REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Surowe kary za brak ochrony sygnalistów?

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
Surowe kary za brak ochrony sygnalistów?
Surowe kary za brak ochrony sygnalistów?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

O co chodzi z sygnalistami? Kiedy wchodzą sygnaliści? Kim jest sygnalista? Surowe kary za brak ochrony sygnalistów? Pytań jest wiele, a jednoznacznych odpowiedzi wciąż brak, ponieważ ustawa z Senatu trafiała do Sejmu. 

rozwiń >

O co chodzi z sygnalistami?

Trwają pracę nad nowymi przepisami w Polsce, które mają na celu objęcie ochroną sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje o naruszeniach prawa. Przepisy przewidują: środki ochrony sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje  o naruszeniach prawa; zasady ustalania wewnętrznej procedury zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych; zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa organowi publicznemu; zasady ujawnienia publicznego informacji o naruszeniach prawa; zadania Rzecznika Praw Obywatelskich związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa; zadania organów publicznych związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa i z podejmowaniem działań następczych.

REKLAMA

REKLAMA

"Widzimy konieczność wprowadzenia tej ustawy nie tylko dlatego, że powinna być wprowadzona ponad dwa lata temu jako realizacja unijnej dyrektywy. Wprowadzamy ją nie tylko dlatego, że dotychczasowy brak tej ustawy kosztuje polskiego podatnika 7 mln euro ryczałtu i 40 tys. dziennie dodatkowych kar. Wprowadzamy tę ustawę przede wszystkim dlatego, że jest potrzebna, żeby budować ochronę tych obywateli, którzy znajdują w sobie odwagę działać na rzecz dobra wspólnego"– podkreśla Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Kiedy wchodzą sygnaliści?

Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o ochronie sygnalistów (dalej jako: ustawa) dotyczy wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, której celem jest poprawa egzekwowania prawa i polityk UE w określonych dziedzinach przez ustanowienie wspólnych minimalnych norm zapewniających odpowiedni poziom ochrony osób zgłaszających naruszenie prawa UE. Chodzi o: dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz. Urz. UE L 305 z 26.11.2019, str. 17, Dz. Urz. UE L 347 z 20.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 265 z 12.10.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 150 z 09.06.2023, str. 40). Państwa członkowskie miały obowiązek przyjąć regulacje niezbędne do jej zastosowania do 17 grudnia 2021 r. Według Komisji Europejskiej nasz kraj tego nie zrobił. W związku z tym zdecydowała 10 marca 2023 r. skierować sprawę do Trybunału. Niewdrożenie dyrektywy o ochronie sygnalistów będzie kosztowało Polskę 7 mln euro ryczałtu oraz okresową karę w wysokości 40 tys. euro dziennie od momentu ogłoszenia wyroku.

Generalnie ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, są jednak przepisy, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Wydaje się, że najwcześniej ustawa będzie obowiązywała we wrześniu 2024 r., jeżeli Prezydent ja podpisze w czerwcu.

REKLAMA

Czy ustawa o sygnalistach już obowiązuje?

Według stanu na dzień 5 czerwca 2024 r. ustawa o sygnalistach jeszcze nie obowiązuje. Skąd to wynika i dlaczego takie opóźnienia? Wszystko wynika z tego, że Senat wprowadził poprawki do ustawy. Przepisy w nowej wersji trafią do Sejmu RP, w który będą się ważyły ostateczne losy ustawy. Czas przy uchwaleniu, podpisaniu i opublikowaniu tej ustawy jest ważny, jednak jeszcze ważniejsze są precyzyjne i spójne przepisy. Trzeba bowiem wiedzieć, że ustawa ma charakter interdyscyplinarny, dotyczy wielu dziedzin m.in.: prawa pracy, prawa finansów publicznych, prawa karnego, administracyjnego, wykroczeń.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sygnaliści w administracji publicznej. Przewodnik dla pracodawców

Kim jest sygnalista?

Sygnalista to osoba zgłaszająca nieprawidłowości w związku z zatrudnieniem, działająca w interesie wspólnym i dobrej wierze, a nie dla własnych korzyści. W związku z tym, że sygnalista może być narażony na szykany ze strony współpracowników czy nawet pracodawcy lub innych osób trzecich - przysługuje mu ochrona, m.in. przed rozwiązaniem umowy o pracę. Już teraz (pomimo iż ustawa nie weszła jeszcze w życie) domniemuje się, że sygnalista może być narażony na działania odwetowe i m.in. na dyskryminację, mobbing, pozbawienie dostępu do szkoleń, awansu zawodowego, nagrody czy premii. Taki zdarzeniom mają właśnie przeciwdziałać przepisy ochronne przyznane sygnaliście na mocy ustawy.

