ZUS tnie emerytury. Ta zmiana i nowe zasady zaczęły obowiązywać od września

• Nie każdy emeryt może dorabiać bez ograniczeń
• Po osiągnięciu wieku emerytalnego można dorabiać bez limitu
• Limity dorabiania zmieniają się cztery razy w roku
• Do sierpnia obowiązywały wyższe limity
• Od września limity są niższe
• ZUS nie zawsze zabierze całą kwotę przekroczenia
• Są też grupy, których limity nie dotyczą

Nie każdy emeryt może dorabiać bez ograniczeń

Zasady dotyczące dorabiania zależą przede wszystkim od rodzaju pobieranego świadczenia oraz wieku osoby, która je otrzymuje. Limity przychodów obowiązują przede wszystkim tych emerytów i rencistów, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego.

Chodzi między innymi o osoby pobierające wcześniejsze emerytury, emerytury pomostowe czy nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Ograniczenia dotyczą również rencistów pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Jeżeli ich przychód przekroczy określone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych limity, świadczenie może zostać zmniejszone. Przy jeszcze wyższych zarobkach wypłata emerytury lub renty może zostać zawieszona.

Po osiągnięciu wieku emerytalnego można dorabiać bez limitu

Inaczej wygląda sytuacja osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny. Kobieta, która ukończyła 60 lat, oraz mężczyzna po ukończeniu 65 lat mogą dorabiać bez ograniczeń. Oznacza to, że wysokość osiąganych przez nich zarobków nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury. ZUS nie stosuje wobec takich osób limitów przychodów.

Dlatego przepisy dotyczące ograniczeń w dorabianiu dotyczą przede wszystkim wcześniejszych emerytów i części rencistów. To właśnie oni powinni szczególnie uważać na zmieniające się co kilka miesięcy kwoty.

Limity dorabiania zmieniają się cztery razy w roku

Kwoty, których nie powinien przekraczać dorabiający senior, nie są ustalane raz na cały rok. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmienia je co trzy miesiące – w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu. Wysokość limitów jest uzależniona od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które ogłasza Główny Urząd Statystyczny.

Obowiązują dwa najważniejsze progi. Pierwszy wynosi 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Po jego przekroczeniu ZUS może zmniejszyć wypłacane świadczenie. Drugi to 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Przekroczenie tego poziomu może skutkować zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty.

Do sierpnia obowiązywały wyższe limity

Od czerwca 2026 roku wcześniejsi emeryci i renciści musieli stosować się do limitów wyliczonych na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale tego roku. Wyniosło ono 9562,88 zł. W efekcie miesięczny przychód do 6694,10 zł brutto nie powodował zmniejszenia świadczenia. Jeżeli senior zarobił więcej, ZUS mógł odpowiednio obniżyć emeryturę lub rentę. Jeszcze wyższy próg wynosił 12 431,80 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie tej kwoty oznaczało zawieszenie wypłaty świadczenia. Teraz to się zmieniło.

Od września limity są niższe

Główny Urząd Statystyczny podał jdane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w drugim kwartale 2026 roku. Wyniosło ono 9233,13 zł. To o blisko 330 zł mniej niż w pierwszym kwartale. Niższe przeciętne wynagrodzenie oznacza również niższe limity dla osób, które muszą pilnować swoich przychodów.

Od września 2026 roku bez konsekwencji będzie można dorabiać do 6463,20 zł brutto miesięcznie. To o 230,90 zł mniej niż obecny limit. Jeżeli przychód znajdzie się między 6463,20 zł a 12 003,10 zł brutto miesięcznie, ZUS zmniejszy wypłatę świadczenia. Z kolei przekroczenie 12 003,10 zł brutto będzie oznaczało zawieszenie emerytury lub renty.

Dla wcześniejszych emerytów oznacza to mniej miejsca na dodatkowy zarobek. Łatwiej będzie bowiem przekroczyć zarówno pierwszy, jak i drugi próg.

ZUS nie zawsze zabierze całą kwotę przekroczenia

Jak zauważa Business Insider Polska, w przypadku przekroczenia niższego limitu ZUS zazwyczaj zmniejsza świadczenie o kwotę, o którą przychód przekroczył dopuszczalny poziom.

Przykładowo, jeżeli wcześniejszy emeryt zarobi 7 tys. zł brutto, przy obecnym limicie od czerwca jego świadczenie zostanie pomniejszone o 305,90 zł. Od września, przy takim samym zarobku, przekroczenie wyniesie już 536,80 zł.

Nie oznacza to jednak, że przy większych zarobkach ZUS będzie mógł potrącić dowolnie wysoką kwotę. Obowiązują bowiem maksymalne kwoty zmniejszenia świadczenia.

W przypadku emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy maksymalne zmniejszenie wynosi 989,41 zł. Dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest to 742,10 zł, natomiast w przypadku rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba, maksymalna kwota zmniejszenia wynosi 841,05 zł.

Oznacza to, że jeżeli przekroczenie limitu byłoby bardzo duże, ZUS nie potrąci z emerytury całej różnicy pomiędzy zarobkiem a dopuszczalnym limitem. Zastosowanie będzie miała maksymalna kwota zmniejszenia.

Są też grupy, których limity nie dotyczą

Przepisy przewidują również wyjątki. Bez ograniczeń mogą dorabiać emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, czyli kobiety po ukończeniu 60 lat i mężczyźni po ukończeniu 65 lat. Limitów nie stosuje się także do rencistów pobierających renty dla inwalidów wojennych oraz inwalidów wojskowych, jeżeli ich niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową.

Bez ograniczeń mogą również dorabiać osoby pobierające rentę rodzinną po osobach uprawnionych do tych świadczeń. Dotyczy to także osób pobierających rentę rodzinną, jeżeli jej wysokość jest korzystniejsza od emerytury ustalonej z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Dla pozostałych wcześniejszych emerytów i rencistów najważniejsze jest jedno: przed podjęciem dodatkowej pracy warto sprawdzić aktualny limit przychodów. Kwoty zmieniają się bowiem kilka razy w roku, a od września 2026 roku będą wyraźnie niższe niż te obowiązujące obecnie.