Zmiany w naliczaniu stażu pracy od 1 stycznia 2026 r. Co z umowami cywilnoprawnymi? [Projekt nowelizacji z 7 kwietnia 2025 r.]

• Szersze uprawnienia pracownicze
• Staż pracy. Co z umowami cywilnoprawnymi? [Projekt nowelizacji z 7 kwietnia 2025 r.]
• Zmiany w naliczaniu stażu pracy od 1 stycznia 2026 r.

Obecnie okresy, w których osoba fizyczna prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, wykonuje zlecenie lub świadczy usługi, pracuje na podstawie umowy agencyjnej albo współpracuje z takimi osobami, nie są traktowane jako okresy zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy. Podobnie nie są uwzględniane lata członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej czy w spółdzielni kółek rolniczych. To zaś utrudnia dostęp do niektórych uprawnień pracowniczych, a także do stanowisk, na których wymagane jest posiadanie określonego stażu pracy. W ocenie projektodawców, jest to sytuacja niekorzystna dla pracowników, którzy przed nawiązaniem stosunku pracy prowadzili działalność gospodarczą we wskazanych formach lub wykonywali pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych, byli osobami współpracującymi, członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych czy członkami spółdzielni kółek rolniczych.

Szersze uprawnienia pracownicze

W ocenie projektodawców, projektowana regulacja przyczyni się do wzrostu konkurencyjności zatrudnienia. Po wejściu w życie noweli, do stażu pracy będą mogły zostać zaliczone m.in. wcześniejsze okresy współpracy z danym pracodawcą na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy cywilnoprawnej. Oznacza to, że pracownik zatrudniony obecnie na etacie, który wcześniej wykonywał te same obowiązki na podstawie innej formy umowy, będzie mógł mieć szersze uprawnienia pracownicze, jak np.:

• dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę,
• prawo do wyższej odprawy w przypadku jej rozwiązania,
• prawo do dłuższego urlopu wypoczynkowego,
• wyższy dodatek stażowy (o ile jest przewidziany).

Staż pracy. Co z umowami cywilnoprawnymi? [Projekt nowelizacji z 7 kwietnia 2025 r.]

Projekt zakłada rozszerzenie katalogu służb mundurowych, których okres pełnienia służby będzie wliczany do okresu zatrudnienia. Obok już obowiązujących formacji, takich jak Policja, ABW czy Straż Graniczna, nowela uwzględnia także funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej oraz Służby Celno-Skarbowej.

Projekt zakłada także, że do okresu zatrudnienia wliczać się będzie także okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uznawane są także twórcy, artyści, przedstawiciele wolnych zawodów, wspólnicy spółek osobowych, komplementariusze oraz osoby prowadzące placówki oświatowe.

Do okresu zatrudnienia wliczane będą także:

• okresy współpracy z osobami prowadzącymi taką działalność,
• okresy wykonywania umów cywilnoprawnych (zlecenia, umów o świadczenie usług, umów agencyjnych),
• członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
  – w których osoba podlegała ona ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Do okresu zatrudnienia wliczać się będzie także m.in.:

• udokumentowany okres wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów,
• okres, w którym osoba fizyczna podejmuje działalność gospodarczą, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, za który osoba ta nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,
• okres zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• udokumentowany, przebyty za granicą u pracodawcy zagranicznego, okres wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej.

Zmiany w naliczaniu stażu pracy od 1 stycznia 2026 r.

Projekt zakłada wejście w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Nowela uwzględnia także odrębny przepis przejściowy regulujący kwestię okresów wypowiedzenia. Do umów o pracę na czas określony lub umów o pracę na czas nieokreślony trwających w dniu wejścia w życie projektowanej ustawy, które przed tym dniem zostały wypowiedziane, powinno stosować się przepisy dotychczasowe. Dodatkowo, przepisy będą miały zastosowanie do nowych naborów również na funkcje publiczne. Nabory na wolne stanowiska wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie projektowanej ustawy, rozstrzygane na dotychczasowych zasadach. Ministerstwem odpowiedzialnym za projekt jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.