REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing jako wsparcie organizacji

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Rafał Hryniewicz
Prezes zarządu E-nform Sp. z o.o., wiceprezes zarządu Stowarzyszenia Praktyków Compliance
Whistleblowing jako wsparcie organizacji
Whistleblowing jako wsparcie organizacji
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Wiele podmiotów sektora prywatnego i publicznego stanie przed dylematem: Czy potraktować wdrożenie systemu wyłącznie jako koszt związany z obowiązkiem prawnym, czy jako szansę na poprawę bezpieczeństwa i doskonalenie organizacji?

Ochrona zgłaszających naruszenia prawa

Wszystko wskazuje na to, że po ponad dwóch latach opóźnień, nasz kraj lada chwila zaimplementuje wymogi Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 roku, dotyczącej ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. To oznacza, że tysiące przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 50 osób będą musiały wdrożyć systemy zgłaszania naruszeń.

REKLAMA

W związku z tym, wiele podmiotów sektora prywatnego i publicznego stanie przed dylematem: Czy potraktować wdrożenie systemu wyłącznie jako koszt związany z obowiązkiem prawnym, czy jako szansę na poprawę bezpieczeństwa i doskonalenie organizacji?

Różne podejścia

W podejściu minimalistycznym, podmioty obowiązane do spełnienia wymogów w zakresie ochrony sygnalistów ograniczą się do:

  • ustanowienia prostej procedury zgłaszania naruszeń, spełniającej minimalne wymagania ustawowe,
  • wdrożenia rejestru zgłoszeń w granicach wymaganych ustawą,
  • ustanowienia prostych kanałów zgłaszania (np. skrzynka mailowa),
  • wyznaczenia i upoważnienia jednej osoby odpowiedzialnej za przyjmowanie i obsługę zgłoszeń. 

Może to stworzyć iluzję spełnienia obowiązku prawnego, ale w rzeczywistości naraża organizację na różnego rodzaju zagrożenia związane w szczególności z:

  • dokonywaniem przez sygnalistów zgłoszeń nieprawidłowości poza ustanowionymi w organizacji kanałami,
  • naruszeniem bezpieczeństwa (w tym poufności), danych przetwarzanych w systemie,
  • przekazywaniem nieprawdziwych zgłoszeń o naruszeniach,
  •  utrudnianiem zgłaszania naruszeń lub działaniami odwetowymi wobec sygnalistów,
  • brakiem reakcji pracowników na nadużycia w organizacji. 

Alternatywnie, podmioty mogą wybrać podejście racjonalne, traktując system jako inwestycję w bezpieczeństwo oraz doskonalenie organizacji. W tym przypadku, działania będą bardziej zaawansowane i wielopłaszczyznowe, a system (rozumiany jako proces) może obejmować:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • działania skoncentrowane na ujawnianiu wszelkich naruszeń godzących w dobro organizacji,
  • doskonalenie procesów w celu przeciwdziałaniu wystąpienia naruszeń,
  • proaktywny dialog z otoczeniem wewnętrznym i zewnętrznym organizacji. Nie tylko w zakresie negatywnych aspektów funkcjonowania organizacji (naruszenia czy zagrożenia), ale także tych pozytywnych (np. zgłaszanie innowacji i optymalizacji).

REKLAMA

Drugi model polegający nie tylko na skutecznym ujawnianiu naruszeń, ale także na doskonaleniu procesów, powinien być w naszej ocenie powszechnie obowiązującym minimalnym standardem postępowania. Celem każdego pracodawcy powinno być dokładne zrozumienie przyczyn wystąpienia naruszenia oraz wdrożenie takich mechanizmów kontrolnych, by przeciwdziałać tego typu zdarzeniom w przyszłości. Samo karanie sprawców naruszenia wcale nie rozwiązuje problemów organizacji. 

W trzecim modelu organizacja wykorzystuje ustanowione kanały zgłoszeniowe do szerokiego dialogu zarówno z pracownikami, jak i osobami spoza niej. W tym przypadku organizacja przyjmuje i zarządza zgłoszeniami dotyczącymi nie tylko nieprawidłowości, ale także problemów oraz pomysłów i usprawnień. Dzięki bezpiecznym kanałom zgłoszeniowym i skutecznemu procesowi przetwarzania danych, informacja ze zgłoszenia może szybko trafić do kompetentnych osób, które rzetelnie przeanalizują dana sprawę. 

O czym pamiętać?