Ważne
Zadośćuczynienie i odszkodowanie dla sygnalisty

Sygnalista, który doświadczył działań odwetowych, będzie mógł wystąpić o zadośćuczynienie lub odszkodowanie. Instytucją odpowiedzialną za udzielanie wsparcia sygnalistom będzie Rzecznik Praw Obywatelskich.

Surowe kary za brak ochrony sygnalistów?

Za brak ochrony sygnalistów jak i generalnie nie przestrzegania przepisów w zakresie ustawy grożą duże kary. Do głównych kar należą: grzywna, kara ograniczenia wolności albo nawet pozbawienia wolności do lat 3. Szczegóły określają przepisy karne ustawy. Na chwilę obecną możliwe są takie przewinienia i kary, które są wskazane w ustawie.

Sygnaliści w firmie. Przewodnik dla pracodawców 

Uniemożliwienie czy utrudnienie zgłoszenia sygnaliście, groźba i przemoc

Kto, chcąc, aby inna osoba nie dokonała zgłoszenia, uniemożliwia jej to lub istotnie utrudnia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli sprawca czynu ww. stosuje wobec innej osoby przemoc, groźbę bezprawną lub podstęp, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Działanie odwetowe wobec sygnalisty

Kto podejmuje działania odwetowe wobec sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli sprawca czynu określonego wyżej działa w sposób uporczywy, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Tak jak było wskazane wyżej przez odwet można rozumieć: dyskryminację, mobbing, pozbawienie dostępu do szkoleń, awansu zawodowego, nagrody czy premii. Co w takiej sytuacji będzie oznaczała uporczywość?

Ważne
Uporczywość wobec sygnalisty

Istotę uporczywości trafnie oddał SN w wyr. z 17.1.2017 r. (WA 18/16), stwierdzając, że "uporczywość uzewnętrznia się natrętnymi, sekwencyjnymi czy powtarzalnymi zachowaniami (…). Natomiast złośliwość objawia się w niemożliwej racjonalnie do umotywowania woli zaszkodzenia pracownikowi, perfidnym zachowaniu, dokuczeniu mu, poniżeniu, wyrządzeniu krzywdy". W orzecznictwie za uporczywe uznaje się zachowania trwające co najmniej 3 miesiące (por. wyr. SA w Gdańsku z 30.3.2017 r., II AKa 256/16). 

Ujawnienie tożsamości sygnalisty

Kto wbrew przepisom ustawy ujawnia tożsamość sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Bezpodstawne zgłoszenie naruszenia przez sygnalistę

Kto dokonuje zgłoszenia lub ujawnienia publicznego, wiedząc, że do naruszenia prawa nie doszło, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Procedura zgłaszania naruszeń prawa

Kto to, będąc odpowiedzialnym za ustanowienie procedury zgłoszeń wewnętrznych, wbrew przepisom ustawy procedury tej nie ustanawia lub ustanawia ją z  istotnym naruszeniem wynikających z ustawy wymogów, podlega karze grzywny.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
W 2027 roku ważne decyzje. Ile powinny wynosić zasiłki i kryteria dochodowe?

Na 2027 rok przypada ustawowa weryfikacja kwot kryteriów dochodowych i świadczeń z pomocy społecznej, a także zasiłków rodzinnych. Weryfikacja nie oznacza automatycznej podwyżki. Eksperci wskazują jednak na potrzebę znacznego podniesienie wysokości aktualnych progów i zasiłków dla rodzin.

Praca po osiągnięciu wieku emerytalnego – podatki, składki, prawo pracy. Jak zatrzymać w firmie doświadczonych pracowników?

Znasz ten moment? Najlepsza księgowa, technolog albo handlowiec z trzydziestoletnim stażem mówi, że w przyszłym roku „przechodzi na emeryturę”. Pierwsza myśl: kto go zastąpi? Tymczasem ta rozmowa wcale nie musi kończyć się pożegnaniem. Z badania GeeX 2026, które przeprowadziliśmy jako Enpulse we współpracy z SGH, wynika, że co drugi przedstawiciel pokolenia X dopuszcza pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego. To osoby otwarte na dalszą pracę, jeśli stworzymy im odpowiednie warunki. Przepisy tego nie blokują. Przewidują nawet zachęty, o których wielu pracodawców nie wie.

