Kategorie

Odszkodowanie z tytułu nieodpłatnej opieki - uzasadnienie uchwały

Odszkodowanie z tytułu nieodpłatnej opieki - uzasadnienie uchwały/Fot. Shutterstock
Odszkodowanie z tytułu nieodpłatnej opieki - uzasadnienie uchwały/Fot. Shutterstock
shutterstock
Prawo do odszkodowania z tytułu nieodpłatnej opieki świadczonej przez osoby bliskie było przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie. Rozwiała je uchwała Sądu Najwyższego z 22 lipca 2020 r. Jakie wnioski zawiera uzasadnienie uchwały?

Sąd Najwyższy o odszkodowaniach z tytułu nieodpłatnej opieki

Poszkodowani w wypadkach mają pełne prawo do odszkodowania z tytułu nieodpłatnej opieki osoby bliskiej nad nimi. Jego wysokość powinna uwzględniać średnie stawki rynkowe tego typu usług. To główne wnioski z opublikowanego w ostatnim czasie uzasadnienia uchwały Sąd Najwyższego podjętej na wniosek Rzecznika Finansowego.

- Cieszę się z tak jasnego uzasadnienia. W ten sposób Sąd nie tylko rozstrzygnął rozbieżności w orzecznictwie w tego typu sporach. Sięgając do wcześniejszego orzecznictwa przypomniał też zasady miarkowania odszkodowania z tytułu nieopłatnej pomocy pokrywania kosztów opieki nad poszkodowanymi w wypadkach. To dobra wiadomość dla poszkodowanych w wypadkach i ich rodzin, szczególnie tych niezamożnych – mówi dr. hab. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Sąd w uzasadnieniu podkreślił, że z tej nieodpłatnej formy opieki korzystają często osoby niezamożne, których po prostu nie stać na odpłatne tego typu usługi. Zdaniem Sądu fakt korzystania z opieki bliskich, bez ponoszenia na nią wydatków, nie powinien prowadzić do zmniejszenia zakresu zobowiązania odszkodowawczego sprawcy szkody. Podkreślił, że trudno uznać za sprawiedliwe rozwiązanie różnicujące sytuację prawną poszkodowanych w zależności od tego, czy stać ich było na skorzystanie z odpłatnej opieki czy też nie.

Reklama

- To jednoznaczna odpowiedź na argumenty niektórych ubezpieczycieli, którzy utrzymywali, że zasadne jest tylko pokrywanie uprzednich wydatków udokumentowanych rachunkami czy fakturami. W niektórych wypadkach, jeśli już decydowali o przyznaniu odszkodowania mimo braku takich dokumentów, to zaniżali jego wysokość, stosując stawki zdecydowanie niższe niż obowiązujące za tego typu usługi w danym regionie – zwraca uwagę Mariusz Golecki.

Sąd zanegował tego typu argumentację. Podkreślił, że takie podejście mogłoby skłaniać poszkodowanych do podejmowania działań fikcyjnych i zawierania z bliskimi umów o odpłatne świadczenie. Przypomniał, że zakres odpowiedzialności deliktowej za szkodę majątkową na osobie, będącą następstwem uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, został z uwagi na jego szczególny charakter doprecyzowany przez ustawodawcę w art. 444 § 1 k.c.. Objęto w nim, co wyraźnie podkreślono w przepisie „wszelkie wynikłe z tego powodu koszty”. W ocenie sądu, sformułowanie „koszt” to nie tylko suma pieniędzy wydatkowana na kupno czegoś, nakład na określony cel ale również cena, wartość czegoś. W ocenie sądu skoro ustawodawca posłużył się pojęciem „kosztu” a nie „wydatku” należy przyjąć, że za istotne uznał pokrycie równowartości tych kosztów, a nie faktyczne ich poniesienie przez poszkodowanego. Argumentował, że opieka osoby bliskiej ma obiektywnie wymierną wartość ekonomiczną nawet wtedy, gdy była sprawowana nieodpłatnie.

Odnośnie wysokości odszkodowania, Sad Najwyższy w uzasadnieniu - sięgając do wcześniejszej judykatury - przypomniał, że jego wysokość powinna odnosić się do wartości rynkowej sprawowanej opieki.

- To oznacza, że w praktyce obrotu winny być przyjmowane stawki wynagrodzenia osoby mającej odpowiednie kwalifikacje do jej wykonywania według cen rynkowych za tego typu usługi. W tym kontekście warto też zwrócić uwagę na argumentację sądu o równoprawnym traktowaniu osób korzystających z odpłatnej i nieodpłatnej opieki. Wskazywana przez sąd tożsamość przemawia również za twierdzeniem, iż przy miarkowaniu wysokości odszkodowania należy uwzględniać średnie ceny rynkowe usług tego typu obowiązujące w danym regionie – wyjaśnia mec. Aleksander Daszewski, zastępca dyrektora w Wydziału Klienta Rynku Ubezpieczeniowo-Emerytalnego, w biurze Rzecznika Finansowego.

Przypominamy

Sąd Najwyższy 22 lipca 2020 r. w sentencji uchwały III CZP 31/19 podjętej na wniosek Rzecznika Finansowego stwierdził, iż: „Poszkodowany, który doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, może domagać się na podstawie art. 444 § 1 k.c. odszkodowania z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad nim nieodpłatnie przez osoby bliskie.”

Znaczenie zapytania Rzecznika Finansowego

Zapytanie do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie to jedno z uprawnień Rzecznika Finansowego o najsilniejszym wpływie na praktykę podmiotów rynku finansowego. Uchwała Sądu Najwyższego prowadzi do ujednolicenia linii orzeczniczej sądów powszechnych na długie lata. Od 2003 roku Rzecznik Finansowy złożył 24 wnioski o uchwałę Sądu Najwyższego. Do tej pory Sąd podjął 21 uchwał, z czego aż 20 razy podzielił zapatrywanie Rzecznika na rozstrzyganą sprawę.

Treść uchwały z uzasadnieniem dostępna jest na stronie Rzecznika Finansowego: https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2021/01/Uchwala_SN_koszty_opieki_22_07_2020_uzasadnienie.pdf

Polecamy serwis: Odszkodowania

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Rzecznik Finansowy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Długi w małżeństwie w praktyce

    Wspólna odpowiedzialność małżonków za długi w małżeństwie zależy od wielu czynników. Czy intercyza zawsze chroni przed zadłużeniem?

    Wniosek o EKUZ online - zmiana od 1 października 2021 r.

    Wniosku o EKUZ online od 1 października 2021 r. nie złożymy przez e-mail. Dotyczy to wyjazdów turystycznych.

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności – co już wiemy?

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności to nowa regulacja unijna dotycząca bezpieczeństwa danych w Internecie.

    Monitoring na posesji a przepisy o ochronie danych osobowych

    Monitoring na posesji może nam przysporzyć wielu problemów natury prawnej. Warto pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych.

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?