REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rewolucyjne zmiany w organizacji postępowań cywilnych

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
RK Legal
Od 18 lat wspieramy biznes naszych klientów
Rewolucyjne zmiany w organizacji postępowań cywilnych
Rewolucyjne zmiany w organizacji postępowań cywilnych

REKLAMA

REKLAMA

Procedowany aktualnie przez Sejm projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw stanowi próbę przyspieszenia postępowań w ramach procedury cywilnej i skrócenia czasu oczekiwania na wydanie orzeczenia. Największe emocje budzi radykalna podwyżka opłat sądowych, ale do systemu wprowadzonych ma zostać także szereg nieznanych dotychczas instytucji w zakresie samej organizacji postępowania.

Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości wprowadza nieznaną dotąd na gruncie procedury cywilnej instytucję planowania rozprawy, której głównym celem jest właśnie przyspieszenie postępowania i ograniczenie spraw rozpoznawanych na rozprawie. Regulacje w tym zakresie są jednak wysoce sformalizowane i mogą mieć odwrotny skutek.

REKLAMA

REKLAMA

Zmiana zakłada obligatoryjne złożenie odpowiedzi na pozew przez powoda, w wyznaczonym przez sąd terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie. Sąd może zarządzić wymianę dalszych pism procesowych, ustalając stosowny harmonogram. Z założenia sąd w momencie rozpoczęcia procedowania dysponować ma stanowiskiem oraz materiałem dowodowym od obydwu stron. Pozwolić to ma na sprawne zarządzanie przebiegiem postępowania i jego planowanie.

Kolejno, w razie wniesienia odpowiedzi na pozew bądź jej braku przy jednoczesnym braku wydania wyroku zaocznego, przewodniczący wyznaczać będzie posiedzenie przygotowawcze i wezwie na nie strony. Termin posiedzenia przypadać ma nie później niż na dwa miesiące po złożeniu odpowiedzi na pozew bądź ostatniego pisma przygotowawczego. Posiedzenie służyć ma rozwiązaniu sporu bez potrzebny prowadzenia dalszych posiedzeń, zwłaszcza rozprawy, a sąd będzie wyjaśniał stanowisko stron oraz nakłaniał do polubownego zakończenia sprawy. Jeżeli nie uda się rozwiązać sporu, na posiedzeniu przygotowawczym sporządzany będzie z udziałem stron plan rozprawy.

Polecamy: INFORLEX Ekspert

REKLAMA

Posiedzenie przybierać ma formę posiedzenia niejawnego, o charakterze nieformalnym, w postaci dyskusji sądu ze stronami, co ma ułatwić osiągnięcie zamierzonych celów. Projektodawca przewiduje obowiązkowe stawiennictwo stron na posiedzeniu przygotowawczym. W pierwotnej wersji projektu brak usprawiedliwienia nieobecności powoda skutkować miał umorzeniem postępowania z jednoczesnym rozstrzygnięciem o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Wobec jednak krytycznych głosów wyrażonych w toku prac sejmowych nad projektem, wprowadzona została poprawka dopuszczająca możliwości złożenia przez powoda oraz pełnomocnika wniosku o przeprowadzenie posiedzenia bez ich udziału. W takim przypadku niestawiennictwo nie będzie prowadzić do umorzenia postępowania a jedynie do sporządzenia wiążącego planu rozprawy bez ich udziału. Brak usprawiedliwienia nieobecności pozwanego również prowadzić będzie do sporządzenia planu rozprawy bez jego udziału, ale z zastrzeżeniem, iż możliwe jest nałożenie na niego obowiązku zwrotu kosztów postępowania bez względu na wynik sprawy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Plan rozprawy stanowić ma centralny i zharmonizowany rozkład czynności procesowych zawierający m.in. rozstrzygnięcia co do wniosków dowodowych stron (zastępując w tym zakresie postanowienia dowodowe), dokładne określenie żądań, zarzutów (w tym formalnych), wskazanie spornych faktów oraz ustalenie terminów posiedzeń, harmonogramu rozpraw (tj. kolejność i termin przeprowadzania dowodów) i terminu ogłoszenia wyroku. W uzasadnieniu projektu wskazuje się, że zaangażowanie stron w jego tworzenie skutkować ma poczuciem realnego wpływu na przebieg postępowania, a w konsekwencji większą skłonnością do kooperacji z sądem. 

Nowelizacja wprowadza znaczne ograniczenia czasowe w przedstawianiu twierdzeń i dowodów próbując w ten sposób uniknąć opóźnień w procesie przy jednoczesnym zapewnieniu spójności nieprzerwanej pracy sądu.  Ma być to możliwe jedynie do chwili zatwierdzenia planu rozprawy. Późniejsze próby podlegać będą pominięciu, chyba że strona wykaże, że ich powołanie nie było możliwe albo potrzeba wynikła później.

W razie dezaktualizacji bądź zaistnienia istotnej potrzeby możliwa będzie zmiana bądź sporządzenie nowego planu rozprawy z tym jednak zastrzeżeniem, że nie będzie to powodowało otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów. Powyższe zastrzeżenie oznacza, że do systemu prawnego wprowadzony zostanie system rygorystycznej prekluzji twierdzeń i dowodów w razie zarządzenia posiedzenia przygotowawczego.

Nowelizacja pozwala jednocześnie na bezpośrednie skierowanie sprawy na rozprawę w sytuacji, gdy okoliczności wskazują, że przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego nie przyczyni się do sprawniejszego rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji strony będą mogły w dalszym ciągu przytaczać twierdzenia i dowody aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, które według przepisów k.p.c. mogą wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

Proponowane rozwiązania mają pozwolić na sprawne zarządzanie sprawą już od momentu jej wpływu, dyscyplinując jednocześnie strony do wypełniania swoich obowiązków i wyposażając sąd w narzędzia sprawnego pozyskiwania materiału dowodowego. Wszystko to ma skutkować „przyspieszeniem średniego czasu przebiegu rozprawy, przy jednoczesnym zwiększeniu rzetelności procesu, a co za tym idzie – w dłuższej perspektywie – poprawieniem społecznego postrzegania wymiaru sprawiedliwości”.

Projekt zawiera szereg rozwiązań, które mogą wprawdzie wykazać statystyczne poprawy, jednak w rzeczywistości mogą utrudnić obywatelowi realizację zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Podkreślić należy, że sądy powinny przede wszystkim być przyjazne obywatelom i to ich interes powinien stanowić główne kryterium projektowania reform.  Wprowadzane instytucje wydają się przynajmniej częściowo zasadne, jednak wszystko zależy od tego jak będą stosowane w praktyce.

Większość przepisów omawianej nowelizacji ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Niektóre przepisy mają wejść w życie w innych terminach: po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, a nawet 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

apl. adw. Maria Muchin, kancelaria RK Legal

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw - przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA