Kiedy najbliższa rodzina nie płaci podatku od spadków?

Nabycie spadku przez najbliższych członków rodziny po 1 stycznia 2007 r.

I. Uwagi ogólne

Od podatku od spadków zwolnione jest nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych (np. mieszkanie, pieniądze, akcje) w drodze dziedziczenia przez najbliższych członków rodziny, czyli:

• małżonka,
• zstępnych (syna, córkę, wnuki),
• wstępnych (ojca, matkę, dziadków),
• pasierba,
• rodzeństwo,
• ojczyma,
• macochę,

jeżeli zgłoszą oni ten fakt właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku

Termin został wydłużony dla spadków (i darowizn) w przypadku, których obowiązek podatkowy powstał po 31 grudnia 2008 r. Oznacza to, że dla spraw spadkowych, w których postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku zapadło przed tą datą  termin wynosił 1 miesiąc i już upłynął.

Uwaga!

Jeżeli nie złożysz zgłoszenia w ciągu miesiąca od dnia uprawomocnienia się stwierdzenia nabycia spadku - nabyte przez Ciebie rzeczy i prawa majątkowe zostaną opodatkowane na zasadach ogólnych, określonych w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Powyższy termin nie podlega przywróceniu.

Powyższe zwolnienie dotyczy spadków nabytych od dnia 1 stycznia 2007 r. (decydujące znaczenie ma data śmierci spadkodawcy, a nie wydania postanowienia przez sąd).

II. Pobierz aktualny formularz

Druk zgłoszenia SD-Z2 dostępny jest na stronach internetowych(link prowadzi do wersji interaktywnej) oraz w siedzibie każdego urzędu skarbowego.

Druk SD-Z1 stracił ważność po 31.12.2009r.

III. Wypełnij formularz – to łatwiejsze niż Ci się wydaje

Zapoznaj się dokładnie z formularzem i postaraj się go czytelnie wypełnić stosując się do przestawionego wzoru.

Wzór wypełnionego zgłoszenia SD-Z1 - Druk nieaktualny - większość założeń jednak się nie zmieniła.

Ustawodawca nie przewidział załączników do zgłoszenia SD-Z1 dla pozostałych spadkobierców, dlatego każdy z nich jest obowiązany do złożenia oddzielnego zgłoszenia.

Zobacz: Który urząd skarbowy jest właściwy dla deklaracji SD-Z2

IV. Sprawdź, czy nie popełniłeś błędów

Najczęściej popełniane błędy podczas wypełniania formularza to:

• wpisanie w pozycji nr 1 NIP-u zmarłego, zamiast spadkobiercy,
• wpisanie w pozycji nr 4 wpisana daty wypełnienia zgłoszenia, a nie daty uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku,
• brak wypełnienia wszystkich pól w części B (Twoich danych) i w części C (danych osoby zmarłej),
• podanie w części F wielkości rzeczy i praw majątkowych, które przysługiwały zmarłemu, a nie nabytych przez Ciebie (np. po śmieci ojca w skład spadku wszedł udział ½ części w lokalu mieszkalnym, który dziedziczysz Ty oraz Twoja mama po ½ części. Wobec powyższego, Twój udział w nabytej nieruchomości wynosi ¼ części (½ z ½) i taką też wartość wpisujesz w polu nr 48 zgłoszenia),
• niewpisanie w części F miejsca położenia nabytych rzeczy i ich wartości – którą Ty otrzymałeś,
• brak zaznaczenia w części G, kim jesteś w stosunku do zmarłego (np. jeżeli jesteś córką zaznaczasz – zstępny, jeżeli matką zaznaczasz – wstępny),
• brak podpisu w pozycji nr 89.

V. Nie dołączaj do zgłoszenia żadnych dokumentów

W przypadku nabycia spadku do zgłoszenia SD-Z2 nie dołączasz żadnych dokumentów.

Artykuł 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że podatnicy muszą dostarczyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania, ale wyłącznie w przypadku składania w urzędzie skarbowym zeznania podatkowego o nabyciu praw lub rzeczy majątkowych (SD-3)

Ustawodawca wprowadzając dwa różne formularze do ustawy:

1) zgłoszenie podatkowe SD-Z2,

2) zeznanie podatkowe SD-3,

zawęził obowiązek przedstawiania w urzędzie skarbowym dowodów mających wpływ na podstawę opodatkowania do osób, które składają zeznanie.

Spadkobiercy, którzy zgłaszają jedynie fakt nabycia spadku na SD-Z2 nie muszą wraz z nim składać w urzędzie żadnych dokumentów.

Artykuł 84 Ordynacji podatkowej stanowi, że sądy są obowiązane sporządzać i przekazywać właściwym organom podatkowym informacje wynikające ze zdarzeń prawnych, które mogą spowodować powstanie zobowiązania podatkowego.
Sądy przekazują organowi podatkowemu w terminie do dnia 15 każdego miesiąca odpisy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.

VI. Złóż wypełniony formularz w urzędzie skarbowym

Samo wypełnienie formularza nie wystarcza, musisz je złożyć w urzędzie.

 Pamiętaj, weź potwierdzenie złożenia zgłoszenia, na wypadek ewentualnych sporów.

Organ podatkowy właściwy do złożenia zgłoszenia uzależniony jest od składników spadku. I tak jeżeli:

• przedmiotem spadku są nieruchomości położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - urząd skarbowy właściwy według miejsca położenia nieruchomości
• przedmiotem nabycia są nieruchomości lub prawa majątkowe i jednocześnie inne prawa majątkowe lub rzeczy ruchome, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - urząd skarbowy właściwy według miejsca położenia nieruchomości

W pozostałych przypadkach zeznanie składamy według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Przykłady – miejsce złożenia zeznania Przykład 1 Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Gnieźnie. Przykład 2 Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Przemyślu. Przykład 3 Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu i samochód, który aktualnie znajduje się w Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Przemyślu. Przykład 4 Zmarły, ostatnio stale zamieszkały w Gnieźnie, pozostawił w spadku nieruchomość położoną w Przemyślu i Gnieźnie. Spadkobierca zamieszkuje w Warszawie. Zeznanie należy złożyć w Urzędzie Skarbowym w Gnieźnie

Uwaga!

Zgłoszenie możesz wysłać pocztą (wówczas o dotrzymaniu miesięcznego terminu decydować będzie data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym).

Jeżeli złożysz zgłoszenie (lub je prześlesz) do niewłaściwego urzędu skarbowego, organ podatkowy niezwłocznie przekaże go organowi właściwemu, zawiadamiając Cię o tym.

VII. Kiedy nie musisz wypełniać i składać zgłoszenia

Zsumuj wartość spadku z rzeczami oraz prawami majątkowymi nabytymi wcześniej od spadkodawcy w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło nabycie spadku. Jeżeli nie przekracza ona 9637 zł nie musisz zgłaszać tego nabycia w urzędzie skarbowym.

Zobacz serwis: Podatek od spadku

Leszek Syguła

ekspert podatkowy, prawnik,

doktorant Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu