Kategorie

Kodeks cywilny

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zawieranie umów w formie elektronicznej. Tak jak biznesmeni rozpoczynający swoją karierę w latach 80-tych i 90-tych są przyzwyczajeni do noszenia znacznej ilości gotówki w kieszeni, tak prawnicy są przyzwyczajeni do wszystkiego, co jest „na piśmie”, „stwierdzone pismem”, ma „formę pisemną”, itp. Jak słusznie wskazała Rzecznik Generalna TSUE (w swojej opinii w sprawie C-258/16), teksty zapisuje się od tysięcy lat na różnych nośnikach – na glinianych tabliczkach, papirusie, marmurze czy granicie. Współcześnie coraz powszechniej używa się jednak elektronicznych środków przekazu. Odchodzi się od utożsamiania formy pisemnej wyłącznie z formą papierową (wydrukiem papierowym).
Umowa leasingu. Wszystko wskazuje na to, że niedługo umowę leasingu będzie można zawrzeć elektronicznie - podpisać sms-em, mailowo, a nawet mówiąc „TAK” podczas nagrywanej rozmowy telefonicznej. W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad propozycją nowego brzmienia art. 709 (2) Kodeksu cywilnego, który dziś stanowi poważną barierę rozwoju rynku leasingowego w Polsce.
Umowa o dożywocie. Liczba umów o dożywocie zawieranych w Polsce rośnie coraz szybciej. Z najświeższych danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że w roku 2018 podpisano nieco ponad 11 tys. tego typu umów, w 2019 roku ponad 12 tys. a w 2020 ponad 13 tys.[1] Jeśli dynamika wzrostu z ostatnich lat zostanie utrzymana, w 2021 roku wzrost liczby nowych umów wyniesie 12,8 proc. Czego dotyczy umowa o dożywocie i z kim można ją zawrzeć? W jakiej formie jest zawierana umowa o dożywocie? Jakie podatki trzeba zapłacić?
Zmiana umowy w czasie COVID-19. Kodeks cywilny zawiera instrument prawny (klauzulę) zwany z łac. rebus sic stantibus, który dopuszcza możliwość ingerencji sądu w treść zawartej umowy, gdy z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków wykonanie umowy (spełnienie świadczenia) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. Jak zastosować klauzulę rebus sic stantibus z powodów wywołanych pandemią COVID-19?
Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?
W wyroku z 8 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I CSK 259/15) Sąd Najwyższy orzekł, że użytkownikowi wieczystemu nie przysługuje uprawnienie do łączenia oraz podziału nieruchomości bez zgody i wiedzy właściciela. Czy użytkownik wieczysty powinien dysponować uprawnieniem do dokonania podziału (łączenia) nieruchomości, niezależnie od właściciela gruntu? Czy brak odpowiedniego przepisu w kodeksie cywilnym, nadającego użytkownikowi wieczystemu omawiane prawo wprost, jest jednoznaczne z brakiem takiego uprawnienia?
Miarkowanie kary umownej. W obrocie gospodarczym istnieje możliwość sądowego obniżenia wysokości kary umownej, czyli miarkowania kary umownej. Jakie są przesłanki miarkowania kary umownej?
Kto dziedziczy po osobie bezdzietnej? Kiedy do spadku z ustawy będzie uprawniony małżonek, a kiedy rodzice? Zasady zostały określone w Kodeksie cywilnym.
Jaki czas musi upłynąć pomiędzy darowiznami? Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie określają jaki musi upłynąć okres czasu pomiędzy darowiznami, w sytuacji, gdy osoba obdarowana nabywa tytułem darowizny prawo majątkowe w postaci udziału w nieruchomości od osoby darującej (darczyńcy), która ten przedmiot darowizny nabyła uprzednio również tytułem darowizny.
