REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wydziedziczenie za uchylanie się od alimentów i brak opieki – nowy projekt zmian Kodeksu Cywilnego

Paulina Karpińska, Redaktor
Z Grupą Infor PL zwązana od grudnia 2021 roku. Pełni w niej funkcję redaktora prowadzącego serwis Nieruchomości oraz współprowadzącego serwisy Prawo i Biznes.
Wydziedziczenie za uchylanie się od alimentów i brak opieki –  nowy projekt zmian Kodeksu Cywilnego
Wydziedziczenie za uchylanie się od alimentów i brak opieki – nowy projekt zmian Kodeksu Cywilnego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wydziedziczenie spadkobiercy ustawowego jest dopuszczalne w polskim prawie w ściśle określonych przypadkach. Minister Sprawiedliwości zaproponował dodanie nowych przesłanek.

Wydziedziczyć – co to znaczy?

Omawiając pojęcie wydziedziczenia trzeba najpierw odnieść się do definicji dziedziczenia obowiązującej w polskim prawie. Jest nim przejście praw i obowiązków majątkowych po śmierci osoby fizycznej. Zgodnie z Kodeksem cywilnym po każdej osobie zmarłej dokonuje się dziedziczenia z mocy ustawy, jeśli zmarły nie sporządził testamentu.

REKLAMA

REKLAMA

W pierwszej kolejności powołane do spadku są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Analogiczną zasadę stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Spadkodawca może jednak sporządzić testament i przekazać w nim spadek po sobie wybranej osobie. Co do zasady pominięte osoby, które dziedziczyłyby z mocy ustawy mają prawo do zachowku. Jednak spadkodawca może w określonych sytuacjach pozbawić zstępnych prawa do niego.

Kogo można wydziedziczyć?

Wydziedziczyć, a więc pozbawić prawa do zachowku, można jedynie spadkobierców ustawowych, np. żonę czy męża albo dzieci (ewentualnie rodziców).

Dalszy ciąg materiału pod wideo


Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.


Uznania spadkobiercy za niegodnego może żądać każdy, kto ma w tym interes.

W jaki sposób można wydziedziczyć spadkobiercę ustawowego?

REKLAMA

Wydziedziczenia dokonuje się w testamencie. Musi on zawierać zapis o wydziedziczeniu wraz z określeniem powodu. Przyczyny wydziedziczenia określa Kodeks cywilny. Nie zawsze przyczyny, subiektywnie postrzegane przez testatora jako istotny powód wydziedziczenia spadkobiercy, odpowiadają przyczynom przewidzianym w Kodeksie cywilnym.

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

Za co można wydziedziczyć spadkobiercę ustawowego?

Polskie prawo precyzyjnie określa przyczyny pozbawienia możliwości dziedziczenia. Zgodnie z art. 928 KC Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Wydziedziczenie – i co dalej?

Zstępni, małżonek lub rodzice, którzy dziedziczyliby po spadkodawcy ustawowo, mają prawo domagać się zachowku w wysokości połowy wartości majątku, który zgodnie z ustawą by odziedziczyli. Jeśli spadkobierca ustawowy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy lub małoletni - ma prawo żądać zachowku o wartości dwóch trzecich przysługującego mu z ustawy udziału spadkowego.

Wydziedziczony spadkobierca może usiłować podważyć skuteczność wydziedziczenia. Sytuacja taka będzie podlegała ocenie sądu, a jego orzeczenie nie musi pokrywać się wcale z tym, czego oczekiwał spadkodawca.

Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku.

Wydziedziczenie – nowe przesłanki

Minister Sprawiedliwości w dniu 16 grudnia zgłosił projekt nowelizacji Kodeksu Cywilnego, zgodnie z którą Spadkobierca mógłby wydziedziczyć spadkobiercę ustawowego z powodu uporczywego nie wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywego uchylania się od sprawowania opieki nad spadkodawcą.

Wnioskodawca uzasadnia wniesienie nowego zapisu z racji obowiązku reagować systemu prawnego na etycznie niewłaściwe zachowania osób, które mogą osiągnąć korzyści ze spadku.

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązki i uprawnienia alimentacyjne mogą wynikać ze stosunku pokrewieństwa, przysposobienia, powinowactwa i małżeństwa.

Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania względem krewnych w linii prostej i między rodzeństwem. Szczególne zasady w ramach tej instytucji dotyczą dzieci. W odniesieniu do innych członków rodziny zobowiązanie takie powstaje natomiast jedynie wtedy, gdy dana osoba znajdzie się w niedostatku.

Jednocześnie, możliwości stwierdzenia niegodności dziedziczenia nie powinno się wiązać wyłącznie z relacjami o charakterze ekonomicznym. Z punktu widzenia spadkodawcy to właśnie poczucie odtrącenia, osamotnienia, pozostawania bez wsparcia osobistego lub emocjonalnego spadkobiercy mogą wywoływać silniejsze poczucie braku etyczności zachowania spadkobiercy. Dlatego projekt przewiduje, aby taka możliwość była przewidziana również w przypadku uporczywego uchylania się od sprawowania opieki nad spadkodawcą

