Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

dr Anna Stasiak - Apelska
radca prawny
Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?/Fot. Shutterstock
Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

Zniesławienie – w jaki sposób możemy dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

Zgodnie z definicją zawartą w art. 212 § 1 Kodeksu karnego zniesławienia dopuszcza się ten „kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności”.

Przestępstwo zniesławienia ścigane jest z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że osoba pokrzywdzona sama wnosi akt oskarżenia, a następnie uczestniczy w postępowaniu jako oskarżyciel prywatny.

Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. Co ważne, w przypadku zniesławienia ochroną objęte są nie tylko osoby fizyczne, lecz także grupy osób, instytucje, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Konsekwencje zniesławienia często dotykają przedsiębiorców, którzy mogą paść ofiarą niezadowolonych klientów, kontrahentów, a nawet pracowników.

Aby doszło do przestępstwa zniesławienia, wystarczy samo narażenie na poniżenie w opinii publicznej bądź narażenie na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Zniesławiony nie musi więc wykazywać, że zagrożenie to zmaterializowało się – doszło do poniżenia, utraty zaufania. Wystarczy, że obiektywnie działania sprawcy mogły wywołać taki skutek.

Jak założyć sprawę karną o zniesławienie?

Na wielu stronach internetowych znaleźć można gotowy wzór prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie. Jednak skuteczne jego sformułowanie w konkretnej sprawie, a następnie samodzielne popieranie go przed sądem najczęściej wymagać będzie pomocy profesjonalisty. W postępowaniu tym z zasady nie działa bowiem prokurator.

Niewątpliwą zaletą wyboru postępowania karnego dla dochodzenia swoich praw jest możliwość korzystania z pomocy Policji dla zabezpieczenia dowodów. Ma to ogromne znaczenie w sprawach o zniesławienie w Internecie. Należy także samemu starać się zgromadzić dowody i je zabezpieczyć, by posłużyły przeciwko „hejterowi”. Najprostszym jest zrobienie np. print sceenów ze zniesławiającymi treściami.

Akt oskarżenia o zniesławienie powinien spełniać wymogi wskazane w Art. 332 kodeksu postępowania karnego. § 1. Akt oskarżenia powinien zawierać:

1) imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie, w tym numer telefonu, telefaksu i adres poczty elektronicznej lub informację o ich nieposiadaniu przez oskarżonego lub niemożności ich ustalenia, dane o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz zabezpieczenia majątkowego;

2) dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody;

3) wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach wymienionych w art. 64 kk (recydywa podstawowa i wielokrotna) lub art. 65 (przestępstwo jako stałe źródło dochodu lub działanie w grupie lub związku przestępczym i przestępstwo o charakterze terrorystycznym) albo art. 37 § 1 Kodeksu karnego skarbowego (nadzwyczajne obostrzenie kary);

4) wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada;

5) wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

§ 2. Do aktu oskarżenia dołącza się jego uzasadnienie, przytaczające fakty i dowody, na których oskarżenie się opiera, a w miarę potrzeby wyjaśniające podstawę prawną oskarżenia i omawiające okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie.

§ 3. Jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, akt oskarżenia może nie zawierać uzasadnienia.

W ocenie, czy zniesławienie miało miejsce, znaczenie będzie miała również umyślność sprawcy. W tym przypadku konieczne jest wykazanie, że działał on z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym. Oznacza to, iż należy wykazać, że celem sprawcy było wywołanie skutku w postaci poniżenia czy utraty zaufania bądź skutek taki sprawca przewidywał i godził się na niego. Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie sprecyzował sytuacje, które nie stanowią zniesławienia. Należą do nich: krytyczne oceny wyrażone w opiniach służbowych, skargach, pismach procesowych, krytyce naukowej czy artystycznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 maja 2002 r., sygn. V KKN 435/00, wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2000 r., sygn. IV KKN 331/00).

Nie ma przestępstwa zniesławienia, gdy zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy.

Prawdziwy czyli zgodny z obiektywną rzeczywistością. Nie wystarczy przekonanie, że zniesławiający zarzut, który został podniesiony jest prawdziwy. Osoby które podnoszą kłamliwe, zniesławiające zarzuty, a następnie bronią się twierdząc, że były przekonane o ich prawdziwości, nie unikną odpowiedzialności karnej. Co ważne, ciężar dowodu, że postawiony zniesławiający zarzut jest prawdziwy, ciąży na oskarżonym o zniesławienie. To oskarżony musi więc dowieść w postępowaniu karnym, że zniesławiający zarzut który postawił, był prawdziwy.

Należy także podkreślić, iż skutek zniesławienia - choćby potencjalny - odnosił się do „opinii publicznej”. Oznacza to, iż zachowanie sprawcy musi być widoczne dla innych. W sytuacji, kiedy jedynym odbiorcą krzywdzących opinii, zachowania, jest sam pokrzywdzony, zniesławienie nie będzie miało miejsca, gdyż brak jest szerszego kręgu osób, wobec których pokrzywdzony miałby być zniesławiony. W takim przypadku możemy ewentualnie mówić o przestępstwie zniewagi, ale o tym w oddzielnym artykule.

Proces o zniesławienie – czy warto?

Proces o zniesławienie oprócz ukarania sprawcy daje również pewne korzyści z punktu widzenia wizerunkowego. Dla pokrzywdzonego, ważną instytucją jest art. 215 kodeksu karnego, który wskazuje, że sąd, niezależnie od wymierzonej kary, na wniosek pokrzywdzonego orzeka podanie wyroku do publicznej wiadomości. Takie rozwiązanie, szczególnie dla instytucji czy spółek ma niebagatelne znaczenie i może pomóc w odbudowie utraconego zaufania. Nie bez znaczenia dla pokrzywdzonego jest też możliwość orzeczenia na jego rzecz stosownej nawiązki. Pokrzywdzony ma również prawo żądać przekazania tej nawiązki np. na określony cel społeczny lub na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża.

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
„Prawo bez Strachu”
Kampania społeczna
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(2)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • tak tylko
    2021-06-21 09:29:37
    tylko ten co ma nieczyste sumienie czuje sie znieslawiony prawda kole oj kole
    5
  • emocjonalny
    2021-06-18 08:55:01
    Jak przy kazdym delikcie, oskarzyciel musi wykazac sadowi, ze odznal niekorzysci albo utrudnien, to raz. A dwa- szanowna pani doktor- ostatnio spotkalem sie z wieloma samorzadami, ktore sie szarogesia. Jak petent niezadowolony i probuje sprawe przedstawic innym instytucjom do kontroli, to groza art. 212. Dziwie sie wiec, ze w tym samym podejsci nie podaje pani art. 219- kto komus grozi...
    1
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Resort klimatu przestrzega przed fałszywymi mailami ws. dodatku węglowego
"Uwaga na fałszywe maile ws. dodatku węglowego. Do obywateli trafia korespondencja niebędąca komunikacją administracji publicznej. Oszuści wykorzystują sytuację do kradzieży danych osobowych i pieniędzy" - przekazało ministerstwo na Twitterze.
Ukraińcy odbijają kolejne rejony Ukrainy
Łyman dokładnie przez jeden dzień był „Rosją”. Ukraińcy odbijają kolejne tereny na wschodzie i południu. I polują na duże zgrupowania wojsk, aby wziąć je w okrążenie i upokorzyć.
Odbudowa Ukrainy po wojnie - jakie gospodarcze korzyści może uzyskać Polska? [RAPORT]
Łącznie polskie PKB może wzrosnąć o prawie 190 mld zł, czyli 3,8 proc. z tytułu wsparcia w odbudowie Ukrainy – wynika z raportu ekonomistów Pekao SA.
Czy przysługuje dodatek węglowy po zgłoszeniu źródła ogrzewania po terminie?
Dodatku węglowego nie dostaną osoby, które po 11 sierpnia br. zmieniły swoją deklarację do CEEB, podając inne główne źródło ogrzewania, np. kocioł na węgiel zamiast pieca gazowego. Nie zostanie on wypłacony również tym, którzy złożyli deklaracje po terminie.
Co z hipoteką na nieruchomości wywłaszczonej pod drogę publiczną?
Polskie prawo przewiduje możliwość przymusowego przejęcia nieruchomości prywatnej na cele publiczne. Wywłaszczenie jest możliwe tylko za słusznym odszkodowaniem. A co dzieje się z ustanowioną na nieruchomości hipoteką? Jakie prawa mają osoby, które korzystają z nieruchomości na innych zasadach, takich jak służebność, czy umowa dzierżawy?
Notariusz dokona wpisu w księdze wieczystej i wyda nakaz zapłaty
Rada Ministrów przyjęła 4 października 2022 r. projekt nowelizacji Prawa o notariacie oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Nowe przepisy uprawniać mają notariuszy m.in. do dokonywania wpisów hipotek w księgach wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Jednocześnie, zwiększony zostanie nadzór sprawowany nad notariuszami, ze względu na uzyskanie przez nich nowych kompetencji. Nowe przepisy (o ile oczywiście zostaną uchwalone przez Sejm) mają wejść w życie (co do zasady) po 12 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw - czyli stanie się to najprawdopodobniej pod koniec 2023 roku.
Kiedy wygasa bon turystyczny?
Po zmianie przepisów, termin zakończenia płatności bonem turystycznym za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne został wydłużony o pół roku.
Reparacje
Reparacje to rodzaj odszkodowania wojennego za wyrządzone szkody. Do jego wypłaty zobowiązane jest państwo, które wojnę wywołało, a kolejno ją przegrało. Jest to świadczenie wypłacane na rzecz państwa, a nie poszczególnych jednostek – ofiar wojennych.
Z czego Polacy rezygnują w obliczu rosnących cen? [SONDAŻ]
Rozrywka i kultura, wyjścia do knajp czy wyjazdy wypoczynkowe – z tego w pierwszej kolejności Polacy zrezygnują. Takie wyniki pokazuje najnowszy sondaż United Surveys dla DGP i RMF FM.
Nowelizacja ustawy o komisji ds. pedofilii - Kościół nie chce udostępniać akt
Projekt nowelizacji ustawy o komisji ds. pedofilii, skierowany do Sejmu w lipcu 2022 r. przez Kancelarię Prezydenta, zobowiązuje wszystkie podmioty do przekazania jej dokumentów w ciągu 30 dni, w tym również Kościół Katolicki. Episkopat zasłania się jednak konkordatem, konstytucją i tajemnicą kościelną.
Terminy wypłat 300 plus w ramach wyprawki szkolnej
W ramach programu Dobry Start możesz otrzymać wyprawkę szkolną dla dziecka w wysokości 300 zł. Termin wypłaty świadczenia zależy od czasu złożenia wniosku.
Waloryzacja emerytur i rent 2023 - minimalna gwarantowana podwyżka 250 zł