Ugoda - zabezpieczenie wierzytelności. W czasach pandemii COVID-19 wielu przedsiębiorców boryka się z problemem uzyskiwania terminowej zapłaty z tytułu zawartych przez siebie kontraktów. Zawarte umowy często jednak wiążą się z wieloletnią współpracą pomiędzy ich stronami – a co za tym idzie – sądowe rozwiązanie sporu może zniszczyć dotychczasową kooperację między nimi. Nie zawsze bowiem brak zapłaty wynika z braku chęci wywiązania się przez dłużnika ze swoich powinności, a związane jest często z chwilowo gorszą płynnością finansową. Ugoda stanowi polubowne rozwiązanie sporu, które rokuje na możliwość kontynuowania istniejącej już współpracy. Jak wówczas przedsiębiorcy mogą się wzajemnie zabezpieczyć? Poniżej opisujemy przykładowe sposoby zabezpieczenia roszczeń stron.
Przedawnienie roszczeń stanowi ważną instytucję prawa, której jednym z głównych zadań jest zapewnienie pewności obrotu gospodarczego. W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przepisy przewidują pewne szczególne rozwiązania.
Przedsiębiorca na prawach konsumenta to trzeci podmiot, który pojawi się w prawie konsumenckim (obok konsumenta i przedsiębiorcy) od 1 stycznia 2021 r. Dzięki nowym przepisom Rzecznik Finansowy będzie mógł skuteczniej wspierać osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. To efekt zmian w przepisach, które wchodzą w życie od 1 stycznia 2021 r. Nowe przepisy mają zastosowanie tylko do umów zawartych po 1 stycznia 2021 r. Jaką ochronę prawną posiada przedsiębiorca na prawach konsumenta?
Zwolnienie z długu w formie aktu notarialnego nie zostało wprost określone w przepisach. Jakie wymogi dla oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia z długu dotyczą przypadku, gdy zwolnienie następuje pod tytułem darmowym, a więc bez obowiązku uiszczenia przez dłużnika jakiegokolwiek ekwiwalentu z tego tytułu?
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest tzw. ograniczonym prawem rzeczowym. Powstaje doniosła społecznie kwestia: czy jest możliwe zasiedzenie tego prawa.
Umowa lojalnościowa czyli umowa o zakazie konkurencji ma na celu ochronę interesów pracodawcy. Może być podpisana na czas trwania umowy o pracę lub także na określony czas po rozwiązaniu stosunku pracy. Co grozi za złamanie lojalki przez pracownika?
Jedną z możliwości odrzucenia spadku po osobie bliskiej w Polsce, gdy samemu mieszka się za granicą jest udanie się do konsula Rzeczypospolitej Polskiej we właściwym terytorialnie urzędzie i złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Jak wygląda odrzucenie spadku przed konsulem?
Wszystko, co trzeba wiedzieć o umowie zlecenia, znajduje się w poniższym artykule. Jak zawiera się taką umowę cywilnoprawną? Jakie składki odprowadza się od zlecenia? Czy zleceniobiorcy przysługuje urlop wypoczynkowy? Jak rozwiązuje się umowę zlecenia?
Jednym z obowiązków sprzedawcy jest wydanie towaru klientowi, ale czy zawsze i w każdej sytuacji? Niestety na tak postawione pytanie trudno na chwilę obecną udzielić jednoznacznej i stuprocentowo pewnej odpowiedzi.
Praca zdalna funkcjonowała w naszej praktyce gospodarczej już od dłuższego czasu, często nieformalnie, bez określonej ustawą formy telepracy /art. 67(5) Ustawy Kodeks pracy/, ale z początkiem marca 2020 r. zyskała jednak zupełnie inny, zdecydowanie bardziej masowy charakter. Zmagania z pandemią Covid-19 spowodowały, że w wielu miejscach pracy, w przypadku pracowników biurowych, telepraca stała się powszechnym zjawiskiem. Przepisy tzw. tarcz antykryzysowych umożliwiły pracodawcy wprowadzenie formalnie trybu pracy zdalnej. Pracownik w trybie pracy na odległość może pojawiać się w biurze – siedzibie pracodawcy regularnie (np. raz, dwa razy w tygodniu), ale może też tygodniami świadczyć pracę z domu. Pojawia się zatem pytanie - w jakiej formie należy wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi świadczącemu pracę zdalnie, jeśli zajdzie taka potrzeba. Z różnych powodów nie zawsze będzie możliwe wezwanie pracownika do stawienia się w siedzibie pracodawcy i wręczenie mu dokumentu w trakcie bezpośredniego spotkania (mimo, że przepisy tzw. tarcz antykryzysowych dopuszczają taką możliwość). Jak zatem można ten proces przeprowadzić?