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(3)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Alina73
    2021-12-29 12:12:51
    Czy nowy kodeks przewiduje pozbawienie dziecka zachówku gdy przez 23 lata nigdy nie interesowała się ojcem /z pierwszego małżenstwa / Nigdy nie dzwoniła , nie pomagała z zdrowiu ani chorobie / Rok temu ojciec zmarł a córka walczy o zachówek w wysokości 70 tyś . Ma 60 lat . Ja mam 73 lat
    3
  • Kacper93
    2021-12-30 12:02:49
    Pragnę jedynie nadmienić, iż w artykule wkradł się błąd, zapewnie bez woli autora. Przywołany art. 928 KC reguluje niegodność dziedziczenia, a zatem inną instytucję prawną niż wydziedziczenie. Ta jest uregulowana na w art. 1008 KC i obecnie są to: 1) uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; 2) dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; 3) uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Pozdrawiam
    0
  • gina
    2022-09-26 12:59:14
    Dobre pytanie do notariusza - polecam kancelarię notarialną Cejrowska.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Laptopy także dla nauczycieli przedszkoli i poradni psychologiczno-pedagogicznych. Kiedy? Sprawdź, co się zmienia w tej sprawie

Określone grupy nauczycieli otrzymały w 2023 r. wsparcie na rozwój kompetencji cyfrowych. Nadal aktualne pozostaje pytanie, co z pozostałymi nauczycielami, którzy nie mogli jeszcze liczyć na bon na zakup laptopa? Czy zostaną uwzględnieni w ramach II rewizji Krajowego Planu Odbudowy? ZNP podjął działania w tej sprawie.

Eurowybory 2024 - kiedy? Do 22 kwietnia jest czas na zawiadomienie PKW o utworzeniu komitetu wyborczego, do 2 maja trzeba zgłosić kandydatów na posłów do PE

Eurowybory w Polsce odbędą się 9 czerwca 2024 roku. Natomiast do 22 kwietnia jest czas na zawiadomienie PKW o utworzeniu komitetu wyborczego, a do 2 maja należy zgłosić kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego.

Morderstwo Polaka w Szwecji. Aresztowano 17-latka

Sąd rejonowy w Huddinge, pod Sztokholmem, aresztował na dwa tygodnie 17-latka w związku z morderstwem 39-letniego Polaka. Prokuratura oskarża nastolatka o "ukrywanie przestępstwa". Yassin Z., z długimi kręconymi włosami, wszedł na salę sądową ubrany w koszulkę i spodnie dresowe, nie wykazując żadnych emocji. Przez swojego obrońcę przekazał, że "zaprzecza popełnieniu przestępstwa".

Mniej zarobimy na zleceniach. To efekt kamienia milowego KPO. Sprawdź, od kiedy i jak zmienią się przepisy. Już wiadomo.

Wszystkie umowy cywilnoprawne mają podlegać składkom na ubezpieczenia społeczne, by Polska mogła otrzymać kolejne środki z KPO. To będzie koniec płacenia składek do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Przesądził kamień milowy KPO.

REKLAMA

Dramatycznie spadnie liczba ludności w Polsce. Ekspert ocenia, że konieczne będzie podwyższenie wieku emerytalnego

W Polsce zmniejsza się liczba ludności. Programy wspierające zwiększanie dzietności to za mało, by odwrócić niekorzystne trendy. Podwyższenie wieku emerytalnego będzie konieczne, żeby w dłuższej perspektywie utrzymać stabilny system ubezpieczeń – twierdzi prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak, dyrektor Instytutu Statystyki i Demografii SGH.

60 proc. wełny według metki, a w rzeczywistości jej brak. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań, UOKiK nałożył kary

Na firmy wprowadzające klientów w błąd informacją o składzie ubrań na metce UOKiK nałożył kary finansowe. "Konsumenci nie mogą samodzielnie zweryfikować składu surowcowego odzieży, muszą w tym zakresie ufać informacjom na etykiecie" - powiedział prezes Tomasz Chróstny. 

Nowy rejestr w kodeksie pracy. Wpiszesz do niego prace szczególne i pracowników je wykonujących [posiedzenie rządu 16 kwietnia]

Nowe przepisy w kodeksie pracy mają wyeliminować (albo ograniczyć) kontakt pracowników z takimi substancjami jak toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, estry kwasu ftalowego czy metale – ołów, kadm, rtęć i ich związki. To tzw. substancje reprotoksyczne.

Zmiana, która wpłynie na miliony Polaków. ZUS od umów-zleceń. Data reformy jest już znana

Rewolucja, która była zapowiadana przez kilka lat, teraz staje się nieunikniona. Chodzi o wprowadzenie składek ZUS dla wszystkich umów-zleceń. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej potwierdziło, że reforma w tym zakresie jest utrzymana w Krajowym Planie Odbudowy bez zmian. Ma ona wejść w życie 1 stycznia 2025 r.

REKLAMA

Dodatkowe 2 dni urlopu z powodu działania siły wyższej. Jak w praktyce skorzystać?

Urlop z powodu działania siły wyższej to prawo do zwolnienia od pracy w przypadku nagłych zdarzeń rodzinnych, takich jak choroba lub wypadek, wymagających natychmiastowej obecności pracownika. Omawiamy, jak w praktyce można skorzystać z tego urlopu.

Rozwodnicy a prawo do preferencji podatkowej. RPO interweniuje, MF odpowiada

Obecna interpretacja przepisów podatkowych praktycznie wyklucza możliwość jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w wychowywaniu dziecka, aby rodzic faktycznie samotnie wychowujący dziecko mógł skorzystać z preferencji podatkowej. Wydaje się to sprzeczne z polityką prorodzinną państwa, której celem jest zapewnienie systemowego wsparcia dla rodziców, zwłaszcza tych samotnych - alarmuje Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do Ministerstwa Finansów.

REKLAMA