Skarbówka ostrzega! Darowizna od dzieci: pilnuj przelewów, bo samo oświadczenie nie wystarczy

• Dziedziczenie i darowizna, a podatki
• Środki na wspólnym koncie – przelew zbędny
• Gotówka wypłacona z konta – przelew obowiązkowy
• Trzy kategorie aktywów – trzy różne zasady
• Jak dopełnić formalności bez kosztownych pomyłek

Dziedziczenie i darowizna, a podatki

Sytuacja opisana we wniosku o interpretację jest typowa dla wielu rodzin. Po śmierci ojca spadek przejmują wspólnie wdowa i dzieci. Następnie dzieci, chcąc przekazać swoje udziały matce, dokonują na jej rzecz darowizny. Choć z życiowego punktu widzenia cała operacja wydaje się formalnością, prawo podatkowe traktuje ją jako dwa odrębne zdarzenia: nabycie spadku i nabycie darowizny.

Każde z tych zdarzeń rodzi odrębny obowiązek podatkowy. W praktyce jednak darowizny między rodzicami a dziećmi są objęte zwolnieniem z podatku od spadków i darowizn, o ile spełnione zostaną warunki określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Kluczowe wymogi to:

• zgłoszenie nabycia własności tytułem darowizny na formularzu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego oraz
• w odniesieniu do środków pieniężnych – udokumentowanie ich otrzymania dowodem przelewu bankowego lub przekazem pocztowym.

Środki na wspólnym koncie – przelew zbędny

W opisanej sprawie część masy spadkowej stanowiły środki zgromadzone na rachunku bankowym i lokacie prowadzonych wspólnie przez małżonków. Po śmierci męża konto stało się – w zakresie odziedziczonego udziału – własnością spadkobierców, w tym samej wdowy. Dyrektor KIS uznał, że skoro pieniądze w chwili dokonywania darowizny będą już znajdowały się na rachunku bankowym obdarowanej, warunek udokumentowania ich otrzymania dowodem przelewu jest spełniony z mocy samego faktu.

Innymi słowy: środki nigdy nie opuściły konta matki, więc nie ma potrzeby ich stamtąd wypłacać i sprowadzać z powrotem. Do skorzystania ze zwolnienia wystarczy złożenie formularza SD-Z2 w ustawowym terminie. Analogicznie potraktowane zostały obligacje oraz tytuły uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych – jako że nie są one środkami pieniężnymi w rozumieniu ustawy, wymóg przelewu w ogóle do nich nie ma zastosowania. Zwolnienie zależy wyłącznie od terminowego zgłoszenia darowizny.

Gotówka wypłacona z konta – przelew obowiązkowy

Odmienna sytuacja dotyczy pieniędzy wypłaconych w gotówce z odrębnego konta indywidualnego zmarłego męża. W tym przypadku wdowa złożyła dyspozycję zamknięcia rachunku, a środki zostały wypłacone do rąk własnych. Choć logika praktyczna podpowiada, że taki sam efekt ekonomiczny można osiągnąć bez zbędnych przelewów, organ interpretacyjny nie podzielił tego poglądu.

Dyrektor KIS w interpretacji z 2 kwietnia 2026 r. przywołał brzmienie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z którym dla zwolnienia z podatku konieczne jest udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek inny niż płatniczy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, albo przekazem pocztowym.

Przepis ten, jak zaznaczył organ podatkowy, jest jednoznaczny i nie można go stosować z pominięciem wprost wyrażonych w nim warunków. W konsekwencji, jeśli dzieci chcą skorzystać ze zwolnienia przy darowiźnie gotówki na rzecz matki, muszą uprzednio wpłacić te środki na swoje rachunki bankowe, a następnie przelewać je na rachunek obdarowanej. Dopiero taki ślad transakcji spełnia wymogi ustawy.

Trzy kategorie aktywów – trzy różne zasady

Interpretacja wyraźnie różnicuje podejście do trzech rodzajów aktywów wchodzących w skład masy spadkowej:

• środki pieniężne na wspólnym koncie lub lokacie – przelew nie jest wymagany, gdyż pieniądze już znajdują się na rachunku obdarowanej; wystarczy formularz SD-Z2.
• obligacje i tytuły uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych – nie są środkami pieniężnymi, więc wymóg przelewu w ogóle nie ma zastosowania; wystarczy zgłoszenie SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy.
• środki pieniężne wypłacone wcześniej w gotówce – darowizna musi być dokonana przelewem z konta dziecka-darczyńcy na konto matki, aby zwolnienie mogło zostać zastosowane.

Jak dopełnić formalności bez kosztownych pomyłek

Pominięcie wymogu przelewu lub złożenie formularza SD-Z2 po terminie pozbawia podatnika prawa do zwolnienia. Skutkuje to koniecznością zapłaty podatku według stawek I grupy podatkowej, nawet jeśli darowizna odbywa się między rodzicami a dziećmi. W I grupie podatkowej najwyższa stawka wynosi 7 proc., ale dopiero w trzecim progu skali podatkowej.

Praktyczny schemat postępowania dla rodzin w podobnej sytuacji jest następujący:

1. Inwentaryzacja składników masy spadkowej – ustalenie, które środki są pieniężne w rozumieniu ustawy, a które stanowią instrumenty finansowe.
2. Sprawdzenie, na jakich rachunkach środki się znajdują w chwili dokonywania darowizny.
3. Dla gotówki – uprzednie złożenie środków na rachunku bankowym dziecka-darcżyńcy, następnie przelew na rachunek matki.
4. Złożenie formularza SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego dla każdej darowizny z osobna.