Kategorie

Jak organizacje piłkarskie wspierają ochronę praw człowieka?

Mateusz Boczydło
Jak organizacje piłkarskie wspierają ochronę praw człowieka?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Jak organizacje piłkarskie wspierają ochronę praw człowieka? Krótką charakterystykę działań poszczególnych federacji należy zacząć od opisu przedsięwzięć podejmowanych przez samą FIFA.

Prawno-społeczny wymiar sportu. Jak organizacje piłkarskie wspierają ochronę praw człowieka we współczesnym świecie?

Współczesny sport na poziomie profesjonalnym kojarzy się przede wszystkim z zaciętą rywalizacją, potężnymi sumami środków finansowych oraz ogromną popularnością. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat sport uległ dynamicznej internacjonalizacji[1] oraz komercjalizacji[2]. Globalizacja sportu, a w szczególności piłki nożnej, której ogólnoświatowy zasięg oraz oddziaływanie stanowią główny przedmiot niniejszego artykułu, sprawiła, że dzisiaj odgrywa on ogromną rolę w społeczeństwie. Dzięki olbrzymim dochodom, pochodzącym między innymi z organizowanych przez siebie rozgrywek, federacje piłkarskie takie jak FIFA czy UEFA mogły rozszerzyć zasięg swojego oddziaływania poza działalność sportową. Jednym z obszarów, w którym widoczny jest wpływ organizacji piłkarskich jest działalność dobroczynna oraz ochrona praw człowieka.

Społeczna rola sportu

Reklama

Nawiązując do definicji pojęcia „sport” zawartej w Europejskiej Karcie Sportu, przyjętej przez Radę Europy w 1992 r., należy przez nie rozumieć „wszelkie formy aktywności fizycznej, które poprzez doraźne lub zorganizowane współzawodnictwo, mają na celu wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, nawiązywanie relacji społecznych lub osiągnięcie wyników w zawodach na wszystkich poziomach[3]. Praktycznie identyczną definicję sportu zawiera funkcjonująca w polskim porządku prawnym Ustawa o sporcie (dalej: SportU)[4]. Zarówno na poziomie krajowym, jak i kontynentalnym w regulacjach prawnych dotyczących sportu zwrócono uwagę na fakt, że celem sportu, oprócz poprawy sprawności fizycznej i psychicznej oraz zapewnienia elementu rywalizacji, jest również formowanie relacji społecznych.

Nie ulega wątpliwości fakt, że współczesny sport to już nie tylko rywalizacja między sportowcami oraz rozrywka dla kibiców. Dzięki globalnym wpływom sport stał się „nośnikiem wartości”. Pomaga on kultywować tożsamość narodową, wzmacnia solidarność międzyludzką, a także odgrywa dużą rolę w zwalczaniu dyskryminacji[5]. Współcześni sportowcy są idolami wielu ludzi, co często wykorzystywane jest w ramach różnego rodzaju kampanii społecznych, ukierunkowanych na wywołanie wzrostu świadomości na temat określonego problemu w społeczeństwie. Przykładem takich działań może być przeprowadzane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) akcje „NotoRacism”[6] czy „EqualGame”[7]. Również wydarzenia z roku 2020 pokazały ogromną siłę oddziaływania sportu na społeczeństwo. Wydarzenia sportowe stały się jednym z miejsc szerzenia ruchu „Black Lives Matter” – przez długi czas hasło to znajdowało się na koszulkach piłkarzy angielskiej Premier League[8], a zawodnicy klękali przed rozpoczęciem meczu, aby okazać swoją solidarność z osobami dyskryminowanymi rasowo[9]. Na społeczną rolę sportu zwrócono również uwagę w kontekście pandemii koronawirusa. Obok licznych działań na rzecz społeczeństw w krajach związkowych UEFA w czasie trwania pandemii w 2020 r.[10], władze UEFA w preambule dokumentu „Return to Play Protocol”, który w głównej mierze przyczynił się do dokończenia europejskich rozgrywek sezonu 2019/20, słusznie stwierdziły, że zachowania przedstawicieli klubów biorących udział w europejskich rozgrywkach, w szczególności sztabów oraz zawodników na boiskach, są obserwowane przez miliony fanów, dlatego też podmioty te powinny swoim zachowaniem propagować działania zmierzające do zahamowania rozwoju pandemii COVID-19[11].

