Umowy cywilnoprawne, Umowa o dzieło

ZUS RUD i korekta umowy o dzieło za okres wcześniejszy niż 30 miesięcy wstecz - rozwiązanie przejściowe tylko do końca czerwca 2026 r. Można to zrobić, logując się na eZUS. Należy wybrać konto indywidualne, a następnie przejść do roli Ogólnej. Oto instrukcja kreatora korekty umowy o dzieło.

Można powiedzieć, że nadchodzi rewolucja w Państwowej Inspekcji Pracy – po 20 latach oczekiwań czas na zmiany. Czy to jednak będą zmiany na dobre? Poniżej przedstawiamy stanowisko Głównego Inspektora Pracy Pana Marcina Staneckiego, który wypowiada się w sprawie nowej ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt ma wzmocnić uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i zwiększyć skuteczność kontroli przestrzegania prawa pracy. Nowe przepisy mają lepiej chronić pracowników, ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych oraz usprawnić współpracę między instytucjami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują reformę zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy (KPO).

W dniu 4 grudnia 2025 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, który zakładał wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. W związku z licznymi kontrowersjami na jego temat – ostatecznie, nie spotkał się on jednak z uznaniem Premiera Donalda Tuska.

Co z konstytucyjną wolnością pracy, co z wolą stron, co ze swobodą umów z KC, co ze swobodą kształtowania stosunków prawnych - w tym stosunku pracy? W ostatnich tygodniach w Polsce toczą się zażarte dyskusje wokół projektowanej nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Projekt ten, który miał rozszerzyć kompetencje inspektorów pracy, nie został przyjęty na ostatnim posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów. Co jednak ważniejsze – dyskusja wokół tego konkretnego projektu nie kończy się tutaj. W najbliższych tygodniach rządu ponownie podejmie się prac, bo propozycji było wiele, a organizacje pracodawców czekają na zmiany, które mogłyby złagodzić obawy dotyczące pewności prawa i konsekwencji finansowych dla przedsiębiorców, a z drugiej strony związki zawodowe czekają na szerszą ochronę dla zatrudnionych. A co na to wszystko sami zainteresowani? JEST OSTATECZNA DECYZJA PREMIERA [aktualizacja]

Ci, którzy całymi latami pracowali na umowach cywilnoprawnych czy samozatrudnieni byli w pewnym sensie obywatelami drugiej kategorii, jeśli chodzi o prawa pracownicze. Teraz ich doświadczenie zawodowe wreszcie zacznie się liczyć. Do kodeksu pracy od nowego roku wchodzi prawdziwa rewolucja. Po nowelizacji do stażu pracy będą wliczane nie tylko umowy o pracę, ale także okresy przepracowane na zleceniu, we własnej firmie czy za granicą. A to oznacza realne korzyści. Dłuższy urlop, dodatki stażowe i jubileuszówki dla milionów Polaków, którzy dotąd byli poza systemem.

Będą nowe przepisy o PIP. Przewidują wyższe kary, więcej uprawnień inspektorów, kontrole zdalne. Najbardziej rewolucyjna zmian to możliwość wydawania przez inspektorów decyzji o przekształceniu umów cywilnoprawnych w etaty z natychmiastowym skutkiem – bez czekania na rozstrzygnięcie sądu.

Nie będziemy masowo zmieniać umów cywilnoprawnych na etaty, a jedynie działać w przypadkach niebudzących wątpliwości – powiedział PAP szef Państwowej Inspekcji Pracy, główny inspektor pracy Marcin Stanecki. Zaznaczył, że w planowanych zmianach nie chodzi o „uszczęśliwianie etatami na siłę”, tylko o reagowanie na skargi.

Harują ciężko całymi latami, ale to harowanie nie wlicza się do stażu pracy. O taką, obwarowaną przepisami ścianę, rozbijają się zatrudniani na umowach-zleceniach i ci , którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Czy teraz wreszcie się to zmieni? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów pozytywnie zaopiniował projekt ustawy, który przyniesie rewolucję dotyczące zasad, na jakich staż pracy zostanie wyliczony. To z kolei pociągnie za sobą zmiany w prawach do urlopu.

Według ZUS zmniejsza się liczba zawieranych umów o dzieło. W 2024 r. została przekazana najmniejsza liczba formularzy oraz umów zgłoszonych do ZUS od początku funkcjonowania rejestru umów o dzieło. Zanotowano jednak wzrost umów o dzieło zawieranych z cudzoziemcami.

Oskładkowania umów cywilnoprawnych w 2025 roku nie będzie. Przesunięto je co najmniej o rok. Pojawiło się jednak wiele nieprawdziwych informacji na ten temat. Poniższy artykuł zawiera 11 faktów i mitów dotyczących ozusowania umów. Sprawdź, co jest prawdą, co półprawdą, a co informacją zupełnie nieprawdziwą.

