Gmina, Działalność gospodarcza

Rada Ministrów przyjęła oficjalne rozporządzenie w sprawie Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Nowe darmowe wsparcie w miejscu zamieszkania ruszy jeszcze w tym roku, jednak w 2026 roku skorzystają z niego wyłącznie mieszkańcy wybranych gmin w Polsce. Sprawdź, jakie kryteria dochodowe trzeba spełnić, ile czasu ma gmina na rozpatrzenie wniosku i kto znajduje się na początku „kolejki”.

Za nieco ponad 2 tygodnie, 1 listopada 2026 r., urzędy gmin przestaną przyjmować papierowe wnioski o założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Dla wielu osób to większa zmiana, niż się wydaje. Jeszcze w 2024 r. co trzeci wniosek o wpis nowej firmy do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) trafiał do urzędu na papierze. Przy ok. 289 tys. takich wniosków rocznie to blisko 100 tys. osób, które od listopada muszą przesiąść się do internetu i samodzielnie przejść przez formularz, w którym zapadają pierwsze decyzje o podatkach, ZUS i VAT.

Zmęczenie i potrzeba oddechu od maili, telefonów i projektów to uczucia, które dobrze zna nie tylko pracownik etatowy. Coraz więcej samozatrudnionych prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze przyznaje wprost: chcieliby odpocząć, ale mają wątpliwości, co będzie się działo z ich firmą podczas dłuższej nieobecności. Często nie wiedzą nawet, jakie prawa do odpoczynku im przysługują. Wyjaśniamy, jakie mechanizmy prawne, podatkowe oraz organizacyjne mogą pomóc przedsiębiorcy złapać oddech.

Samorząd nie może ze środków własnych dotować budowy przydomowych miejsc schronienia mieszkańców . Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu. Zdaniem RIO samo ujęcie kwoty na ten cel w budżecie nie tworzy podstawy prawnej do wypłaty środków.

Wokół fundacji rodzinnych powstało w Polsce wiele oczekiwań. Dla jednych są symbolem dojrzałego właścicielstwa, dla innych niemal synonimem dobrze zaplanowanej sukcesji. I właśnie tutaj zaczyna się niebezpieczne uproszczenie. Fundacja rodzinna nie jest sukcesją, ale jednym z narzędzi, które mogą wspierać proces sukcesyjny, pod warunkiem, że odpowiada na rzeczywiste potrzeby konkretnej rodziny biznesowej. Może uporządkować własność, ograniczyć ryzyko rozdrobnienia majątku, określić zasady świadczeń oraz stworzyć ramy zarządzania aktywami po śmierci fundatora. Nie odpowie jednak na kluczowe pytania związane ze zmianą pokoleniową: kto ma przejąć odpowiedzialność za firmę, czy kolejne pokolenie rzeczywiście tego chce i jest do tego przygotowane, jak powinna zmienić się rola nestora, czy rodzina potrafi wspólnie podejmować decyzje oraz czy przedsiębiorstwo w ogóle powinno pozostać w rękach następnej generacji. A jeżeli właściciel i jego rodzina nie rozstrzygnęli tych kwestii, utworzenie fundacji ich nie rozwiąże, jedynie nada im nowy kontekst prawny i organizacyjny. Fundacja rodzinna pozwala chronić majątek przed podziałem, lecz nie zastąpi rozmowy między bliskimi. Wskazanie beneficjentów nie czyni z nich automatycznie odpowiedzialnych właścicieli, a zachowanie ciągłości własności nie oznacza jeszcze, że kolejne pokolenia będą potrafiły rozwijać firmę i rodzinne dziedzictwo.

Każda osoba zainteresowana tematem abonamentu RTV powinna wiedzieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 23 stycznia 2025 r. uznał, że osoby zwolnione z abonamentu RTV nie muszą płacić opłat abonamentowych za posiadane przez nich odbiorniki radiowe i telewizyjne, zarówno znajdujące się w mieszkaniu, jak również w biurze, czy innym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez tą zwolnioną osobę.

W mojej pracy regularnie rozmawiam z przedsiębiorcami o tym, gdzie i jak trzymają to, co dla firmy najważniejsze. Zauważam pewien schemat. Firma ma rachunek bankowy, ma na nim płynność na bieżące zobowiązania, ma zaufanego doradcę po drugiej stronie infolinii - i na tym sprawa się kończy. Płynność uznaje się za rozwiązaną, bo pieniądze „są”. Tymczasem płynność to nie stan konta. To pytanie, czy w danej chwili masz do tych pieniędzy dostęp. Dwie różne rzeczy, które tylko w spokojnych czasach wyglądają identycznie.

