Ustalenie drogi koniecznej przez sąd

W praktyce bardzo często możliwość wyznaczenia przebiegu takiej służebnej drogi może nastąpić na kilka sposobów. Zgodnie z art. 145 § 2 kc. przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić.

Zobacz: Kodeks cywilny

Zasady wykładni systemowej nakazują dokonywać interpretacji art. 145 § 2 kc, przy uwzględnianiu wzajemnych interesów wszystkich biorących udział w tym postępowaniu, a nie tylko wyłącznie interesu właściciela nieruchomości, która zostaje obciążona w wyniku ustanowienia służebności drogowej. Zasadnicze więc znaczenie należy przypisać okolicznościom rozpoznawanej sprawy, a wśród nich wybranie trasy najkrótszej przebiegającej w istocie po wytyczonym szlaku, który mógłby służyć również innym właścicielom sąsiednich nieruchomości (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia  28 stycznia 2004 r. IV CK 398/02).

Forum-pozbawienie dostępu do drogi publicznej

Przy stosowaniu tej zasady sąd powinien kierować się również - jak to określa art. 145 § 3 kc - interesem społeczno-gospodarczym, z uwzględnieniem wzajemnych interesów (potwierdził to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 września 2000 r. III CKN 413/00). Dlatego też wskazuje się, że ustanowienie drogi koniecznej przez siedlisko jest w ogóle, a w każdym razie w zasadzie, wykluczone jako sprzeczne z interesem społeczno-gospodarczym nieruchomości mającej być taką służebnością obciążoną.