Oczywiście są to najbardziej aktualne przykłady, jednak sport jako narzędzie do walki między innymi z rasizmem czy nierównościami płci jest wykorzystywany od wielu lat[12]

Piłka nożna jako fenomen społeczny oraz współczesny biznes

Reklama

Futbol jest obecnie najpopularniejszą dyscypliną sportową świata. Zgodnie z danymi podanymi przez FIFA (Fédération Internationale de Football Association, Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej) ostatnie Mistrzostwa Świata, które odbyły się w 2018 r. w Rosji, były w sumie oglądane przez 3 miliardy 572 miliony ludzi na całym świecie. Jest to więcej niż połowa światowej populacji[13]. Od czasu powstania FIFA w roku 1904, w jej szeregi weszło aż 211 krajowych związków piłki nożnej z całego świata[14]. Warto zauważyć, że liczba członków FIFA jest większa niż chociażby liczba członków Organizacji Narodów Zjednoczonych[15] (193) – organizacji, która uważana jest za podstawową strukturę w ujęciu międzynarodowym, służącą utrzymaniu światowego pokoju, zacieśnianiu współpracy między państwami członkowskimi i rozwojowi społeczeństw w tych państwach.

Dynamiczna profesjonalizacja, globalizacja, a w końcu komercjalizacja sportu, w tym piłki nożnej, przełożyła się na możliwości finansowe, jakimi dysponują współcześnie federacje piłkarskie. W 2019 r. FIFA przyjęła budżet na cykl 2019-2022[16], w którym określiła wysokość swoich przychodów w tym cyklu na 6 miliardów 440 milionów dolarów. Wydatki na inwestycje mają wynieść 6 miliardów 340 milionów dolarów. Należy podkreślić, że ponoszone przez FIFA wydatki nie są absorbowane jedynie przez organizowane przez tę organizację wydarzenia sportowe. W bieżącym roku FIFA zamierza wydać 43 miliony dolarów na programy rozwojowe i edukacyjne. Rozwój kobiecej piłki nożnej ma pochłonąć w obecnym roku 15 milionów dolarów, a zrównoważony rozwój, ochrona praw człowieka oraz zapobieganie dyskryminacji – 2 miliony dolarów. Wydatki na rozwój edukacji ponoszone przez FIFA wyniosą 5 milionów dolarów, a funkcjonowanie Fundacji FIFA – 8 milionów dolarów. Również zrzeszone w FIFA federacje kontynentalne mogą pochwalić się sporymi wpływami do budżetów oraz wydawaniem tych środków na różnego rodzaju działania CSR[17], w tym ochronę praw człowieka. W opublikowanym po sezonie 2018/19 Raporcie Finansowym UEFA[18] zawarte są informacje o budżecie Unii Europejskich Związków Piłkarskich na poziomie 3 miliardów 857 milionów euro. Wydatki poniesione przez UEFA w tamtym sezonie sięgnęły 3 miliardów 638 milionów euro. Część z tych pieniędzy została przez UEFA przeznaczona na działania prospołeczne, między innymi na wsparcie prowadzonej przez federację Fundacji. Działania na rzecz społeczeństw w krajach związkowych są również podejmowane przez CAF[19] (Confederation of African Football, Afrykańska Konfederacja Piłkarska), CONCACAF[20] (The Confederation of North, Central America and Caribbean Association Football, Konfederacja Piłki Nożnej Ameryki Północnej, Środkowej i Karaibów), OFC[21] (Oceania Football Confederation, Konfederacja Piłkarska Oceanii), AFC[22] (Asian Football Confederation, Azjatycka Konfederacja Piłkarska) oraz CONMEBOL[23] (Confédéración Sudaméricana de Fútbol, Południowoamerykańska Konfederacja Piłki Nożnej), czyli wszystkie zrzeszone w FIFA federacje kontynentalne.

