Becikowe z kryterium dochodowym czy bez? Jest odpowiedź ministerstwa

• Becikowe. Co z kryterium dochodowym?
• Odpowiedź MRPiPS
• Komu przysługuje becikowe i ile wynosi?

To jedno z pytań skierowanych do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. "W dobie aktualnych cen produktów wskazane kryterium dochodowe wydaje się zdezaktualizowane. Ośrodki pomocy społecznej przyznają coraz mniej świadczeń w postaci tzw. becikowego" - przekonuje posłanka Barbara Dolniak w interpelacji poselskiej.

Becikowe. Co z kryterium dochodowym?

Zgodnie bowiem z art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych – z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Przepis ust. 2 wskazanego przepisu uzależnia zaś możliwość ubiegania się o świadczenie, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł.

W interpelacji zawarto następujące pytania:

1. Czy planowane jest zlikwidowanie kryterium dochodowego warunkującego uzyskanie jednorazowej zapomogi, tzw. becikowego?
2. Jeśli tak, to kiedy jest to planowane? Jeśli nie, to proszę o analizę problemu pod kątem zasadności przyznawania świadczenia – uzależniając go od kryterium dochodowego.
3. Ile w roku 2023 zostało przyznanych jednorazowych zapomóg tzw. becikowego? Proszę o informację o liczbie przyznanych świadczeń z podziałem na poszczególne województwa.

Odpowiedź MRPiPS

Jednocześnie wiceminister przypomniała, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323) kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do zasiłku rodzinnego - kryterium ogólne i kryterium dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym oraz kryterium uprawniające do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, a także wysokość świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego - podlegają weryfikacji co 3 lata. "Przegląd ten uwzględnienia wyniki badań progu wsparcia dochodowego rodzin, prowadzonych przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Najbliższa weryfikacja przypada na 1 listopada 2024 r." - czytamy w odpowiedzi udzielonej 25 czerwca 2024 r. 

Wiceminister Gajewska podała też statystyki, z których wynika, iż w 2023 r. przyznano 113 668 takich świadczeń, w tym:

• 5 753 w województwie dolnośląskim, 
• 6 796 w woj. kujawsko-pomorskim, 
• 7 029 w woj. lubelskim,
• 2 717 w woj. lubuskim, 
• 6 932 w woj. łódzkim, 
• 11 568 w woj. małopolskim, 
• 14 179 w woj. mazowieckim, 
• 2 408 w woj. opolskim, 
• 8 418 w woj. podkarpackim, 
• 4 330 w woj. podlaskim,
• 8 178 w woj. pomorskim, 
• 10 270 w woj. śląskim, 
• 3 859 w woj. świętokrzyskim, 
• 4 693 w woj. warmińsko-mazurskim, 
• 12 231 w woj. wielkopolskim, 
• 4 307 w woj. zachodniopomorskim.

Komu przysługuje becikowe i ile wynosi?

Przypomnijmy, iż becikowe może otrzymać matka lub ojciec dziecka, opiekun prawny albo opiekun faktyczny dziecka. Ważnym warunkiem jest kryterium dochodowe, które wynosi 1922 zł (dochód rodziny w przeliczeniu na osobę).

Becikowe nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Świadczenie nie zostanie też przyznane, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz danego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Od zasady tej istnieje jednak kilka wyjątków. Chodzi tu o przypadki, gdy:

• rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
• ojciec dziecka jest nieznany,
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
• sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,
• dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych becikowe przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.

Kwota becikowego, czyli 1000 zł jednorazowo na jedno dziecko obowiązuje od początku wprowadzenia tego świadczenia.

Wniosek o wypłatę świadczenia można złożyć przez internet lub tradycyjnie w urzędzie gminy lub miasta. w terminie 12 miesięcy do dnia narodzin dziecka.

Źródło: Interpelacja nr 2594 w sprawie likwidacji kryterium dochodowego przy jednorazowej zapomodze z tytułu urodzenia się dziecka tzw. becikowego/Sejm