Jesienią 2026 roku przedsiębiorcy powinni zwrócić szczególną uwagę na trzy tematy i łączące się z nimi terminy: wakacje składkowe, e-Doręczenia oraz dostosowanie kodów działalności do PKD 2025. W pierwszym przypadku brak wniosku oznacza utratę możliwości skorzystania z ulgi, w drugim może prowadzić do przeoczenia ważnego pisma, a w trzecim do przypisania firmie kodów, które nie odpowiadają jej rzeczywistej działalności.

Dynamiczny rozwój firmy kojarzy się z rosnącą sprzedażą, większą liczbą klientów i powiększającym się zespołem. Jednak wraz ze skalowaniem biznesu rośnie również złożoność procesów finansowych. To, co działało przy kilku pracownikach i prostym modelu operacyjnym, może nie wystarczyć, gdy firma zacznie działać na większą skalę. Utrata kontroli nad finansami rzadko pojawia się nagle. Zazwyczaj poprzedzają ją sygnały ostrzegawcze: brak aktualnych danych, trudność w określeniu rentowności, decyzje podejmowane bez pełnego obrazu sytuacji czy problemy z przewidywaniem przyszłych przepływów pieniężnych. Właściciele firm często zauważają problem dopiero wtedy, gdy zaczyna on realnie wpływać na rozwój biznesu. Tymczasem odpowiednio wcześnie rozpoznane „czerwone flagi” pozwolą uporządkować finanse i odzyskać kontrolę nad kierunkiem rozwoju.

Z końcem sierpnia rozpoczął się nowy etap reformy planowania przestrzennego. Według danych Ministerstwa Rozwoju i Technologii na 31 sierpnia plany ogólne przyjęło i ogłosiło w dziennikach urzędowych 946 gmin, czyli ponad 38 proc. wszystkich samorządów. Oznacza to, że większość gmin nadal pracuje nad nowymi dokumentami. Od 1 września w gminach, w których plan ogólny nie wszedł w życie, co do zasady nie można wydawać nowych decyzji o warunkach zabudowy. Nie oznacza to jednak inwestycyjnego paraliżu. Dla samorządów rozpoczął się wymagający okres przejściowy, w którym trzeba pogodzić dalsze prace planistyczne z obsługą mieszkańców i inwestorów.

Weszły w życie przepisy dotyczące psów ratowniczych w straży pożarnej. Mają na celu uregulowanie statusu prawnego psów ratowniczych wykorzystywanych przez Ochotnicze Straże Pożarne, a także stworzenie spójnych zasad ich szkolenia, egzaminowania i dopuszczania do działań ratowniczych.

Czy pies w firmie może być kosztem uzyskania przychodu? A akwarium – elementem budującym wizerunek? Coraz więcej przedsiębiorców zadaje sobie te pytania, zwłaszcza w czasach, gdy granica między przestrzenią zawodową a prywatną bywa płynna. Praktyka i interpretacje podatkowe pokazują, że... to zależy.

Na Stały Komitet Rady Ministrów, w dniu 10 września 2026 r., trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który ustanawia nowe kryteria poboru oraz podwyższenia maksymalnej stawki tzw. opłaty miejscowej, uniezależniając je od konieczności spełnienia przez miejscowość kryterium korzystnych właściwości klimatycznych oraz od celu pobytu osoby, którą obciąża opłata. W konsekwencji – danina będzie mogła być pobierana przez miasta, które dotychczas pobierać jej nie mogły, takie jak np. Kraków, zwiększając tym samym dochód budżetu gminy.

Rosnące ceny energii sprawiają, że firmy coraz dokładniej analizują swoje rachunki za prąd. Zazwyczaj uwaga skupia się jednak na całkowitej kwocie faktury, podczas gdy w jej szczegółach mogą znajdować się dodatkowe opłaty, których da się uniknąć. Jedną z ważnych pozycji jest opłata za pojemnościową moc bierną, której koszt w ostatnich latach zaczął szybko rosnąć i coraz mocniej obciąża budżety przedsiębiorstw. Tymczasem, jak podkreślają eksperci SPIE Building Solutions, dostępne są rozwiązania, które pozwalają znacząco ograniczyć te koszty, a w niektórych przypadkach niemal całkowicie je wyeliminować, często przy okresie zwrotu liczonym w miesiącach, a nie latach.