Działania podejmowane przez wybrane organizacje piłkarskie

Jak zostało to wspomniane wcześniej, każda ze zrzeszonych w FIFA federacji piłkarskich realizuje przedsięwzięcia służące nie tylko przeprowadzaniu wydarzeń sportowych. Swoimi działaniami organizacje piłkarskie sięgają również sfery akcji charytatywnych oraz ochrony praw człowieka.

Krótką charakterystykę działań poszczególnych federacji należy zacząć od opisu przedsięwzięć podejmowanych przez samą FIFA. Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej już w swoim Statucie potwierdza swoje poszanowanie dla praw człowieka. Artykuł 3. FIFA Statutes głosi, że „FIFA zobowiązuje się do przestrzegania wszystkich praw człowieka uznanych na arenie międzynarodowej i będzie dążyć do wspierania ochrony tych praw”[24]. Podmiot ten więc uznaje wspieranie ochrony praw człowieka za jeden ze swoich celów. Przy FIFA działa również Rada Doradcza ds. Praw Człowieka. Została ona utworzona w 2016 r. Jest to niezależny organ złożony z ekspertów z zakresu praw człowieka. Rada udziela FIFA wskazówek dotyczących wykonywania swoich obowiązków związanych z prawami człowieka, w tym także w odniesieniu do zobowiązań wynikających z polityki prowadzonej przez FIFA w tym obszarze[25]. Co pół roku Rada Doradcza ds. Praw Człowieka wydaje Raport zawierający rekomendacje Rady w zakresie ochrony praw człowieka podczas działań mieszczących się w zakresie kompetencji FIFA.[26] Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej prowadzi również swoją Fundację[27]. Organ ten jest względnie nowym, gdyż utworzony został w marcu 2018 r. Głównym celem Fundacji jest promowanie pozytywnych zmian społecznych oraz organizowanie wsparcia na odbudowę uszkodzonej lub zniszczonej infrastruktury sportowej na całym świecie. Fundacja realizuje liczne programy. Wśród nich wymienić należy Program Społecznościowy, który wspiera organizacje, wykorzystujące piłkę nożną jako narzędzie zmiany społecznej i poprawy życia ubogich młodych ludzi na całym świecie. Raz w roku Fundacja FIFA umożliwia organizacjom non-profit do ubiegania się o fundusze w celu wykorzystania piłki nożnej jako narzędzia do rozwiązywania problemów społecznych mających wpływ na młodzież takich jak edukacja, zdrowie, budowanie pokoju, uchodźcy, przywództwo i równość płci. Przykładowo, w Polsce przez Fundację FIFA wspierane jest Mazurskie Stowarzyszenie Inicjatyw Sportowych[28]. Innym realizowanym przez Fundację programem jest Program Odbudowy, który w razie potrzeby wspiera społeczności dotknięte klęskami żywiołowymi lub nieprzewidzianymi wydarzeniami poprzez solidarność i fundusze, które można wykorzystać do naprawy infrastruktury sportowej, która została uszkodzona lub zniszczona[29].

