Kategorie

Istotne obowiązki małżeńskie

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
W Kodeksie Prawa Kanonicznego nie znajdziemy wyliczenia istotnych obowiązków małżeńskich./Fot. Fotolia
W Kodeksie Prawa Kanonicznego nie znajdziemy wyliczenia istotnych obowiązków małżeńskich./Fot. Fotolia
Istotne obowiązki małżeńskie stanowią istotny element niektórych przyczyn stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego. Warto zatem zastanowić się w jaki sposób kwestię istotnych obowiązków małżonków reguluje prawo kanoniczne.

Pojęcie istotnych obowiązków małżeńskich w Kodeksie Prawa Kanonicznego

Sformułowanie istotne obowiązki małżeńskie napotykamy w treści normy kanonu 1095 nr 3 (niezdolność psychiczna do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich), jak i kanonu 1095 nr 2 Kodeksu Prawa Kanonicznego (poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich).

Polecamy: Alimenty. Jak szybko dostać pieniądze na dziecko

Co wynika z tych przepisów?

1. W trzecim numerze kanonu 1095 nie ma mowy o prawach, zaś w drugim ujęte są zarówno prawa, jak i obowiązki. Pojawia się więc czysto teoretyczne pytanie: czy można mówić o niezdolności psychicznej do podjęcia lub przyjęcia praw? Na pewno nie powinno się tego wykluczać, twierdząc iż nie jest to zupełnie możliwe. Rzekomy brak można zaś rozwiązać poprzez przyjęcie tezy o każdorazowym istnieniu odpowiednika dla danego obowiązku właśnie w postaci prawa.

2. W treści omawianego kanonu mowa jest nie o obowiązku a o obowiązkach. Nie oznacza to jednak, iż małżeństwo jest nieważne dopiero w sytuacji niezdolności do podjęcia minimum dwóch obowiązków bądź z powodu braku rozeznania co do przynajmniej dwóch obowiązków. Wystarczy, iż przynajmniej jedna ze stron nie jest w stanie podjąć jednego obowiązku, aby można było orzec nieważność zawartego małżeństwa (podobnie przy braku rozeznania).

3. Prawodawca objął regulacją obowiązki małżeńskie. Nie oznacza to jednak całkowitego absolutnego braku łączności obowiązków małżeńskich z innymi. Niepodjęcie danego obowiązku małżeńskiego może wyrażać się właśnie niepodjęciem obowiązku sensu stricto zupełnie innego rodzaju np. zawodowej pracy.

4. Usankcjonowane tu zostały obowiązki istotne, aby nie doprowadzić do sytuacji, iż niezdolność (podobnie brak rozeznania) do podjęcia czegoś nieistotnego otworzy furtkę do stwierdzenia nieważności zawiązanego węzła małżeńskiego.

Przykładowe istotne obowiązki małżeńskie

W tych rozważaniach nie będziemy swojej uwagi koncentrować na tym, co rozumiemy pod pojęciem niezdolności o charakterze psychicznym, a co pod sformułowaniem poważnego braku rozeznania oceniającego, gdyż to temat na oddzielne wątki.

Warto natomiast ogólnie zastanowić się nad tym, o jakich istotnych obowiązkach małżeńskich można mówić.

W Kodeksie Prawa Kanonicznego na pewno nie znajdziemy wyliczenia, o jakie istotne obowiązki chodzi, ale nie należy traktować to jako braku czy wady. Prawodawca nie chciał bowiem doprowadzić do sytuacji, kiedy mamy do czynienia z niemożnością podjęcia faktycznie istotnego obowiązku, który jednak nie został ujęty w katalogu (podobnie przy braku rozeznania). Stale powinno się bowiem pamiętać o tym, iż rzeczywistość ludzka jest niezmiernie bogata, a nauka o człowieku podlega ewolucji, stąd ta otwartość i brak sztywnego wyliczania obowiązków.

Pomijając dyskusję na temat tego czy istotne przymioty małżeństwa są obowiązkami, można wskazać na takie istotne obowiązki małżeńskie, jak: dobro współmałżonka, dobro małżeństwa, dobro potomstwa, wzajemna pomoc, jedność, wierność, nierozerwalność. Każdą z tych rzeczywistości naturalnie można oddzielnie opisywać. Co więcej, pod każdą z nich podchodzą różne formy ich realizacji, co potwierdza wspomnianą różnorodność oraz zmienność pojęcia istotnych obowiązków małżeńskich.

Na ten temat m. in. w:

R. Sztychmiler, Obowiązki małżeńskie, Warszawa 1999;

P. J. Viladrich, Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa (kanony 1095-1107 KPK), Warszawa 2002.

Polecamy serwis: Małżeństwo

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.