Rząd chce opóźnić wprowadzenie ozusowania umów cywilnoprawnych (ZUS od umów o dzieło i zlecenia). Reforma ta, wynikająca z przyjętego Krajowego Planu Odbudowy, będzie skutkowała obniżeniem pensji netto dla części Polaków i zwiększeniem kosztów pracy dla pracodawców. Na początku 2025 roku rząd ma przedstawić trzy propozycje alternatywnych "kamieni milowych", które mogłyby zastąpić oskładkowanie umów.

Spór o kontrole w firmach. Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zaczyna reformę i ośmiesza inną, która się jeszcze nawet nie zaczęła. Brak porozumienia między ministrami staje się specjalnością tego rządu. Nie jest to jednak śmieszne, ale skandaliczne, bo za pieniądze podatników. 

„Ostatni bastion” nieoskładkowany przez ZUS, czyli umowy o dzieło, mają zostać objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, tj. ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Jedyny wyjątek od powyższej zasady ma dotyczyć umów zawieranych przez studentów albo uczniów poniżej 26 roku życia. 

Świadczenie „aktywni rodzice w pracy” (czyli tzw. „babciowe”), to jedno z trzech świadczeń do wyboru, które od 1 października 2024 r., w ramach programu „Aktywny rodzic”, będą mogli pobierać aktywni zawodowo rodzice. Okazuje się jednak, że pomimo, iż świadczenie to dedykowane jest rodzicom pracującym i jego nadrzędnym celem jest ułatwienie godzenia aktywności zawodowej z rodzicielstwem – w rzeczywistości, nie wszyscy rodzice pracujący je otrzymają. 

W argumenty o odkładaniu na godną, państwową emeryturę nie wierzy blisko 3/4 Polaków. Ich zdaniem waloryzacja emerytur nigdy nie dogoni wzrostu realnych cen. Polacy nie wierzą też w argumenty rządu za wprowadzeniem pełnego ozusowania umów o dzieło i zleceń.

Zgłoszenie umowy o dzieło do ZUS to obowiązek, który obowiązuje od 2021 roku. Kiedy zgłosić dzieło? Jak zgłosić zawarcie umowy? Przedstawiamy wzór formularza ZUS RUD.

MRPiPS proponuje nowe przepisy dotyczące oskładkowania umów cywilnoprawnych. Składki ZUS będą pobierane od wszystkich takich umów. W przeciwnym razie Polska nie otrzyma pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy.

Ile jest umów o dzieło? ZUS przekazał dane z rejestru umów. Wynika z nich, że w latach 2021–2023 do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trafiło ponad 3,5 mln formularzy RUD, na których zgłoszono ponad 5 mln umów o dzieło. Z danych ZUS wynika też, że liczba unikalnych wykonawców umów o dzieło w poszczególnych latach nieznacznie rosła.

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, poinformowała, że wkrótce do konsultacji społecznych trafi projekt ustawy reformującej oskładkowanie umów o dzieło i zlecenie. Zmiany mają zapewnić godną emeryturę osobom pracującym w oparciu o umowę zlecenie albo umowę o dzieło.

Kto w Polsce zawiera więcej umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni? ZUS podaje statystyki umów o dzieło. Na ile dni i w jakich rodzajach działalności umowy o dzieło zawierane są najczęściej?

1,2 mln formularzy RUD przekazano do ZUS i zgłoszono na nich 1,6 mln umów o dzieło - ZUS podał dane za 2023 r.

Umowa zlecenia i umowa o dzieło to umowy uregulowane przepisami Kodeksu cywilnego. Umowa o świadczenie usług stanowi odmianę umowy zlecenia – przepisy o zleceniu stosuje się do niej odpowiednio. Kiedy zadanie, którego wykonanie jest przedmiotem umowy cywilnoprawnej ma charakter dzieła, a kiedy – zlecenia? Różnice pomiędzy tymi umową zlecenia i umową o dzieło mają swoje konsekwencje dla ubezpieczeń społecznych osób wykonujących te umowy.

Praca na etacie czy zleceniu czy samozatrudnienie jako prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej obciążone jest w Polsce wysokimi składkami na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, a do niedawna także wysokim podatkiem dochodowym. Ale jest jeden wyjątek – zarobkowanie w oparciu o umowy o dzieło. To daje zupełnie inny wymiar dochodowy i sprawia, że różnica między zarobkiem brutto i netto jest niewielka.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że przychody polskiego rezydenta podatkowego uzyskiwane z umowy o dzieło wykonywanej w Niemczech podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.