżetu państwa na zadanie PFRON związane z dofinansowaniem do wynagrodzenia
• Poprawki do rządowego projektu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
• Tylko jedna trzecia osób z niepełnosprawnością jest aktywna zawodowo

Rząd szykuje wyższe dopłaty do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością. Sejm przeprowadził już drugie czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dotyczy on podniesienia miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Regulacja zmienia także poziom dotacji celowej z budżetu państwa na realizację tego zadania. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku.

Stawki dopłat z PFRON do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami zostaną zwiększone

Według projektu stawki dofinansowań do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami zostaną zwiększone o około 15 proc. Wysokość miesięcznego dofinansowania wyniesie:

• w przypadku osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności - 2760 zł (dotychczas 2400 zł);
• w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - 1550 zł (dotychczas 1350 zł),
• w przypadku osób z lekkim stopniem niepełnosprawności - 575 zł (dotychczas 500 zł).

Dodatkowo projekt przewiduje rozwiązania w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami, którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi). W ich sytuacji kwoty te zostaną podwyższone:

• do 1380 zł - w przypadku znacznego stopnia niepełnosprawności (dotychczas 1200 zł);
• do 1035 zł - w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (dotychczas 900 zł) oraz
• do 690 zł - w przypadku lekkiego stopnia niepełnosprawności (dotychczas 600 zł).

Podwyższone kwoty dofinansowania od miesiąca stycznia 2025 r.

Nowe podwyższone kwoty mają być stosowane po raz pierwszy do miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przysługującego za okres począwszy od miesiąca stycznia 2025 r. Ustawodawca wskazuje, że projektowane rozwiązania dotyczące podwyższenia dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych PFRON na 2025 r. i lata następne będą finansowane w ramach limitów wydatków poszczególnych jednostek sektora finansów publicznych i nie będą stanowić podstawy do ubiegania się o dodatkowe środki na ten cel z budżetu państwa. Koszty rozwiązania będą finansowane w ramach planu finansowego PFRON przez odpowiednią alokację środków między poszczególnymi zadaniami bez ubiegania się o dodatkowe środki na ten cel.

Jeżeli chodzi o koszty dla budżetu państwa, to w 2025 r. kwota dodatkowych kosztów wyniesie 554 500 000 zł. PFRON wyliczył kwotę zwiększenia poprzez pomnożenie kwoty podwyższonego dofinansowania przez liczbą osób zaliczonych do poszczególnych stopni niepełnosprawni. PFRON oszacował wysokość planów finansowych za rok 2026 i lata następne na 554 462 820 zł w każdym roku.

Dotacja celowa z budżetu państwa na zadanie PFRON związane z dofinansowaniem do wynagrodzenia

Projektowana regulacja wprowadza także zmiany w przepisach dotyczących dotacji celowej z budżetu państwa na zadanie PFRON, jakim jest wsparcie pracodawcy w postaci dofinansowania do wynagrodzenia zatrudnianego pracownika niepełnosprawnego. Zmiana polega na zastąpieniu obecnego sztywnego ustalenia wysokości dotacji dla PFRON w wysokości 30% zaplanowanych wydatków na realizację tego zadania w danym roku, na ustalenie wysokości dotacji do 30% tej kwoty. Zmiana wysokości kwoty dotacji nie wpłynie na wysokość wydatków budżetu państwa.

Poprawki do rządowego projektu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Projektem nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w dniu 4 grudnia br. zajmowała się sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny. Przyjęła ona poprawkę, która umożliwia zwiększenie dopłat do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością z wyrównaniem od 1 lipca br.

Posłanka Wioletta Kulpa (PiS) zaznaczyła, że sporną kwestią jest zmiana poziomu dotacji dla PFRON na dofinansowanie do wynagrodzeń "ze sztywnego zapisu 30 proc." na "do 30 proc.". Posłanka podkreśliła, że zapis "do 30 proc." był wypracowany wspólnie z Radą Dialogu Społecznego. Kulpa zapowiedziała złożenie poprawek do projektu.

Iwona Kozłowska (KO) podkreśliła, że nowe stawki dofinansowań mogą przyczynić się do wzrostu zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Jak stwierdziła posłanka, to kolejny ważny krok w kierunku otwartego rynku pracy.

Poparcie dla projektu wyraziły także Agnieszka Maria Kłopotek (PSL-Trzecia Droga) i Maja Ewa Nowak (Polska 2050- Trzecia Droga). Posłanka Polski 2050 przekonywała, że odpowiada on na potrzeby pracowników i pracodawców. Zwróciła też uwagę, że praca często jest czymś więcej niż źródłem utrzymania, bo pozwala osobom z niepełnosprawnością na większą niezależność i integrację społeczną.

Tylko jedna trzecia osób z niepełnosprawnością jest aktywna zawodowo

Katarzyna Ueberhan (Lewica) zwróciła uwagę, że tylko jedna trzecia osób z niepełnosprawnością w Polsce jest aktywna zawodowo. Posłanka zaznaczyła, że to jeden z gorszych wskaźników w Unii Europejskiej. Poinformowała o złożeniu wniosku o niezwłoczne przejście do trzeciego czytania projektu, bez kierowania go do komisji, mimo złożonych poprawek.

Bartłomiej Pejo (Konfederacja) ocenił, że pomoc osobom z niepełnosprawnościom to "szlachetne działanie" jednak rząd "za każdym razem udowadnia, że prawdziwym ratunkiem dla takich osób jest sektor trzeci", czyli organizacje pozarządowe. Aprobatę dla rządowego projektu wyraziła Marta Stożek (koło Razem). Zapowiedziała jednocześnie złożenie poprawki, której celem jest powiązanie kwot dofinansowania z poziomem minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Wiceminister rodziny, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasz Krasoń podkreślił, że każda złotówka wydana na wsparcie osób z niepełnosprawnościami to inwestycja. Zaznaczył też, że jesteśmy w "ogonie Europy", jeśli chodzi o zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami. "Wciąż wielu pracodawców myśli, że osoba z niepełnosprawnością to jest trudny potencjalny pracownik i raczej kłopot niż zysk. To jest oczywiście nieprawda i mamy przykłady wielu przedsiębiorców, którzy otworzyli oczy w momencie, kiedy zatrudnili osoby z niepełnosprawnościami" - powiedział Krasoń.