Czy pracować zdalnie trzeba z domu? Czy pracodawca może się nie zgodzić na zmianę miejsca pracy zdalnej?

• Czy pracować zdalnie trzeba z domu?
• Czy pracodawca może się nie zgodzić na zmianę miejsca pracy zdalnej?
• Praca zdalna w czasie wakacji

Czy pracować zdalnie trzeba z domu?

Zasadą jest, że pracownicy pracę zdalną wykonują z domu. Jednak czy tak musi być w każdym przypadku? Obowiązujące przepisy przewidują, że praca może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (praca zdalna). Uzgodnienie między stronami umowy o pracę dotyczące wykonywania pracy zdalnej przez pracownika może nastąpić:
1) przy zawieraniu umowy o pracę albo
2) w trakcie zatrudnienia.

Jak z tego wynika, praca zdalna to nie tylko praca w domu, ale również w innym miejscu wskazanym przez pracownika. Warto zwrócić uwagę również na pojęcie „adres zamieszkania pracownika”. Od momentu wejścia przepisów w życie budzi ono wątpliwości. Dlaczego? Bo ustawodawca go nie zdefiniował, a inne przepisy prawa się nim nie posługują. Dla przykładu, w prawie cywilnym funkcjonuje pojęcie miejsca zamieszkania, a na gruncie prawa administracyjnego pojęcie adresu zameldowania. Jednak jak szybko zaczęto wskazywać w publikacjach z zakresu tematyki kadrowej, należy zakładać, że adres zamieszkania ma w tym wypadku identyfikować, dookreślać miejsce zamieszkania pracownika. Należy jednak rozumieć go szerzej niż miejsce zamieszkania w pojęciu cywilistycznym czy pojęcie adresu zameldowania. Należy pamiętać przy tym również o tym, że podstawowym założeniem pracy zdalnej jest elastyczność. Odnoszenie się w przepisach do tak sformalizowanych pojęć, jak zameldowanie, nie miałoby w tym przypadku uzasadnienia. Dlatego przez adres zamieszkania pracownika należy rozumieć adres każdego miejsca, w którym pracownik zamieszkuje, w oderwaniu od zamiaru stałego pobytu czy zameldowania.

Polecamy: Kalendarz 2026

Czy pracodawca może się nie zgodzić na zmianę miejsca pracy zdalnej?

Jak wynika z przytoczonego już przepisu art. 67¹⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, określenie miejsca świadczenia pracy zdalnej należy do pracownika – jest tak niezależnie od tego, czy praca zdalna ma być świadczona z inicjatywy pracownika, czy pracodawcy. Jednocześnie jednak, miejsce to każdorazowo musi być uzgodnione z pracodawcą. Innymi słowy, to pracownik może je zaproponować, ale musi o tym poinformować pracodawcę.

I choć w praktyce zapewne miejsce zamieszkania będzie najczęstszym wyborem pracowników, to należy pamiętać, że nie jedynym, a pracownik dysponuje w tym zakresie większą swobodą. W porozumieniu można również wskazać więcej niż jedno miejsce, w którym ta praca będzie wykonywana. Z takiego rozwiązania często korzystają pracownicy, którzy w okresie wiosenno-letnim mieszkają poza miastem, w okresie jesienno-zimowym w mieście. Za zgodne z prawem należy w takich sytuacjach uznać wskazanie w zawartym porozumieniu dwóch adresów wraz z dodatkowym opisem dotyczącym tego, w jakim okresie, w którym z tych miejsc pracownik będzie świadczył pracę.

A w jakich innych miejscach niż miejsce zamieszkania może być świadczona praca zdalna? Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie ograniczeń i możliwość wprowadzenia konkretnych rozwiązań jest każdorazowo uzależniona od propozycji pracownika i uzgodnienia jej z pracodawcą Należy jednak pamiętać o tym, że miejsce pracy zdalnej ma być wskazane konkretnie poprzez powołanie adresu i nie może ograniczać się do wskazania nazwy miejscowości. W praktyce często stosowanym rozwiązaniem jest np. wybieranie na miejsce takiej pracy siedziby działalności gospodarczej współmałżonka, w której pracownik może zająć określony pokój, czy choćby biurko i dzięki temu uniknąć dojazdów do miejsca pracy znacznie oddalonego od jego miejsca zamieszkania.

Polecamy: Kongres Prawa Pracy 2026

Praca zdalna w czasie wakacji

Największe obawy pracodawców wiążą się jednak z okresem wakacyjnym. To wtedy bowiem zdarzają się sytuacje, w których pracownicy nie korzystając z urlopu wypoczynkowego wyjeżdżają z rodziną i logują się do pracy z nadmorskiego baru. Należy pamiętać o tym, że choć przywilej określenia miejsca świadczenia pracy został przyznany pracownikowi, to miejsce to:
1) musi być uzgodnione z pracodawcą,
2) musi mieć konkretny adres,
3) musi spełniać warunki lokalowe i techniczne umożliwiające świadczenie pracy.
Oznacza to, że pracownik, który wskaże w porozumieniu zawartym z pracodawcą jako miejsce wykonywania pracy zdalnej konkretny adres, nie może we własnym zakresie podjąć decyzji o tym, że w okresie wakacyjnym będzie świadczył tę pracę w innym miejscu, np. w miejscowości wypoczynkowej.