Polski Akt o Dostępności 2025 – co się zmieni dla osób niepełnosprawnych od lipca?

• Czego dotyczy nowa ustawa – kluczowe zmiany krok po kroku
• Branże objęte nowymi wymogami – co dokładnie się zmienia?
• 2. Sklepy internetowe (e-commerce)
• Głos środowiska osób z niepełnosprawnościami
• Praktyczne korzyści dla jakości życia
• Wyzwania dla firm i dostępne wsparcie

Czego dotyczy nowa ustawa – kluczowe zmiany krok po kroku

Polski Akt o Dostępności 2025 przynosi konkretne zmiany, które mają realny wpływ na życie osób z niepełnosprawnościami. Nowe przepisy nie ograniczają się już wyłącznie do administracji publicznej – obejmują również sektor prywatny, a to oznacza większy zasięg i większą skuteczność. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, jakie wprowadza ustawa.

Dostępność dla osób niepełnosprawnych przestaje być dobrą wolą, a staje się standardem

Do tej pory obowiązki w zakresie dostępności dotyczyły głównie instytucji publicznych. Od teraz obejmą również firmy oferujące usługi i produkty. To fundamentalna zmiana, która może znacząco poprawić codzienne funkcjonowanie osób z niepełnosprawnością – zarówno ruchową, jak i sensoryczną czy poznawczą.

Nowoczesne technologie i cyfrowa niezależność

Ustawa wspiera rozwój narzędzi wspomagających. Wśród nich znajdują się m.in. audiodeskrypcja, napisy, łatwy język, tłumaczenia PJM oraz aplikacje kompatybilne z czytnikami ekranu. Celem tych działań jest wyrównanie szans w dostępie do informacji, usług cyfrowych i życia społecznego.

Branże objęte nowymi wymogami – co dokładnie się zmienia?

Nowe przepisy wynikające z Polskiego Aktu o Dostępności 2025 obejmują szereg branż, które dotychczas nie miały ustawowego obowiązku zapewnienia dostępności. Teraz wiele usług i produktów musi być projektowanych zgodnie z zasadami uniwersalnego projektowania lub oferować rozsądne usprawnienia. Oto najważniejsze zmiany branżowe:

1. Bankowość i usługi finansowe

• Bankomaty, wpłatomaty i terminale płatnicze muszą być dostosowane do obsługi przez osoby niewidome i słabowidzące, np. poprzez:
• • udźwiękowienie,
  • odpowiedni kontrast i wielkość czcionek,
  • obsługę z poziomu klawiatury.
• Gotówka – nowe emisje banknotów i monet muszą zawierać wyczuwalne oznaczenia dla osób z niepełnosprawnością wzroku.

2. Sklepy internetowe (e-commerce)

• Platformy sprzedażowe muszą umożliwiać:
• • nawigację przy użyciu klawiatury i czytników ekranu,
  • dostęp do informacji w łatwym języku (lub zapewniać jego alternatywę),
  • prezentację towaru i warunków zakupu w sposób zrozumiały dla osób z trudnościami poznawczymi.

3. Transport publiczny i prywatny

• Strony internetowe i aplikacje przewoźników (PKP, komunikacja miejska, przewozy komercyjne) muszą zapewniać:
• • audiodeskrypcję rozkładów jazdy,
  • dostępność dla czytników ekranu,
  • kontrastowe oznaczenia tras i przystanków.
• Bilety elektroniczne muszą być dostępne dla osób z niepełnosprawnościami wzroku.

4. Telekomunikacja

• Operatorzy muszą dostosować swoje serwisy internetowe, umowy i aplikacje mobilne do wymogów dostępności.
• Muszą też oferować alternatywne formy kontaktu (np. przez czat z tłumaczem PJM lub asystenta głosowego).
• Faktury i dokumenty muszą być dostępne w formacie cyfrowym, zgodnym z potrzebami osób z różnymi niepełnosprawnościami.

5. Rozrywka i media cyfrowe

• Platformy VOD, aplikacje streamingowe i serwisy z e-bookami będą zobowiązane do:
• • dodawania napisów i audiodeskrypcji do materiałów wideo,
  • udostępniania publikacji w formatach możliwych do odczytu przez osoby z dysfunkcjami wzroku (np. EPUB3),
  • dostosowania interfejsu aplikacji do użytkowników z ograniczeniami motorycznymi i poznawczymi.

Te regulacje mają szansę nie tylko zlikwidować bariery, ale również poprawić jakość życia całych grup społecznych, dla których dotąd wiele usług było trudnodostępnych lub zupełnie wykluczających.

Głos środowiska osób z niepełnosprawnościami

Jak nową ustawę oceniają eksperci? Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Łukasz Krasoń, deklaruje wprost:

Polski Akt o Dostępności to realne narzędzie poszerzania świata osób z niepełnosprawnościami. Dzięki niemu dostępność przestaje być dobrą wolą, a staje się obowiązującym standardem…

Ten cytat jednoznacznie podkreśla, że nowa regulacja to twardy wymóg, a nie tylko zalecenie dla przedsiębiorców i instytucji.

Praktyczne korzyści dla jakości życia

Wprowadzenie standardów dostępności to nie tylko kwestia prawna, ale przede wszystkim praktyczna korzyść dla milionów osób. Osoby z niepełnosprawnościami oraz seniorzy zyskają większą niezależność, bezpieczeństwo i komfort w codziennych czynnościach, takich jak zakupy, korzystanie z usług publicznych czy udział w życiu kulturalnym^.

Wyzwania dla firm i dostępne wsparcie

Wielu przedsiębiorców będzie musiało dostosować swoje technologie i przestrzeń do nowych standardów. Aby im w tym pomóc, przewidziano wsparcie finansowe, m.in. ponad 240 mln zł w ramach programów europejskich.