5 lat więzienia za fałszywe zdjęcie z AI. Nowe przepisy kodeksu karnego przeciw intymnym deepfake'om i przemocy w sieci [projekt]

Ministerstwo Sprawiedliwości informuje, że rozpowszechnianie fałszywych materiałów intymnych bez zgody osoby przedstawionej na zdjęciu lub nagraniu ma być jednoznacznie karalne. Nowe przepisy mają również skuteczniej chronić dzieci przed przestępstwami seksualnymi w internecie, w tym przed zagrożeniami związanymi z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Takie rozwiązania przewiduje projekt nowelizacji Kodeksu karnego przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości (druk nr 3268). Nad projektem trwają prace w Sejmie. Co ciekawe projekt został wniesiony do Sejmu jako projekt poselski.

ePUAP znowu działa. Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia o wzmacnianiu bezpieczeństwa po cyberataku

Po wykrytym 10 listopada cyberataku na system ePUAP zostało przywrócone jego pełne działanie. Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia, że system działa w pełnym zakresie, wszystkie usługi są dostępne i stale monitorowane. System został sprawdzony pod kątem bezpieczeństwa i stabilności działania.

REKLAMA

Zwierzęta w wynajmowanym mieszkaniu – co mówi prawo. Teoretycznie problemów nie ma. A w praktyce? Wyższa kaucja i odpowiedzialność za szkody

Dane Eurostatu z badania ankietowego EU-SILC od lat wskazują, że w Polsce około 5% ludności zasiedla lokum wynajmowane na wolnym rynku. Innymi słowy, co dwudziesty mieszkaniec naszego kraju wynajmuje za rynkowy czynsz mieszkanie od osoby prywatnej lub firmy. Inne ciekawe statystyki mówią, iż mieszkańcy naszego kraju posiadają około 8 milionów psów. Liczba kotów jest zbliżona. Nie wiemy czy najemcy rzadziej niż przeciętnie posiadają zwierzęta domowe. Być może tak. W każdym razie najem mieszkania przez osobę ze zwierzęciem domowym pozostaje dość problematycznym tematem. Niektórzy właściciele lokali mieszkalnych w ogóle nie wyrażają zgody na podpisanie umowy z osobą, która posiada zwierzęta domowe - zwłaszcza większe, takie jak psy i koty. W innych przypadkach zgoda właściciela „M” może zależeć od wyższej kaucji. Czy takie praktyki są dopuszczalne? Odpowiedzi udziela Leszek Markiewicz prowadzący warszawską agencję nieruchomości (NieruchomosciSzybko.pl).

Dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych z problemami? NIK wskazuje liczne nieprawidłowości

W latach 2023–2025 z turnusów rehabilitacyjnych skorzystało ponad 277 tys. osób, PFRON przeznaczył na ten cel ponad 500 mln zł. Choć „wyjazdy po zdrowie” cieszą się zainteresowaniem, to system ich organizacji i finansowania wymaga poprawy - oceniła Najwyższa Izba Kontroli.

Wyżywienie osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych – interwencja RPO

W mijającym roku Rzecznik Praw Obywatelskich kilkakrotnie zwracał się do Ministra Sprawiedliwości w zakresie urealnienia stawek minimalnych wyżywienia osób osadzonych w aresztach śledczych i zakładach karnych mając na względzie powszechnie odczuwalny wzrost cen żywności. Aktualnie obowiązujące przepisy znacznie ograniczają możliwość przygotowania posiłków o odpowiedniej jakości.

AI napędza rynek pracy IT. Te specjalizacje są dziś najbardziej poszukiwane

Sektor IT stopniowo wraca do rekrutacji. Najbardziej poszukiwani są specjaliści od analizy danych, rozwiązań chmurowych, cyberbezpieczeństwa i AI. Słabnie popyt na testerów manualnych i pracowników podstawowego wsparcia technicznego – wynika z raportu Grafton Recruitment.

REKLAMA

Digital Fairness Act – Akt o Sprawiedliwości Cyfrowej i nowe prawo konsumenckie w erze AI

Digital Fairness Act, nazywany po polsku Aktem o Sprawiedliwości Cyfrowej, to jedna z najważniejszych planowanych zmian dla e-commerce, platform internetowych, influencerów i firm rozwijających usługi oparte na sztucznej inteligencji. Komisja Europejska chce dostosować prawo konsumenckie do realiów handlu online, automatyzacji zakupów, personalizacji ofert i rosnącej roli algorytmów. Dla konsumentów oznacza to większą przejrzystość i ochronę, a dla przedsiębiorców – nowe obowiązki związane z projektowaniem usług cyfrowych, komunikacją marketingową i obsługą klienta.

Uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r. (III CZP 41/26) a stosowanie wyroku TK SK 140/20

18 listopada 2026 r. połączone trzy Izby Sądu Najwyższego podjęły uchwałę w sprawie III CZP 41/26. Rozstrzygnięcie dotyczy skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Kwestia ta ma szczególne znaczenie dla emerytów zamierzających dochodzić swoich praw na podstawie wyroku TK z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA