REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Jakie zmiany w 2023 r.

Piotr T. Szymański
Redaktor portalu Infor.pl
Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wejdzie w życie 14 sierpnia
Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wejdzie w życie 14 sierpnia
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie czeka w 2023 r. poważna zmiana. Osoby dotknięte przemocą otrzymają nowe narzędzia obrony. Policja i – w niektórych przypadkach – Żandarmeria Wojskowa uzyskają nowe uprawnienia. Na czym polegają zmiany przepisów antyprzemocowych? Kiedy nowe regulacje wejdą w życie?
rozwiń >

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie odbywać się będzie na nowych zasadach, które wprowadza nowelizacja ustawy antyprzemocowej uchwalona przez Sejm w połowie stycznia. Wejdzie ona w życie – z wyjątkiem niektórych regulacji dotyczących zmian w procedurze karnej – 14 sierpnia 2023 r.

REKLAMA

Jakie zakazy dla osób stosujących przemoc

W dotychczasowym stanie prawnym wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie można było zastosować wyłącznie nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakaz zbliżania się do tego  mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Od połowy sierpnia 2023 r. katalog zakazów wobec osób stosujących przemoc zostanie poszerzony i będzie obejmował:

  • nakaz opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia – jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie; 
  • zakaz zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą – gdy osoba stosująca przemoc w rodzinie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby dotkniętej tą przemocą;
  • zakaz kontaktowania się z osobą dotkniętą przemocą – gdy osoba stosująca przemoc w rodzinie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby dotkniętej tą przemocą, a także gdy osoba stosująca przemoc w rodzinie nęka ją za pomocą środków komunikacji elektronicznej na odległość, wzbudzając u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność;
  • zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, lub obiektu sportowego, do których uczęszcza osoba dotknięta przemocą w rodzinie, miejsca pracy lub innego miejsca, w którym zwykle lub regularnie przebywa osoba dotknięta przemocą w rodzinie, i przebywania na tym terenie – jeżeli osoba dotknięta przemocą w rodzinie uczęszcza do szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, uprawia sport lub pracuje.
Co to jest przemoc w rodzinie

Przemoc w rodzinie jest to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób będących członkami rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

Ustawowa definicja członka rodziny ma szeroki zakres i obejmuje: 

  • małżonka, 
  • wstępnego, 
  • zstępnego, 
  • rodzeństwo, 
  • powinowatego w tej samej linii lub stopniu co osoby wymienione powyżej, 
  • osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, 
  • osobę pozostająca we wspólnym pożyciu (tj. konkubenta, konkubinę), 
  • inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą (tj. każdego współlokatora, nawet jeśli nie jest spokrewniony lub spowinowacony).

Kto może wydać zakazy osobie stosującej przemoc

Zakazy wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie będą mogły być wydane przez:

  • Policję lub Żandarmerię Wojskową;
  • sąd – postanowieniem o udzielenie zabezpieczenia;
  • sąd – postanowieniem o zobowiązaniu do opuszczenia mieszkania lub zakazie zbliżania się do niego, o zakazie zbliżenia się do osoby dotkniętej przemocą, kontaktowania się z nią, lub wstępu do miejsc, w których ta osoba przebywa.

Kiedy Policja może nakazać opuszczenie mieszkania

Policjant może wydać nakaz opuszczenia mieszkania, a także każdy z pozostałych zakazów (które mogą być zastosowane łącznie):

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • podczas interwencji podjętej we wspólnie zajmowanym mieszkaniu lub jego bezpośrednim otoczeniu lub 
  • w związku z powzięciem informacji o stosowaniu przemocy w rodzinie, w szczególności zgłoszenia przez: 
    • osobę dotkniętą przemocą w rodzinie lub 
    • kuratora sądowego lub pracownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, w związku z wykonywaniem ustawowych obowiązków.

Kiedy Żandarmeria może nakazać opuszczenie mieszkania

Żandarmerii Wojskowej przyznano uprawnienia analogiczne do przysługujących Policji w odniesieniu do osób stosujących przemoc w rodzinie, które są żołnierzami pełniącymi czynną służbę wojskową. Jeśli natomiast wobec takich osób ze swoich uprawnień skorzysta Policja, jest zobowiązana niezwłocznie zawiadomić właściwą jednostkę organizacyjną Żandarmerii Wojskowej.

Jak długo obowiązują zakazy policyjne

Zakazy, do których wydania uprawniona jest Policja lub Żandarmeria Wojskowa tracą moc po upływie 14 dni od dnia ich wydania, chyba że sąd udzielił zabezpieczenia (patrz niżej), którym zostały one przedłużone. Przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zakazy zostały wydane.

Zakazy tracą także moc, w przypadku gdy po ich wydaniu wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.

Co z rzeczami osoby stosującej przemoc

Osoba stosująca przemoc w rodzinie, wobec której Policja lub Żandarmeria Wojskowa wydała nakaz opuszczenia mieszkania, ma prawo zabrać ze wspólnie zajmowanego mieszkania i z jego bezpośredniego otoczenia: 

  • przedmioty osobistego użytku
  • przedmioty niezbędne do wykonywania osobistej pracy zarobkowej lub 
  • zwierzęta domowe będące jej własnością niezbędne do codziennego funkcjonowania lub pracy zarobkowej. 

Jednak w przypadku sprzeciwu osoby dotkniętej przemocą te przedmioty lub zwierzęta domowe pozostawia się we wspólnie zajmowanym mieszkaniu lub w jego bezpośrednim otoczeniu.

REKLAMA

W takiej sytuacji rozstrzygnięcia co do przedmiotów lub zwierząt domowych należących do osoby stosującej przemoc mogą zapaść dopiero w trakcie postępowania sądowego w przedmiocie zobowiązania tej osoby do opuszczenia mieszkania, które wszczyna się z wniosku osoby dotkniętej przemocą. Osoba stosując przemoc może wówczas złożyć wniosek o zezwolenie na zabranie z mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia przedmiotów osobistego użytku i przedmiotów niezbędnych do wykonywania osobistej pracy zarobkowej lub zwierząt domowych będących własnością tej osoby niezbędnych do codziennego funkcjonowania lub pracy zarobkowej.

Przedmioty lub zwierzęta domowe wskazane w postanowieniu sądu osoba ta może zabrać z mieszkania i z jego bezpośredniego otoczenia, wyłącznie w obecności policjanta lub żołnierza Żandarmerii Wojskowej, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z osobą dotkniętą przemocą w rodzinie. Jeżeli postanowienie sądu w sprawie zezwolenia na zabranie rzeczy nie może być wykonane w powyższy sposób, podlega wykonaniu w drodze egzekucji świadczeń niepieniężnych o wydaniu rzeczy ruchomej.

Czy od zakazu policyjnego można się odwołać

Osobie, wobec której Policja lub Żandarmeria wydały zakazy, oraz prokuratorowi przysługuje zażalenie do sądu rejonowego, do którego należy rozpoznawanie spraw z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zażalenie wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia tej osobie nakazu lub zakazu, o czym należy osobę stosującą przemoc w rodzinie pouczyć przy doręczeniu.

Zażalenie wnosi się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia wspólnie zajmowanego mieszkania. W przypadku gdy osoba stosująca przemoc w rodzinie nie mieszka wspólnie z osobą dotkniętą tą przemocą, zażalenie wnosi się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

Sąd uchyla zaskarżony nakaz lub zakaz w przypadku stwierdzenia jego bezzasadności lub nielegalności.

Czy zakazy mogą być przedłużone

REKLAMA

W sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie sąd może udzielić zabezpieczenia również przez przedłużenie obowiązywania zakazów wydanych przez Policję lub Żandarmerię Wojskową. Sąd, udzielając zabezpieczenia, wskazuje w postanowieniu czas jego trwania.

