Kategorie

Umowa pożyczki – forma, treść, przepisy

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Umowa pożyczki – forma, treść, przepisy
Umowa pożyczki jest jedną z najbardziej popularnych umów zawieranych w obrocie gospodarczym. Należy do grupy umów cywilnoprawnych dwustronnie zobowiązujących uregulowanych w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. O czym należy pamiętać zawierając umowę pożyczki?

Konsensualny charakter

Pożyczka jest umową konsensualną, co oznacza, że zostaje zawarta, gdy dwie lub więcej stron złożą zgodne oświadczenia woli. Ten element odróżnia ją od umów realnych, które dla swojej skuteczności potrzebują dokonania dodatkowych czynności takich jak np. wydanie rzeczy.

Forma zawarcia

W myśl art. 720 § 2 k.c. umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Należy podkreślić, że jest to forma zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), ustawa nie zabrania zawarcia tej umowy w formie ustnej. Co więcej w orzecznictwie uważa się, że umowa pożyczki może zostać zawarta w sposób dorozumiany, albowiem sam fakt udzielenia pożyczki powyżej ustawowo określonej kwoty bez zachowania formy pisemnej nie wpływa na ważność tej czynności prawnej[1]. Przez dorozumiane oświadczenia woli należy rozumieć wszelkie zachowania stron ujawniające wolę dokonania określonej czynności prawnej w sposób dostateczny i zrozumiały. W przypadku zawierania umowy w ten sposób, szczególną rolę w ustaleniu czy konkretne zachowanie strony miało walor dorozumianego oświadczenia woli odgrywa kontekst sytuacyjny danego zachowania. Niemniej zaleca się zawieranie umowy pożyczki w formie pisemnej – w razie potencjalnego sporu sądowego, zdecydowanie prościej będzie udowodnić pożyczkodawcy swoje roszczenie.

Waluta

Wedle art. 358 k.c. jeżeli przedmiot umowy pożyczki stanowi suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, pożyczkobiorca może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub umowa pożyczki zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Co do zasady wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonana.

Polecamy: Tarcza antykryzysowa – Podatki i prawo gospodarcze. Pakiet 5 ebooków

Promocja: INFORLEX Twój Biznes Jak w praktyce korzystać z tarczy antykryzysowej Zamów już od 98 zł

Odstąpienie od umowy

Reklama

W świetle art. 722 k.c. pożyczkodawca może odstąpić od umowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki, jeżeli zwrot pożyczki jest wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego drugiej strony. Ustawodawca zastrzegł jednak, że uprawnienie to nie przysługuje pożyczkodawcy, jeżeli w chwili zawarcia umowy wiedział o złym stanie majątkowym pożyczkobiorcy lub z łatwością mógł się dowiedzieć.

Dokonując oceny stanu majątkowego, należy wziąć pod uwagę całokształt sytuacji materialnej pożyczkobiorcy, szczególnie stosunek jego aktywów do pasywów. Warto podkreślić, iż ciężar dowodu wykazania złej sytuacji finansowej pożyczkobiorcy spoczywa na dającym pożyczkę.

Pożyczkodawca może odstąpić od umowy w dowolnej formie, jeżeli jednak została zawarta w formie pisemnej, odstąpienie powinno nastąpić w taki sam sposób.

Ponadto, jeżeli umowa pożyczki zawierana jest między instytucją pożyczkową a konsumentem, pożyczkobiorca będący konsumentem ma prawo odstąpić od umowy w ciągu 14 dni od dnia jej podpisania.

Roszczenia z tytułu umowy pożyczki

W sytuacji, gdy pożyczkodawca nie wydaje przedmiotu umowy, pożyczkobiorcy przez okres 6 miesięcy przysługuje roszczenie o wydanie tego przedmiotu. Po tym czasie roszczenie biorącego pożyczkę się przedawnia.

Zgodnie z art. 723 k.c. jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.

Odpowiedzialność za wady

Reklama

Ostatnim artykułem regulującym umowę pożyczki jest art. 724 k.c. Zgodnie z jego treścią, jeżeli rzeczy otrzymane przez biorącego pożyczkę mają wady, dający pożyczkę obowiązany jest do naprawienia szkody, którą wyrządził biorącemu przez to, że wiedząc o wadach nie zawiadomił go o nich. Jednocześnie ustawodawca wyłączył stosowanie tego przepisu w wypadku, gdy biorący pożyczkę mógł z łatwością wadę zauważyć.

Należy jednak podkreślić, że powyższa zasada ma charakter dyspozytywny, co oznacza, że strony mogą dokonać modyfikacji odpowiedzialności z tego tytułu, a co więcej nawet całkowicie ją wyłączyć.

Elementy umowy pożyczki

Prawidłowo sporządzona umowa pożyczki powinna zawierać co najmniej następujące elementy:

  1. Data oraz miejsce zawarcia umowy,
  2. Strony umowy

Umowa pożyczki powinna w sposób jasny i wyraźny określać strony umowy tj. pożyczkodawcę oraz pożyczkobiorcę. Jeżeli pożyczkodawcą jest osoba prawna np. instytucja pożyczkowa  – konieczne jest wskazanie pełnej nazwy podmiotu, adresu siedziby, numeru NIP lub KRS oraz osoby uprawnionej do reprezentacji.

Jeżeli zaś umowa pożyczki zawierana jest między dwiema osobami fizycznymi, wówczas należy podać ich imiona i nazwiska, daty urodzenia, adresy zamieszkania, serie i numery dowodów osobistych oraz opcjonalnie PESEL.

  1. Przedmiot umowy

W umowie strony powinny określić wyczerpująco i jednoznacznie przedmiot umowy. Przedmiotem pożyczki mogą być pieniądze lub rzeczy. Jeśli są to pieniądze, kwotę należy podać zarówno słownie, jak i cyfrowo, a także doprecyzować walutę. W tym miejscu powinien się też znaleźć okres, w jakim pożyczkobiorca będzie spłacał kwotę pożyczki.

  1. Warunki zwrotu pożyczki

W tej części umowy strony powinny określić sposób zwrotu środków. Pożyczka może zostać zwrócona w formie gotówkowej bądź też przelewem na konto bankowe. Jeżeli strony zdecydują się na zwrot pożyczki osobiście to w umowie powinny wskazać miejsce, w którym ma nastąpić zwrot. Jeżeli jednak wybiorą zwrot za pomocą przelewu bankowego wtedy należy zamieścić numer konta, nazwę odbiorcy oraz tytuł do przelewu. Dodatkowo należy zawrzeć informację, czy spłata nastąpi jednorazowo czy też ratalnie, a także określić wysokość ewentualnej prowizji oraz oprocentowania.

  1. Oświadczenie o stanie majątkowym przedsiębiorcy,

Ten element pozwala zabezpieczyć interesy pożyczkodawcy w przypadku, gdy pożyczkobiorca stanie się niewypłacalny. Pojawia się w umowach pożyczki z zabezpieczeniem. Najczęstszą formą zabezpieczenia jest weksel, zastaw nieruchomości bądź przewłaszczenie na zabezpieczenie.

  1. Warunki wypowiedzenia umowy,

W tym miejscu strony określają warunki, które musi spełnić strona, jeśli będzie chciała odstąpić od umowy. Możliwość wypowiedzenia umowy może przysługiwać zarówno pożyczkodawcy jak też pożyczkobiorcy.

  1. Podpisy stron.

Julia Wawrzyńczak, aplikantka radcowska

[1] Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt V ACa 53/2013.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.