W 2023 roku zostanie zastosowana kwotowo-procentowa waloryzacja rent i emerytur. Emerytury i renty mają wzrosnąć w przyszłym roku o 13,8 proc., a minimalna gwarantowana podwyżka świadczenia wyniesie 250 zł. Tak wynika z założeń projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw opublikowanych 3 października 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Najniższa emerytura i renta ma wynieść 1588,44 zł.
Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego - co się zmieni?
Przygotowany przez resort zdrowia projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego ma m.in. zmodyfikować pojęcia takie jak „osoba z zaburzeniami psychicznymi” oraz „szpital psychiatryczny”. Co jeszcze ma się zmienić?
Szwed: szacujemy, że najniższa emerytura w 2023 r. wyniesie ponad 1500 zł brutto
Szacujemy, że najniższa emerytura wyniesie od marca 2023 r. ponad 1500 zł brutto. Rozważamy zastosowanie waloryzacji kwoto-procentowej z gwarantowanym minimalnym wzrostem – powiedział wiceminister rodziny Stanisław Szwed. Dodał, że zasady wypłat czternastek będą podobne jak w tym roku.
Ubezpieczenia szkolne dla dzieci i młodzieży - poradnik Rzecznika Finansowego
W związku z rozpoczęciem roku szkolnego Rzecznik Finansowy przygotował materiał dotyczący ubezpieczeń szkolnych dla dzieci i młodzieży. Publikacja przybliża szczegóły dotyczące grupowych ubezpieczeniach szkolnych oraz polis indywidualnych.
Inflacja 2023 - powyżej 20 proc.
Inflacja 2023. Do końca roku inflacja dalej będzie rosnąć, a jej szczyt w tym cyklu powinien nastąpić w lutym 2023 roku w wysokości przekraczającej 20 proc. rdr – stwierdzono w komentarzu Banku Pekao do danych GUS o inflacji we wrześniu.
Ustawa o poprawie warunków mieszkaniowych przyjęta przez Sejm
Nowe przepisy mają podnieść efektywność energetyczną budynków mieszkalnych i rozwinąć budownictwo mieszkaniowe dla osób o niższych dochodach.
Jednorazowe świadczenia w związku z sytuacją ekologiczną na Odrze – jak złożyć wniosek
ZUS wypłaci jednorazowe świadczenie płatnikom składek z określonych branż, przeznaczone na ograniczenie niektórych skutków ekonomicznych związanych z sytuacją ekologiczną na Odrze. ​​​​​​​Kogo objęto odszkodowaniem i jak złożyć o nie wniosek?
Bon turystyczny ważny do 31 marca 2023 - Prezydent podpisał ustawę wydłużającą go
Ustawa przedłużająca Polski Bon Turystyczny została podpisana przez Prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw.
Czy właściciel 2 domów opalanych węglem może złożyć 2 wnioski o dodatek węglowy?
Ustawa o dodatku węglowym od samego początku wzbudza wiele wątpliwości w kwestii jej interpretacji. Jedną z nich jest liczba przysługujących dodatków do węgla dla właścicieli kilku nieruchomości. Czy mają prawo do tylu dofinansowań ile nieruchomości posiadają?
Przedawnienie roszczeń 2022/2023. Czy warto wstąpić na pocztę w drodze na bal sylwestrowy?
Biorąc pod uwagę, że w 2022 r. 31 grudnia wypada w sobotę, a w 2023 r. – w niedzielę, warto się zastanowić jak do obliczania terminów przedawnienia ma się brzmienie art. 115 kodeksu cywilnego (k.c.), a więc czy warto podjechać z pozwem na pocztę w drodze na bal sylwestrowy, czy też można spokojnie poczekać do 2 stycznia. Tym bardziej, że cztery lata temu miała miejsce mała rewolucja w kwestii obliczania terminów przedawnienia. Za sprawą nowelizacji kodeksu cywilnego, która weszła w życie 9 lipca 2018 r., m.in. terminy przedawnienia wynoszące co najmniej 2 lata upływają zawsze z końcem roku kalendarzowego.
Dodatek do ogrzewania elektrycznego. Od kiedy można składać wnioski?
Gminy będą przyjmowały wnioski ogrzewających domy prądem od 1 grudnia br. do 1 lutego 2023 r. Na wypłatę pieniędzy będą miały czas do końca marca przyszłego roku.
Standardy rozmów telefonicznych w więzieniach przyczyną niepokojów
Wprowadzenie minimalnych standardów rozmów telefonicznych miało być korzystne dla osadzonych, a tymczasem spowodowało, że liczba dozwolonych połączeń została ograniczona.
Maseczki w szpitalach i w aptekach do końca października 2022 r.
Obowiązek noszenia maseczek w szpitalach i w aptekach zostanie przedłużony do końca października 2022 r.
Rosjanie uciekają. Ilu mogło przedostać się do UE?
Mobilizacja wojskowa w Rosji sprawiła, że potencjalni żołnierze zaczęli planować ucieczkę. Wielu zmieniło państwo zamieszkania bez żadnego trybu. Dane o ruchu międzynarodowym pokazują że kilkadziesiąt tysięcy Rosjan mogło kupić bilet w jedną stronę do UE.