Również Unia Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) realizuje mnóstwo inicjatyw w zakresie działalności dobroczynnej i ochrony praw człowieka. Wyrazem wagi poszanowania praw człowieka przez europejską federację jest przede wszystkim Memorandum porozumienia zawarte pomiędzy UEFA oraz Radą Europy 30 maja 2018 r. w Strasburgu[30]. Już preambuła tego dokumentu mówi, że sport odgrywa fundamentalną rolę w realizacji celów Rady Europy poprzez promowanie jej kluczowych wartości w sporcie i poprzez sport oraz wzmacnianie więzi między ludźmi. Podkreśla to opisywaną już społeczną rolę sportu. Zgodnie z art. 2 tego dokumentu Rada Europy i UEFA podejmą wszelkie niezbędne środki w celu promowania ich współpracy poprzez wymianę poglądów na temat ich działań oraz poprzez przygotowanie i wdrożenie wspólnych strategii i programów dla priorytetów i obszarów wspólnego zainteresowania. Jednych z tych obszarów jest właśnie ochrona praw człowieka. Obie instytucje poprzez swoją współpracę dążą do zwalczania przemocy wobec kobiet i promowanie równości płci, w tym m.in. przyjęcia podejścia uwzględniającego aspekt płci we wszystkich politykach i środkach oraz przeciwdziałaniu dotyczącym płci stereotypom. Istotne są również promowanie i ochrona praw dzieci uprawiających sport oraz podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków w celu zapobiegania i zwalczania wszelkiego rodzaju przemocy na tle rasowym, rasizmu lub innych form dyskryminacji instytucjonalnej lub społecznej, w tym mowy nienawiści. UEFA, tak samo jak FIFA, prowadzi również własną Fundację[31]. Została ona utworzona 24 kwietnia 2015 r. Jej utworzenie stanowiło wyraz chęci umożliwienia większej liczbie osób czerpania korzyści z roli piłki nożnej w społeczeństwie. Podmiot działa na podstawie Karty Fundacji UEFA[32]. Zgodnie z art. 2 tego dokumentu głównym celem Fundacji jest pomaganie dzieciom, między innymi poprzez piłkę nożną - udzielając wsparcia przede wszystkim w zakresie zdrowia dzieci, edukacji, dostępu do sportu, rozwoju osobistego, integracji i obrony praw dzieci. Fundacja podejmuje działania na rzecz dzieci niepełnosprawnych, a także uchodźców. Projekty Fundacji UEFA realizowane są na całym świecie. W kontekście ochrony praw człowieka w UEFA należy również wspomnieć o wydanym w 2017 r. przez tę organizację dokumencie „Nowe wymogi dotyczące praw człowieka”[33], który to stał się jednym z wymogów do zrealizowania dla państw kandydujących na państwo-gospodarza Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2024 r. Zgodnie z treścią Wymogów, aby jak najlepiej przestrzegać praw człowieka, państwa-kandydaci powinny dążyć między innymi do kulturowego zakorzenienia praw człowieka oraz proaktywnego przeciwdziałania zjawiskom stanowiącym zagrożenie dla tychże praw. Treść Wymogów oparta została na dokumencie Organizacji Narodów Zjednoczonych – „Wytycznych dotyczących biznesu i praw człowieka”[34].

Podsumowując, poprzez realizowane przez siebie działania, organizacje piłkarskie pokrywają pewien obszar w ogólnoświatowym systemie ochrony praw człowieka. Z pewnością jest zjawisko bardzo pozytywne, gdyż przyczynia się do wzmocnienia tego systemu oraz jeszcze bardziej uwydatnia rolę, jaką w społeczeństwie odgrywa sport.

Mateusz Boczyło - student II roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, w roku akademickim 2020/21 członek zarządu Koła Naukowego Prawa Sportowego „Ius et Sport”. Swoje zainteresowania związane z prawem sportowym skupia głównie na kwestiach dotyczących organizacji rozgrywek, finansowania sportu oraz prawnych zagadnień dotyczących piłki nożnej amatorskiej i młodzieżowej.

 

[1] M. Leciak (red.) Prawo Sportowe, wyd. C.H Beck, Warszawa 2018, s. 30

[2] M. Leciak (red.) Op. cit., s. 29

[3] Europejska Karta Sportu z dnia 24 września 1992 r., https://rm.coe.int/16804c9dbb, [dostęp: 15.02.2021 r.]

[4] Ustawa o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 r. (Dz. U. 2010 Nr 127 poz. 857)

[5] P. Cedro, Społeczna rola sportu w Rozprawy społeczne nr 2 tom VII, 2013 s. 77-86

[6] UEFA says No to Racism, https://www.uefa.com/insideuefa/social-responsibility/news/0254-0d7efc2ee434-29566eccd8a0-1000--uefa-says-no-to-racism/ [dostęp: 15.02.2021 r.]

[7] UEFA #EqualGame, https://www.uefa.com/insideuefa/social-responsibility/respect/, [dostęp: 15.02.2021 r.]

[8] Premier League drops Black Lives Matter slogan from players’ shirts, https://news.sky.com/story/premier-league-drops-black-lives-matter-slogan-from-players-shirts-12068430, [dostęp: 15.02.2021 r.]