Bez względu na wybrany model wdrożenia i zarządzania systemem whistleblowingowym, do jego skuteczności niezbędne jest:

1. Osadzenie systemu w kulturze organizacyjnej opartej na dialogu i zaufaniu

Podstawą skutecznego systemu sygnalistów jest kultura organizacyjna, która promuje otwarty dialog i zaufanie. Oznacza to, że wszyscy pracownicy powinni czuć się komfortowo, zgłaszając wszelkie informacje (niezależnie czy dotyczą naruszeń, czy pomysłów), wiedząc, że ich głosy będą wysłuchane i odpowiednio potraktowane. Budowanie zaufania wymaga konsekwentnych działań i odpowiedniego reagowania na zgłoszenia, co wzmacnia poczucie bezpieczeństwa wśród pracowników.

2. Zaangażowanie kierownictwa na wszystkich szczeblach

Kierownictwo odgrywa kluczową rolę we wdrożeniu i utrzymaniu systemu dla sygnalistów. Zaangażowanie powinno obejmować wszystkie poziomy zarządzania, od najwyższego kierownictwa po menedżerów liniowych. Kierownictwo musi dawać przykład poprzez własne zachowanie, wspierając otwartą komunikację i pokazując, że system sygnalistów jest istotnym elementem bezpiecznej i efektywnej organizacji. Regularne szkolenia dla menedżerów i liderów zespołów pomogą im zrozumieć, jak skutecznie reagować na zgłoszenia i wspierać pracowników w procesie zgłaszania naruszeń.

3. Aktywne uczestnictwo pracowników w procesie

Pracownicy są kluczowymi uczestnikami systemu dla sygnalistów. Bez ich zaangażowania i aktywności system nie będzie działał. Dlatego niezwykle ważne jest aby angażować pracowników i wsłuchiwać się w ich opinie już na etapie planowania systemu, a także w trakcie jego wdrażania i funkcjonowania.

4. Wybór skutecznych i bezpiecznych kanałów zgłaszania naruszeń

Skuteczność systemu whistleblowingowego w dużej mierze zależy od bezpiecznych i budzących zaufanie kanałów zgłaszania naruszeń. Pracodawcy powinni zapewnić różnorodne, łatwo dostępne kanały oraz umożliwić dokonywanie zgłoszeń anonimowych.

5. Transparentne procedury zgłoszeniowe

Procedury zgłoszeniowe powinny być jasne, zrozumiałe i transparentne dla wszystkich pracowników. Oznacza to, że każdy pracownik powinien wiedzieć, jak zgłosić naruszenie, co się stanie z jego zgłoszeniem oraz jakie są kroki postępowania po zgłoszeniu. Procedury te powinny być dostępne w formie pisemnej, a także omówione podczas szkoleń i spotkań informacyjnych. 

6. Skuteczna komunikacja i edukacja pracowników

Edukacja pracowników na temat systemu dla sygnalistów i jego znaczenia jest kluczowa dla jego skuteczności. Regularne szkolenia i materiały informacyjne powinny być dostępne dla wszystkich pracowników. Komunikacja powinna być jasna i regularna, obejmując wszystkie aspekty systemu, w tym procedury zgłaszania, ochronę sygnalistów oraz korzyści wynikające z aktywnego uczestnictwa w systemie.

7. Rzetelne zarządzanie zgłoszeniami i podejmowanie spójnych decyzji

Skuteczne zarządzanie zgłoszeniami wymaga rzetelności, transparentności i spójności w podejmowaniu decyzji. Oznacza to, że każde zgłoszenie powinno być dokładnie analizowane i odpowiednio dokumentowane. Decyzje dotyczące zgłoszeń muszą być podejmowane w sposób obiektywny, bez uprzedzeń, a działania podejmowane na ich podstawie powinny być konsekwentne i sprawiedliwe.

8. Zapewnienie bezpieczeństwa i poufności informacji

Ochrona danych osób zgłaszających oraz informacji zawartych w zgłoszeniach (w tym danych innych osób) jest kluczowym elementem odpowiedzialnego i skutecznego systemu dla sygnalistów. Organizacje muszą zapewnić, że wszystkie informacje są bezpieczne i dostępne tylko dla upoważnionych osób. Procedury ochrony danych powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych, a pracownicy obsługujący system powinni być odpowiednio przeszkoleni w zakresie ochrony poufności.

9. Ciągłe doskonalenie systemu na podstawie bieżących obserwacji

REKLAMA

System sygnalistów powinien być regularnie monitorowany i oceniany, aby zapewnić jego skuteczność i dostosowanie do zmieniających się potrzeb organizacji. Bieżące obserwacje, analizy zgłoszeń oraz feedback od pracowników powinny być wykorzystywane do ciągłego doskonalenia systemu. Regularne audyty, przeglądy i aktualizacje procedur oraz technologii mogą pomóc w utrzymaniu wysokich standardów działania systemu.

