REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Proces ustny a stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Ustnym procesem spornym nie mogą być rozpatrywane sprawy dotyczące orzeczenia nieważności małżeństwa./Fot Fotolia
Ustnym procesem spornym nie mogą być rozpatrywane sprawy dotyczące orzeczenia nieważności małżeństwa./Fot Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Ustnym procesem spornym nie mogą być rozpatrywane sprawy dotyczące orzeczenia nieważności małżeństwa. Stanowi o tym Kodeks Prawa Kanonicznego. Warto zatem przeanalizować proces ustny, aby zastanowić się nad słusznością pisemnego charakteru kościelnego procesu małżeńskiego.

Skład sądu

Wedle kan. 1657 KPK sprawa w procesie ustnym osądzona zostaje przez jednego sędziego. Jak pamiętamy, do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności kościelnego małżeństwa powołuje się trzech sędziów. Skąd taka ich ilość? Wynika to z pewnej trudności procesu małżeńskiego. Zebrane dowody, niejednokrotnie bardzo liczne, należy przeanalizować na płaszczyźnie materialnej, numerycznej, intelektualnej i moralnej. Ponadto kościelny proces małżeński to proces dotyczący dobra osób. Nie trzeba nikogo przekonywać co do tego jak ważna dla stron jest kwestia uregulowania swoich praw na forum kościelnym.

REKLAMA

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Postępowanie dowodowe

REKLAMA

W kolejnej normie prawnej, dotyczącej procesu ustnego, tj. w kan. 1658 § 1, nr 2 KPK uregulowana została kwestia zebrania „zaraz” przez sędziego dowodów. W sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego dowody można natomiast załączać aż do zamknięcia postępowania dowodowego. Czas ten jest zatem rozpięty, jednak zróżnicowany pomiędzy poszczególnymi sądami kościelnymi. Udzielenie takiego prawa stronom bierze się z przeróżnych racji i wynika z czystej praktyki. Nie zawsze przecież strona ma już zgromadzone absolutnie wszystkie środki dowodowe przy składaniu pozwu. O niektóre może się jeszcze starać czy zabiegać. Warto wspomnieć też o takiej częstej okoliczności, kiedy to sam sąd wzywa do przedłożenia jeszcze jakichś dowodów. Ma to miejsce szczególnie w sytuacji dosyć skąpej liczby świadków, zwłaszcza gdy pochodzą oni tylko od jednej z procesowych stron i istnieje pewna tendencyjność w ich zeznaniach. Przez większy obiektywizm w dowodach sąd dąży do wyrobienia sobie autentycznego zdania na temat danej małżeńskiej sprawy, co służy jej dobru, a przez to i samym małżonkom.

Wedle treści kan. 1661 § 1 KPK oraz kan. 1663 § 2 KPK strony procesu ustnego mogą być obecne w trakcie przesłuchań strony przeciwnej, świadków. Nie mają jednak takiego prawa w czasie kościelnego procesu małżeńskiego. Nie jest łatwo ocenić tę regulację pod kątem samych jej zalet. Z jednej bowiem strony, gdyby podczas takich przesłuchań był powód i pozwany, to sprawniej dałoby się udzielić odpowiedzi na ewentualne wątpliwości. Z drugiej natomiast strony, przez brak takiego uczestnictwa unika się dodatkowych negatywnych emocji, ale i ewentualnego wpływu na zeznania innych. Wydaje się, iż ten ostatni argument jest na tyle mocny, aby ukazać słuszność takiego a nie innego rozwiązania przyjętego w kościelnym prawie małżeńskim. Wątpliwości bowiem można przecież rozwikłać w nieco dalszym czasie.

Szybkość postępowania

W procesie ustnym po zebraniu dowodów od razu ma miejsce ustna dyskusja (kan. 1667 KPK), co więcej, może mieć miejsce też wydanie wyroku (kan. 1668 § 1 KPK). Pewien powolniejszy tok postępowania charakteryzujący sprawy małżeńskie stoi tu na straży wnikliwości, szczegółowości, a przez to chroni dobro sakramentu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podsumowanie

Reasumując, wydaje się, iż jedyną wadą niestosowania regulacji dotyczących procesu ustnego w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest długość trwania postępowania. Bierze się to jednak z różnych racji: ilości rozpatrywanych spraw w danym sądzie, stopnia ich trudności. Często też autorami tego stanu rzeczy są strony, które wnoszą wciąż nowe dowody czy proszą o wyznaczenie nowych terminów. Naturalnie przy tym wszystkim winno się też mieć na uwadze istnienie tzw. procesu skróconego, czy procesu opartego na dokumencie. Wszczęcie procesu skróconego jest jednak bardzo mocno uzasadnione, o czym była już m.in. w artykule pt. Najważniejsze zmiany w kościelnym procesie małżeńskim.

A. Dzięga, Kościelny proces ustny, Lublin 1992;

T. Pawluk, Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II, Doczesne dobra Kościoła, Sankcje w Kościele, Procesy, T. IV, Olsztyn 1990.

Polecamy serwis: Rozwód kościelny

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Renta wdowia od 1 lipca 2025 r. Skromna. Najpierw wypłata 15% drugiego świadczenia przez półtora roku. Są konkrety i stanowisko Rady Ministrów korygujące projekt obywatelski

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej (druk sejmowy nr 32), przedłożone przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Składka zdrowotna 2025 i kredyt naStart. D.Tusk: muszę teraz pilnować każdego projektu. Czy koalicja dojdzie do porozumienia?

Koalicja rządowa powinna przedstawić wspólne propozycje dotyczące preferencyjnego kredytu mieszkaniowego oraz składki zdrowotnej - wyraził nadzieję premier Donald Tusk na konferencji prasowej 23 lipca 2024 r. Zdaniem premiera uda się opracować dobre projekty, które zostaną przyjęte przez Sejm.

Zabezpieczenie dowodu to ważny środek w sądzie. Kto może z niego skorzystać i jak napisać wniosek?

Zabezpieczenie dowodu w postępowaniu cywilnym jest prewencyjnym środkiem prawnym, uregulowanym w art. 310 – 315 Kodeksu postępowania cywilnego, który ma na celu umożliwienie wykazania określonych faktów w przypadku zniszczenia lub utraty dowodu. Zasadniczo, zabezpieczenie dowodu pozwala na zachowanie materiału dowodowego na potrzeby przyszłego postępowania.

Zasiłek opiekuńczy 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Zasiłek opiekuńczy 2024 i 2025 r. Wypłacany jest w przypadku konieczności osobistego sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Sprawdź, kto może z niego skorzystać, jak wystąpić o zasiłek opiekuńczy, jaka jest jego wysokość, a także przez jaki czas można pobierać zasiłek opiekuńczy. 

REKLAMA

Laptopy dla nauczycieli nieczynnych zawodowo i na urlopach dla poratowania zdrowia? ZNP monitoruje sprawę. Co już wiadomo?

Laptopy dla nauczycieli nieczynnych zawodowo i na urlopach dla poratowania zdrowia? ZNP monitoruje sprawę. Na razie wiadomo, że ok. 172 mln zł zostaną przeznaczone w ramach KPO na zakup komputerów przenośnych dla nauczycieli klas I-III.

Renta wdowia wejdzie w życie. Jest zielone światło od rządu

Jest poparcie rządu dla renty wdowiej. Rząd zdecydował dzisiaj, że poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej. Tak poinformowała ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, wraz z premierem Donaldem Tuskiem.

Komunikat ZUS: Ograniczenie w dostępie do portalu PUE ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o ograniczeniach w dostępie do Platformy Usług Elektronicznych ZUS.

Zmiany w wynagrodzeniach dotyczące wszystkich pracujących! Kary dla pracodawców. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd określono na III/IV kwartał 2024 r.

Nieterminowe wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia będzie się wiązało z naliczaniem odsetek? Tak wynika z projektu przygotowanego przez resort pracy.

REKLAMA

Maksymalnie 500 zł miesięcznie, niezmiennie od 16 lat. Od 1 października 2024 r. możliwa podwyżka

Jeśli planowane zmiany weszłyby w życie, to od 1 października 2024 r. maksymalna kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego wzrosłaby do 1000 zł miesięcznie. Jak uzasadnia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, proponowana zmiana jest zgodna z oczekiwaniami wyrażanymi przez rodziny z dziećmi, będące w trudnej sytuacji finansowej w związku z nieskuteczną egzekucją zasądzonych od rodzica alimentów. Komu przysługują świadczenia i jak można się o nie ubiegać?

Kredyt naStart zagrożony. MFiPR krytykuje, Polska 2050 odmawia poparcia

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej uważa, że kredyt mieszkaniowy naStart może doprowadzić w krótkim okresie do niewspółmiernego wzrostu cen na rynku mieszkaniowym. Ponadto wg MFiPR ten program nie zwiększy dostępności mieszkań. W dniu 23 lipca 2024 r. Szymon Hołownia poinformował, że klub parlamentarny Polska 2050 nie poprze kredytu mieszkaniowego naStart. Jego zdaniem program w obecnej formie zapewni "prosty przepływ pieniędzy państwowych do deweloperów". Hołownia dodał, że jego urgupowanie poparłby "bardziej sprawiedliwe formy wsparcia".

REKLAMA