[9] Why do footballers kneel before a match. What ‘taking the knee’ means in sport, https://www.goal.com/en-us/news/why-do-footballers-kneel-before-a-match-what-taking-the-knee/10iqy03uyp5y01uh4x89dnaicz

[10] How football helped countries and communities in year like no other, https://www.uefa.com/insideuefa/about-uefa/news/0264-11384871dda8-fafa2854eac5-1000--2020-how-football-helped-countries-and-communities-in-a-year-li/, [dostęp: 15.02.2021 r.]

[11] UEFA Return to Play Protocol, uefa.com, https://editorial.uefa.com/resources/0262-108131a4de88-9d268d19c84f-1000/uefa_return_to_play_protocol_v2.pdf [dostęp: 15.02.2020 r.]

[12] What’s the relationship between sport and society? https://www.thoughtco.com/sports-sociology-3026288, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[13] More than half the world watched record-breaking 2018 World Cup, https://www.fifa.com/worldcup/news/more-than-half-the-world-watched-record-breaking-2018-world-cup, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[14] FIFA MEMBER ASSOCIATIONS, https://www.fifa.com/associations/, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[15] United Nations Member States, https://www.un.org/en/member-states/, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[16] FIFA 2019-2022 Revised Budget. 2021 Budget, https://resources.fifa.com/image/upload/fifa-2019-2022-revised-budget.pdf?cloudid=f8brxvwdbs8npinqagg8, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[17] Corporate Social Responsibility – Społeczna odpowiedzialność biznesu [przyp. Autora]

[18] UEFA Financial Report 2018/19, https://editorial.uefa.com/resources/025a-0f8430656913-10ccbab24e1d-1000/2018_19_uefa_financial_report.pdf, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[19] CAF Financial Report 2016, https://www.cafonline.com/news-center/news/caf-financial-report-2016, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[20] Concacaf NextPlay, https://www.concacaf.com/en/concacaf/concacaf-access/concacaf-nextplay, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[21] OFC Just Play, https://www.oceaniafootball.com/technical/social-responsibility/, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[22] AFC Dream Asia, https://www.the-afc.com/afc-home/social-responsibility/afc-dream-asia, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[23] Dirreción de Desarollo, https://www.conmebol.com/es/desarrollo/estrategia, [dostęp: 16.02.2021 r.]

[24] FIFA Statutes September 2020 Edition, https://resources.fifa.com/image/upload/fifa-statutes-2020.pdf?cloudid=viz2gmyb5x0pd24qrhrx, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[25]FIFA Human Rights Advisory Board Terms of Reference, January 2019, https://resources.fifa.com/image/upload/human-rights-advisory-board-terms-of-reference.pdf?cloudid=uvmsynwru9dpmyu5rgmi, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[26] Fourth report by the FIFA Human Rights Advisory Board, January 2020, https://img.fifa.com/image/upload/pyume2cahuue2szxgjwq.pdf [dostęp: 19.02.2021 r.]

[27] FIFA Foundation, https://www.fifa.com/what-we-do/fifa-foundation/, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[28] FIFA Foundation: Supported NGOs, https://resources.fifa.com/image/upload/fifa-foundation-supported-ngos.pdf?cloudid=w5haonse8w7o5naecdop, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[29] FIFA Foundation Community Programme, FIFA Foundation Recovery Programme, https://www.fifa.com/what-we-do/fifa-foundation/projects/, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[30] Memorandum of understanding between the Council of Europe and the Union of European Football Associations, https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/uefaorg/General/02/56/17/27/2561727_DOWNLOAD.pdf, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[31] UEFA Foundation, https://uefafoundation.org/, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[32] Charter of the UEFA Foundation for Children, https://uefafoundation.org/wp-content/uploads/2015/03/20141110_-Charter-of-the-UEFA-Foundation-for-Children_VersionWeb.pdf, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[33] UEFA Announces New Human Rights Requirements for 2024, https://www.ihrb.org/news-events/news-events/uefa-announces-new-human-rights-requirements-for-2024, [dostęp: 19.02.2021 r.]

[34] Guiding Principles on Business and Human Rights, https://www.ohchr.org/documents/publications/guidingprinciplesbusinesshr_en.pdf, [dostęp: 19.02.2021 r.]

Koło Naukowe Prawa Sportowego Ius et Sport
Organizacja studencka działająca przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?