Kodeks cywilny nie reguluje w żaden sposób instytucji zaliczki. Robi to natomiast w stosunku do zadatku. Wbrew pozorom, ma to kolosalne znaczenie, gdyż jak się okazuje jako modelową instytucję do stosowania, Kodeks przewiduje zadatek. W sytuacji niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. A jak jest w przypadku zaliczki?
Umowa o dzieło należy do grupy umów cywilnoprawnych dwustronnie zobowiązujących, uregulowanych w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Ponadto zamawiający zobowiązany jest odebrać dzieło, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiązaniem. O czym należy pamiętać zawierając umowę o dzieło?
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami, mającymi na celu przywrócenie instytucji, która ma chronić najsłabszych obywateli. „Umiejętne postawienie przez stronę wyzyskującą kontrahenta np. pod presją czasu, ograniczając możliwość zawarcia umowy do chwili przedstawienia oferty, powoduje, że osoba wyzyskana nie ma możliwości uzyskania odpowiedniej wiedzy poprzez porównanie innych ofert” ‒ wskazuje MS.
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją art. 388 kodeksu cywilnego, który chroni najsłabszych obywateli przed wyzyskiem. W pierwotnym założeniu artykuł ten miał pomagać osobom, których niewiedzę, niedoświadczenie, niedołęstwo lub ciężką sytuację ktoś wykorzystał. Mówiło się jednak, że konstrukcja przepisów powinna zostać zmieniona, gdyż w obecnym kształcie stanowią one tzw. „martwe prawo”. Rząd chce wziąć się za zmiany, a projekt ustawy będzie ponoć gotowy ciągu najbliższych tygodni. Jednym z obszarów, który może zyskać na tej nowelizacji, jest rynek hipoteki odwróconej. W tej chwili seniorzy, którzy przenoszą prawo własności do nieruchomości w zamian za dożywotnie świadczenia pieniężne podpisują umowy renty lub umowy o dożywocie.
Czy można zapisać swój majątek psu lub kotu? Notariusze coraz częściej są pytani są o zabezpieczenie dobrej przyszłości pupila w przypadku choroby albo śmierci właściciela.
Zasady rozliczania aportu wnoszonego przez osobę prawną do spółki jawnej w CIT są dość jasne. W przypadku natomiast podatku VAT i PCC w praktyce może pojawić się szereg wątpliwości. Dlatego też należy bardzo dokładnie przeanalizować konsekwencje podatkowe wniesienia aportu pod kątem tych dwóch podatków, zwłaszcza podatku VAT.
30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w sprawie III CZP 67/19 rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Białymstoku podjął uchwałę zgodnie z którą dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej za brak zapłaty lub nieterminową zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy. Uchwała ta ma niebagatelne znaczenie, zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców w zamówieniach publicznych.
Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w ramach umowy renty odpłatnej (renty dożywotniej) nie skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). W konsekwencji, na podatniku nie ciąży obowiązek wykazania kwoty renty w zeznaniu podatkowym.
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej ma lub może mieć niezwykle duże znaczenie dla sytuacji prawnej danego podmiotu. Definicja legalna zawierająca się w art. 25 Kodeksu cywilnego ma charakter uniwersalny, który powinien być interpretowany w zależności od kontekstu jego użycia w konkretnej normie prawnej.