Sąd postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia może zmienić wskazane przez Policję lub ŻW obszar lub odległość od wspólnie zajmowanego mieszkania lub wskazaną w zakazie zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą w rodzinie odległość określoną w metrach, na którą osoba stosująca przemoc w rodzinie nie może zbliżyć się do osoby dotkniętej tą przemocą.

Jak sąd może nakazać opuszczenie mieszkania

Osoba dotknięta przemocą w rodzinie może wystąpić do sądu z wnioskiem o:

  • zobowiązanie osoby stosującej przemoc w rodzinie do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub 
  • wydanie zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, lub 
  • zakazu zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą w rodzinie, lub 
  • zakazu kontaktowania się z osobą dotkniętą przemocą w rodzinie, lub 
  • zakazu wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, lub obiektu sportowego, do których uczęszcza osoba dotknięta przemocą w rodzinie, miejsca pracy lub innego miejsca, w którym zwykle lub regularnie przebywa osoba dotknięta przemocą w rodzinie, i przebywania na tym terenie.

Sąd rozpoznaje sprawę w postępowaniu nieprocesowym i orzeka po przeprowadzeniu rozprawy

Kodeks postępowania cywilnego nakłada na sąd obowiązek szybkiego rozpoznania sprawy: sąd orzeka w terminie jednego miesiąca od dnia wniesienia wniosku. W przypadku wniesienia apelacji, sąd drugiej instancji orzeka w terminie jednego miesiąca od przedstawienia akt sprawy przez sąd pierwszej instancji wraz z apelacją.

Sąd uwzględniając wniosek o zobowiązanie osoby stosującej przemoc w rodzinie do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub o wydanie zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, wskazuje w postanowieniu obszar, który osoba stosująca przemoc w rodzinie ma opuścić i na którym nie może przebywać, lub odległość od wspólnie zajmowanego mieszkania, którą osoba stosująca przemoc w rodzinie jest obowiązana zachować.

Sąd uwzględniając wniosek o wydanie zakazu zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą w rodzinie, wskazuje w postanowieniu wyrażoną w metrach odległość, na którą osoba stosująca przemoc w rodzinie nie może zbliżyć się do osoby dotkniętej tą przemocą.

Sąd uwzględniając wniosek o wydanie zakazu kontaktowania się z pełnoletnią osobą dotkniętą przemocą w rodzinie, na wniosek wnioskodawcy lub uczestnika postępowania, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności, może w postanowieniu określić dopuszczalne sposoby kontaktowania się oraz ich zakres, mając na uwadze bezpieczeństwo osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

Postanowienia sądu, o których mowa powyżej, oraz postanowienie uwzględniające wniosek o wydanie zakazu wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, lub obiektu sportowego, do których uczęszcza osoba dotknięta przemocą w rodzinie, miejsca pracy lub innego miejsca, w którym zwykle lub regularnie przebywa osoba dotknięta przemocą w rodzinie, i przebywania na tym terenie, są skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. Postanowienia te mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Ważne
Jakie kary za złamanie zakazów

Niestosowanie się do zakazów przez osobę stosującą przemoc w rodzinie stanowi wykroczenie. Sprawca podlega karze:

  • aresztu (wymierzana w dniach może trwać od 5 do 30 dni), 
  • ograniczenia wolności (trwa 1 miesiąc; w czasie jej odbywania ukarany: nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu; jest obowiązany do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne; ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary), albo
  • grzywny do 5000 złotych.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1214 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2151 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 289)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zmienią się zasady przyznawania żołnierzom zawodowym dodatku za długoletnią służbę wojskową. Dodatek nie będzie już się zwiększał co 3 lata służby – jest projekt rozporządzenia

    Żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do dodatku za długoletnią służbę wojskową. Obecnie dodatek ten jest zwiększany co 3 lata służby o 3% należnego mu uposażenia zasadniczego. Ta zasada zostanie zmieniona przez nowelizację przepisów o dodatkach do uposażenia żołnierzy.

    Zasiłek rodzinny 2024 – czy będzie waloryzacja?