Przemyślane i odpowiedzialne decyzje dotyczące wdrożenia systemu dla sygnalistów mogą przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa i doskonalenia organizacji. Jak powiedział Michał Anioł: „Drobnostek nie należy lekceważyć, bo one są podstawą doskonałości, a doskonałość nie jest drobnostką.” Życzymy mądrych i odpowiedzialnych decyzji!

Sygnaliści w firmie. Przewodnik dla pracodawców 

Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy rodzic musi płacić alimenty, gdy zabiera dziecko na wakacje? Co z opłatami za mieszkanie i media? Sprawdź, co na to prawo.

Czy można zrobić niższy przelew, skoro poniosło się koszty wakacyjnego wyjazdu? Dostosowanie wysokości wakacyjnych alimentów do potrzeb dziecka i rodziców jest jednak możliwe.

Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie może uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak połączyć świadczenia?

Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie będzie mógł uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak powinna połączyć świadczenia, by otrzymać taką kwotę? Wszystko zależy od indywidualnej sytuacji.

Po raz kolejny przesunięto termin wdrożenia obowiązku stosowania e-Doręczeń. Podobno to już ostatnie przesunięcie

Termin powszechnego wdrożenia obowiązku e-Doręczeń został przesunięty na 1 stycznia 2025 r. Do tego czasu zostaną przeprowadzone zmiany legislacyjne, które ułatwią wykorzystywanie tych usług w sferze cyfrowej w pierwszym roku obowiązywania.

Można przedłużyć ważność orzeczeń o niepełnosprawności do 31 marca 2025 r. Ale czy wiesz, co zrobić, żeby nie stracić uprawnień,

Co dalej z orzeczeniami o niepełnosprawności? Można przedłużyć ich ważność do 31 marca 2025 roku i ustrzec się przed utratą uprawnień, Są jednak warunki, które trzeba spełnić. Sprawdź, czy wiesz jakie.

REKLAMA

Renta wdowia we wszystkich możliwych wariantach zbiegu świadczeń. Pytanie tylko: kiedy?

Wciąż nie wiadomo kiedy renta wdowia wejdzie w życie. Na ten moment wiemy jedynie, że Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny ma sprecyzować katalog praw do świadczeń emerytalno-rentowych, do których będzie można stosować regułę zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych. Katalog ma obejmować wszystkie możliwe warianty.

ZNP: Wynagrodzenia nauczycieli powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem, podwyżki w 2025 r. co najmniej o 15 proc., wycieczka szkolna jak wyjazd służbowy

ZNP poinformował, że przesłał do MEN katalog spraw wymagających pilnego uregulowania oraz konkretne propozycje rozwiązań w zakresie wynagrodzeń nauczycieli. Związkowcy chcą m.in. jak najszybszego podjęcia prac nad powiązaniem wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce.

Emerytury stażowe: Duda interweniuje, Hołownia odpowiada, prace nad ustawami zostaną wznowione pod koniec lipca

W Sejmie znajdują się dwa projekty dotyczące emerytur stażowych. Projekty zostaną rozpatrzone przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny pod koniec lipca.

Od 95 zł do 135 zł. Zasiłek rodzinny na lata 2025–2027. Nie takiej podwyżki spodziewały się rodziny.

95 zł, 124 zł i 135 zł – to kwoty zasiłku rodzinnego na lata 2025–2027. Czy to oznacza, że obserwujemy stopniowe wygaszanie świadczenia? Pobiera je coraz mniej rodzin, a celem wydaje się być dalsze pomniejszanie kręgu uprawnionych.

REKLAMA

Strażnicy miejscy już zatrzymują kierowców. Ich samochody są wykluczone, wyświetlają się na czerwono w strefie czystego transportu (SCT)

Od początku lipca strażnicy miejscy pouczyli już kilkudziesięciu kierowców, którzy wjechali do strefy czystego transportu w Warszawie nieuprawnionym autem. System widzi, które samochody są dopuszczone do ruchu w strefie czystego transportu (SCT), a które nie.

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności 400 tys. osób kończy się 30 września. Będą przedłużone do 31 marca 2025 r. pod jednym warunkiem

W dniu 30 września 2024 r. upłynie ważność orzeczeń o niepełnosprawności prawie 400 tys. osób. Nowelizacja ustawy (której projekt został opublikowany 11 lipca 2024 r.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma pozwolić na zachowanie statusu osób niepełnosprawnych przez okres oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia - ale nie dłużej niż do 31 marca 2025 r. Chodzi o zabezpieczenie tych osób przed nagłą utratą otrzymywanych świadczeń i uprawnień przysługujących na podstawie dotychczasowego orzeczenia. MRPiPS chce także ograniczyć spiętrzenie w czasie wniosków o nowe orzeczenie o niepełnosprawności.

REKLAMA