Przy okazji ostatniej nowelizacji ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzono nowe przepisy mające na celu ograniczenie nadużyć lichwiarskich, czyli tzw. pożyczek „chwilówek”, w wyniku których pokrzywdzeni tracą czasem dorobek całego życia wskutek niespłacenia w terminie pożyczki na stosunkowo niewielką kwotę.
Wiadomości z informacjami, które nie zostały przez nas zamówione, zapełniają nasze skrzynki e-mailowe każdego dnia. Czy jednak spam może być uznany za naruszenie dób osobistych?
Dla wielu ludzi sporządzenie ważnego testamentu wydaje się prostą czynnością. Jednak często spisanie ostatniej woli bez konsultacji z adwokatem powoduje, że już na pierwszy rzut oka okazuje się, że testament nie będzie ważny w świetle prawa, gdyż nie zachowuje wymagań w kwestii formy lub treści. Wtedy rozporządzenie majątkiem spadkodawcy może nie być przeprowadzone w zgodzie z jego ostatnią wolą. Wbrew pozorom, testament jest pismem ściśle sformalizowanym i wymaga zachowania odpowiednich warunków.
Wydatki na zakup towarów lub usług objętych obligatoryjnym mechanizmem podzielonej płatności (split payment), w wysokości w jakiej do ich uregulowania doszło w drodze umownego potrącenia (kompensaty), nie są objęte dyspozycją art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT i mogą stanowić koszt uzyskania przychodów.
Umowę zlecenie i jej wypowiedzenie reguluje Kodeks cywilny. Zarówno zleceniodawca jak i zleceniobiorca mogą wypowiedzieć umowę w każdym czasie. Jakie mogą być przyczyny wypowiedzenia zlecenia? Co jeśli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu?
W przypadku gdy możliwość odstąpienia od umowy i kwota odstępnego została ustalona w umowie i nie jest związana ze szkodą dla jednej strony, tj. jedna strona ma możliwość odstąpienia od umowy, druga strona otrzyma odstępne (wynagrodzenie), to wtedy wypłata odstępnego powinna być opodatkowana VAT i udokumentowana fakturą.
Jeżeli przyczyną śmierci bliskiego był wypadek drogowy lub błąd popełniony przez personel medyczny bądź jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku przy pracy lub innego zdarzenia, które doprowadziło do uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, prawdopodobnie będziemy mogli żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty odszkodowawczej. Kto jest uprawniony do renty odszkodowawczej? Jak ustalić wysokość takiej renty?
Umowa franczyzowa jest obecnie bardzo częstą formułą współpracy w biznesie. Bardzo trudne jest jednak opracowanie jednego wzorca umowy, który dostosowany byłby do każdej branży, specyfiki czy kultury organizacyjnej danego przedsiębiorstwa. Istnieje natomiast pewien szkielet, na podstawie którego możliwe jest zbudowanie poprawnej umowy. Jakie zatem elementy powinna zawierać umowa franczyzowa?
Rozróżnienie zaliczki od zadatku stanowi bardzo istotną kwestię w przypadku zawierania umowy, która wymaga poniesienia przez wykonawcę czy zleceniobiorcę wydatków. Wybór może być kluczowy przy rozliczeniu ewentualnego rozwiązania umowy.
Czy w związku z przymusowym zamknięciem szkół przedszkola i szkoły powinny zwrócić lub obniżyć czesne? W przypadku dzieci uczących się w szkołach publicznych sprawa wydaje się prosta i nie wymaga szczegółowych wyjaśnień. Stanowi to jednak uproszczenie. W rzeczywistości bowiem rodzice posyłający maluchy do publicznych żłobków czy przedszkoli płacą za ich wyżywienie, godziny spędzane w placówce po południu oraz za ewentualnie zajęcia dodatkowe.