31 sierpnia minął termin związany z reformą systemu planowania przestrzennego i uchwalaniem planów ogólnych gmin. Nie oznacza to jednak, że inwestycje w gminach, które nie zdążyły przyjąć dokumentu, zostaną wstrzymane. Kluczowe znaczenie mają obowiązujące plany miejscowe oraz wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy.

Ministerstwo Finansów poinformowało, iż średnia kwota bazowa w kraju na 2027 rok wynosi 7 468,89 zł na mieszkańca. Wskaźnik trn ma znaczenie przy refundacji wydatków gmin związanych z funduszem sołeckim.

W kontekście wysokości ogrodzenia nieruchomości – właściciele działek zazwyczaj skupiają się przede wszystkim na wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – 2,2 m, od których uzależnione jest to, czy przed rozpoczęciem robót budowlanych, jakimi jest budowa płotu – konieczne jest dokonanie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nie wszyscy są jednak świadomi, że dla nieruchomości, które objęte są postanowieniami aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – wymogi w zakresie wysokości ogrodzeń (i nie tylko) mogą być dużo bardziej restrykcyjne. Wykonanie płotu niezgodnego z przepisami prawa miejscowego, to natomiast surowe konsekwencje dla właściciela nieruchomości – w tym zagrożenie nakazem rozbiórki ogrodzenia i ukaraniem grzywną.

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego? Odpowiadamy!

Każdy właściciel nieruchomości (ale nie tylko, bo obowiązek ten obejmuje również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych i inne podmioty władające nieruchomością), która jest zamieszkała i na której powstają odpady komunalne (potocznie – śmieci), ma obowiązek złożenia do gminy deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i do uiszczania tej opłaty. Nie każdy jednak jest świadomy, że na podstawie jednego oświadczenia, złożonego w ramach ww. deklaracji – każdy właściciel domu jednorodzinnego może skorzystać z ulgi w opłacie za odpady.

Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej pozytywnie ocenia uporządkowanie zasad dotyczących obrony cywilnej, ale ostrzega przed przerzucaniem na samorządy kosztów nowych obowiązków. ZGWRP wskazuje, że projekt rozporządzenia nakłada na gminy szereg zadań związanych m.in. z ewidencją, dokumentacją, doręczaniem i przechowywaniem dokumentów, podczas gdy w OSR przyjęto, że regulacja nie wywoła skutków finansowych i organizacyjnych po stronie JST. Samorządowcy domagają się m.in. jasnych zasad finansowania, elektronizacji procedur, dłuższych terminów oraz 90-dniowego vacatio legis.

Darmowa opieka w domu dla seniorów po 65. roku życia coraz bliżej. Nowe świadczenie to przełomowy program, który ma pomóc osobom starszym dłużej pozostać we własnym domu i odciążyć ich rodziny. System wsparcia obejmie m.in. pomoc w codziennych obowiązkach, organizacji wizyt lekarskich czy opiece nad samotnymi seniorami. Program ma ruszyć jeszcze w 2026 roku, ale nie każdy otrzyma pomoc. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia i jakie warunki trzeba będzie spełnić.

Od 1 listopada 2026 roku założenie jednoosobowej działalności gospodarczej będzie możliwe wyłącznie online. A jeszcze w 2024 roku prawie co trzeci wniosek o założenie firmy składano poza kanałem elektronicznym. Przy ponad 345 tys. rejestracji przedsiębiorstw rocznie zmiana obejmie dużą grupę osób, które dotychczas korzystały z pomocy urzędników. Ich potrzeba uzyskania wsparcia nie zniknie, zmieni się jedynie miejsce, w którym będą go szukać.

Farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne coraz mocniej zmieniają polską wieś. Dla mieszkańców nie chodzi jednak wyłącznie o produkcję zielonej energii. W grę wchodzą także wieloletnie dochody z dzierżawy gruntów, wpływy podatkowe dla gmin i pieniądze, które mogą wracać do lokalnych społeczności w postaci dróg, szkół czy infrastruktury. Co dokładnie może zyskać wieś na transformacji energetycznej i dlaczego bezpieczeństwo energetyczne zaczyna się również lokalnie?

Znamy już maksymalne stawki podatków i opłat lokalnych w 2027 roku. Z nowego obwieszczenia wynika, iż większość z nich wzrośnie o około 2,7 proc. Ile wyniosą?

W gminach ruszył nabór wniosków w tradycyjnej papierowej formie o zasiłki rodzinne i świadczenia alimentacyjne. Aktualnie rodzice mogą zatem składać zarówno papierowe, jak i elektroniczne wnioski. Kto może dostać taką pomoc? Kiedy najlepiej ubiegać się o wsparcie i ile ono wynosi?