    Czy w 2024 roku będzie waloryzacja zasiłku rodzinnego? Czy będzie podwyżka dodatków do zasiłku rodzinnego? Czy kryterium dochodowe, które obecnie nie pozwala na uzyskanie zasiłku osobom zarabiającym najniższą krajową, zostanie zmienione?

    Nie tylko podwyżki wynagrodzenia. Nauczyciele otrzymają też nowe legitymacje służbowe – projekt rozporządzenia

    Nauczyciele otrzymają nowe legitymacje służbowe. Obecne legitymacje nie spełniają wymagań odnośnie do minimalnych zabezpieczeń.

    Czy komornik może zająć zwrot podatku małżonków ze wspólnego rozliczenia? Sprawdź, jak zmieniły się przepisy.

    Decyzja o wspólnym rozliczeniu małżonków na gruncie podatku dochodowego jest zazwyczaj podyktowana chęcią osiągnięcia korzyści podatkowej – uniknięcia wejścia w wyższy próg podatkowy, czy pełniejszego skorzystania z ulg. Jednak może mieć też mniej przyjemne konsekwencje związane z zajęciem komorniczym.

    REKLAMA

    Dodatki do zasiłku rodzinnego 2024 – kwoty, ustawa

    Jakie dodatki do zasiłku rodzinnego wymienia ustawa? Czy jest dodatek na dziecko niepełnosprawne i dla rodziny wielodzietnej? Najwyższy dodatek do zasiłku rodzinnego wynosi 1000 zł i jest jednorazowy. Jakie są kwoty wszystkich 7 dodatków do zasiłku w 2024 roku?

    Zasiłek i dodatek dla samotnej matki 2024

    Samotna matka w 2024 roku może wnioskować o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jakie jest kryterium dochodowe? Jak złożyć wniosek o jakie dokumenty załączyć? Czy alimenty mają wpływ na przyznanie dodatku?

    Komunikat: Autostrada A2 nie będzie blokowana miesiąc. Strajk ostrzegawczy od 25 do 26 lutego. I Warszawa 27 lutego. Rolnicy blokują od strony Niemiec

    Trzy godziny rozmów rolników z przedstawicielami przedsiębiorstw zaowocowały nowymi ustaleniami w sprawie planowanego protestu rolników na odcinku autostrady A2 w Świecku. 

    Taki sam wiek emerytalny kobiet i mężczyzn w Polsce? MRPiPS: nie ma przyzwolenia społecznego, nie są prowadzone prace

    Brak jest przyzwolenia społecznego w zakresie realizacji postulatu zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn w Polsce. Dlatego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi żadnych prac w tym zakresie. Obecnie rząd nie prowadzi prac dotyczących wyliczenia, jak zmieniłaby się średnia wysokość emerytur dla kobiet w przypadku zrównania wieku emerytalnego dla obu płci. Jednocześnie zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z Konstytucją RP, regulacjami Międzynarodowej Organizacji Pracy i dyrektywami UE. Takie informacje zostały przekazane w odpowiedzi na interpelację poselską z 22 lutego 2024 r., której udzieliła Aleksandra Gajewska, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

    REKLAMA

    W Warszawie sędzia zakwestionowała działania A. Bodnara. Czy prokuratorzy będą mogli skutecznie ścigać przestępców?

    Do sądów karnych wkroczył chaos. Dowodem na to jest zwrócenie prokuraturze przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wniosku o przedłużenie aresztu tymczasowego. Decyzja sądu nie dotyczy polityki, ale ma źródło w polityce.

    Czy syn byłego prezesa Orlenu postąpił rozsądnie, czyli fundacja rodzinna okiem potencjalnego beneficjenta

    W ostatnim czasie głośno było o założeniu fundacji rodzinnej przez byłego prezesa Orlenu – w szczególności w kontekście przekazania do fundacji majątku przez jego syna. Zostawiając z boku politykę, jest to na pewno ciekawy przyczynek do rozważań o tym, czy takie działanie jest dopuszczalne i w jakikolwiek sposób opłacalne – a szerzej do dyskusji o roli beneficjenta.

    REKLAMA