Spłata przez rodziców (dłużników solidarnych) całości lub części rat kredytu nie jest darowizną, tj. nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Nie ma więc obowiązku składania zgłoszenia SD-Z2, które służy do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych.
Podstawową regułą stosunków zobowiązaniowych, umów, jak i podstawowym obowiązkiem ich stron, jest spełnienie ciążących na nich zobowiązań. Potwierdza to Kodeks cywilny, który wskazuje, że w stosunkach tych wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Od reguły tej istnieją odstępstwa, a jedną z przesłanek takich odstępstw jest wystąpienie siły wyższej, czyli czynnika, który uniemożliwia dłużnikowi spełnienie świadczenia. Takim czynnikiem jest panująca obecnie pandemia koronawirusa. Czy firmy mogą się na nią powoływać i nie spłacać rat leasingowych oraz rat kredytowych?
W obecnej sytuacji pandemii koronawirusa i ogłoszonego stanu zagrożenia epidemicznego, przedsiębiorca może, czasowo zawiesić spełnienie ciążącego na nim wobec kontrahenta zobowiązania bądź całkowicie się z niego zwolnić. Ma prawo wycofać się z przyjętego zlecenia, zwracając pobraną zaliczkę, a w obliczu niemożności jej zwrotu, zobowiązać się do jej zwrotu w określonym terminie, bez ponoszenia dodatkowych obciążeń takich jak kary umowne.
Wprowadzone w związku z koronawirusem liczne ograniczenia powodują, że z każdym dniem coraz większa liczba przedsiębiorców nie jest w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań cywilnoprawnych. Skalę wyzwań tym wywołanych można śmiało porównać do skutków nagłego wybuchu wojny.
W wyniku powodzi stulecia, która miała miejsce w roku 1997, zalane zostały między innymi 23 budynki sądów. Z oczywistych względów te sądy nie były w stanie funkcjonować do czasu usunięcia skutków powodzi. Pomijając olbrzymią tragedię spowodowaną ówczesną powodzią, z prawnego punktu widzenia był to klasyczny przykład siły wyższej (vis maior). Czy tak samo jest z obecną pandemią koronawirusa?
Czy organizator imprezy masowej odwołanej z powodu koronawirusa powinien zwrócić pieniądze za bilety? UOKiK stoi na stanowisku, iż mają tu zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
Zasady związane z przekazywaniem i wykorzystywaniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa powinny być określone przez strony w umowie o zachowaniu poufności (NDA) lub w odpowiednio sformułowanej klauzuli. Jak wygląda to w praktyce? O czym należy pamiętać podpisując porozumienie z nowym partnerem biznesowym?
Zdarza się, iż w przypadku niedotrzymania warunków umowy nasz kontrahent może sięgnąć po kary umowne. Odpowiadając na pytanie jak uniknąć kary umownej w pierwszej kolejności należy ustalić czy kara umowna odpowiada prawu.
W firmach często konieczne jest wykorzystanie wizerunku pracownika. W sieci zdjęcia osób zatrudnionych używane są do celów marketingowych i komunikacyjnych. Co więcej, zamieszczane są na stronach internetowych czy w stopkach wiadomości e-mail. Warto jednak pamiętać, że wizerunek osoby utrwalony na zdjęciu należy do katalogu danych osobowych, a one podlegają ochronie.
Niektóre z roszczeń mogą być zgłoszone tylko do czasu zakończenia postępowania o podział majątku – później nie można ich już dochodzić w innych postępowaniach. O jakich roszczeniach pamiętać, by nie utracić prawa do ich dochodzenia?
Z powodu rażącej niewdzięczności możliwe jest odwołanie darowizny nawet już wykonanej. Rażąca niewdzięczność jest jednak pojęciem niezdefiniowanym. Jakie zatem zachowania mogą o niej świadczyć?
Zdaniem Rzecznika Finansowego żądanie przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu przez sąd umowy kredytu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Rzecznik z urzędu przedstawił istotny pogląd w przełomowej sprawie „frankowiczów”.