Gospodarstwo rolne, Encyklopedia prawa

Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego znowu wzrósł. I choć nie odzwierciedla on rzeczywistego dochodu poszczególnych rolników, to przełoży się na ich prawo do szeregu świadczeń.

Wystarczy mieć gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 1 ha, aby mieć obowiązek wykupienia OC rolnika – nawet wówczas, jeżeli ziemia nie jest uprawiana i nie prowadzisz żadnej produkcji. Wielu właścicieli gruntów nadal o tym nie wie, a brak ważnej polisy może skończyć się karą finansową i koniecznością pokrycia ogromnych odszkodowań z własnej kieszeni. W 2026 roku przepisy nadal obowiązują, a kontrole mogą prowadzić nie tylko urzędnicy UFG, ale również gminy i starostwa.

Właściciele działek rolnych często zakładają, że skoro nie prowadzą gospodarstwa i nie wykorzystują ziemi rolniczo, przepisy ich nie dotyczą. To może być błąd. Już sama klasyfikacja gruntów w ewidencji może oznaczać podatek rolny, obowiązki wobec urzędu, a przy sprzedaży także ograniczenia i udział KOWR. Co dokładnie zmienia przekroczenie 1 ha i co powinien sprawdzić właściciel ziemi, zanim sprzeda, zabuduje albo zmieni sposób jej użytkowania?

Bezpieczeństwo energetyczne coraz mocniej dotyczy polskiej wsi, a wraz z rozwojem farm wiatrowych i fotowoltaiki rośnie znaczenie właścicieli gruntów. Co mogą zyskać na inwestycjach OZE, ile mogą zarabiać gminy i dlaczego własna produkcja energii staje się ważna dla gospodarstw rolnych, firm oraz lokalnej infrastruktury?

Rolnicy otrzymają zaliczki za 2026 rok wcześniej niż w poprzednich latach. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami ministra rolnictwa i rozwoju wsi Stefana Krajewskiego, wypłata rozpocznie się już 8 września. W pierwszych dniach Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa planuje przekazać rolnikom prawie 1,5 mld zł.

Farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne coraz mocniej zmieniają polską wieś. Dla mieszkańców nie chodzi jednak wyłącznie o produkcję zielonej energii. W grę wchodzą także wieloletnie dochody z dzierżawy gruntów, wpływy podatkowe dla gmin i pieniądze, które mogą wracać do lokalnych społeczności w postaci dróg, szkół czy infrastruktury. Co dokładnie może zyskać wieś na transformacji energetycznej i dlaczego bezpieczeństwo energetyczne zaczyna się również lokalnie?

„Ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu” - przypomina Naczelny Sąd Administracyjny. Kwestia ta wzbudza wciąż wątpliwości beneficjentów pomocy społecznej.

Ponad 30 proc. rolników negatywnie ocenia swoją sytuację finansową, a eksperci ostrzegają przed narastającą niestabilnością całego sektora. Najnowszy raport pokazuje, że większość gospodarstw funkcjonuje bez finansowych buforów bezpieczeństwa, a nawet niewielkie wstrząsy mogą pogłębić problemy z płynnością i zadłużeniem.

Jeżeli podlegasz ubezpieczeniu wyłącznie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, masz prawo ubiegać się o stwierdzenie całkowitej bądź częściowej niezdolności do wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Taka decyzja jest niezbędna, aby otrzymać wiele form wsparcia z KRUS.

Od 1 kwietnia 2026 r. wzrośnie składka zdrowotna dla osób ubezpieczonych w KRUS. Nowa stawka obejmie domowników i pomocników rolnika. Zmiana wynika z ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał 2025 r., które wyniosło 9228,64 zł. Sprawdź, kto zapłaci więcej i jakie obowiązki trzeba spełnić, by zachować prawo do świadczeń.

Już jutro, 18 marca 2026 r., zaczynają obowiązywać przełomowe przepisy ustawy o zdrowiu zwierząt. To jedna z najważniejszych zmian dla rolników ostatnich lat — nowe regulacje nie tylko dostosowują polskie prawo do unijnych standardów, ale też znacząco upraszczają codzienne funkcjonowanie gospodarstw. Sprawdź, co dokładnie się zmienia i kto skorzysta najbardziej.

Oferty kuszą ogromnymi pieniędzmi, ale eksperci ostrzegają: nie podpisuj „od ręki”. Umowy pod OZE wiążą grunt nawet na trzy dekady i mogą zdecydować o przyszłości całego gospodarstwa.

Rząd przygotowuje rewolucyjne zmiany w dopłatach unijnych dla rolników. Nowy projekt ustawy o rolnikach aktywnych zawodowo ma wyeliminować fikcyjne gospodarstwa i sprawić, że pieniądze z Wspólnej Polityki Rolnej trafią wyłącznie do osób faktycznie prowadzących działalność rolniczą. Były komisarz rolnictwa Janusz Wojciechowski ostro skrytykował te zmiany.

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

W środę, 4 czerwca 2025 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Chodzi o zmiany dotyczące rozwiązania umowy OC.

W I kwartale 2025 r. składki na ubezpieczenie w KRUS będą wyższe. Ustawowy termin uregulowania należnych składek za rolników, małżonków i domowników upływa z dniem 31 stycznia 2025 r.

Dofinansowanie na rozwój małych gospodarstw. Rusza nabór wniosków, który potrwa od 25 lipca do 22 sierpnia 2024 r. Uzyskane pieniądze rolnik może przeznaczyć m.in. na inwestycje budowlane czy nabycie niezbędnego wyposażenia, maszyn, urządzeń i sprzętów.

Zgodnie z komunikatem GUS, cena żyta za 11 kwartałów poprzedzających IV kwartał 2023 r. jest wyższa o 21 proc. niż w poprzednim roku. W konsekwencji wysokość podatku rolnego znacząco wzrosła. Jednak w wyniku protestów pojawił się projekt obniżenia podatku za 2024 r. Rolnicy, którzy już zapłacili, dostaną częściowy zwrot.

Czym jest ustawa budżetowa? Jakie elementy zawiera? W jaki sposób jest uchwalana. Prezentujemy najważniejsze informacje.

Na czym polega polecenie w umowie darowizny? Kto może żądać wypełnienia polecenia? Czy darczyńca może odmówić?

Work-life balance to koncepcja, która zyskuje na popularności. Niektórzy twierdzą nawet, iż jest następcą work-life balance.

Podatek rolny w 2024 roku wzrośnie o 21 proc. – wynika z danych prezesa GUS. Będzie to największa podwyżka spośród wszystkich danin w 2024 roku. Nawet maksymalne stawki podatków lokalnych wzrosły tylko o 15 proc. – zgodnie z wskaźnikiem inflacji z pierwszego półrocza 2023 roku

Prezes Rady Ministrów, czyli zwyczajowo premier pełni ważną rolę, którą określa Konstytucja. Kto może objąć taki urząd? Jakie kompetencje i obowiązki spoczywają na szefie rządu?

O dwa tygodnie, do 10 listopada został wydłużony termin składania wniosków o dofinansowanie na „Rozwój małych gospodarstw”. Wsparcie dla gospodarstwa wynosi 100 tys. zł, a w przypadku gospodarstw ekologicznych – 120 tys. - poinformowało 25 października Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pierwotnie nabór wniosków miał trwać do 27 października 2023 r.

Kontrakt socjalny to jedno z podstawowych pojęć w pomocy społecznej. Czym jest taka umowa? Kto ją zawiera? Jakie mogą być skutki odmowy zawarcia kontraktu socjalnego?