Będą wyższe grzywny za złośliwe niepokojenie

• Złośliwe niepokojenie - zmiany od 1 października 2023 r.
• Na czym polega złośliwe niepokojenie?
• Czym dokuczanie różni się od stalkingu?

Złośliwe niepokojenie - zmiany od 1 października 2023 r.

1 października 2023 r. wjedzie w życie tzw. reforma Kodeksu karnego. Część zmian dotyczy również Kodeksu wykroczeń, w tym art. 107.

Przepis ten określa czyn, polegający na złośliwym wprowadzeniu w błąd lub w inny sposób złośliwym niepokojeniu innej osoby w celu jej dokuczenia. Po zmianach górna granica grzywny za dokuczanie wzrośnie z 1500 zł do 5000 zł. 

„Jak pokazuje praktyka, zdarza się bowiem, że takie czyny niekiedy stanowią „przedpole” przestępstwa stalkingu (kiedy nie ma jeszcze uporczywości) i w takich wypadkach obecna granica tej kary może nie być adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz winy sprawcy. W tym kontekście zasadne jest podwyższenie górnej granicy kary grzywny, aby sąd miał możliwość dostosowania jej wymiaru do stopnia społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy sprawcy” – czytamy w uzasadnieniu do nowelizacji.

Tak jak dotychczas innymi możliwymi karami w przypadku popełnienia takiego wykroczenia będzie kara ograniczenia wolności albo nagany.

Na czym polega złośliwe niepokojenie?

Wykroczenie to popełnia ten, kto w celu dokuczenia innej osobie, złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi. 

Oznacza to, iż przedmiotem ochrony jest tutaj spokój psychiczny człowieka. Istotne jest też znamię złośliwości, polegające na chęci dokuczenia czy zrobieniu przykrości. Sprawca tego wykroczenia ma zamiar wprowadzenia w błąd drugiej osoby lub innego złośliwego jej niepokojenia.

Czym dokuczanie różni się od stalkingu?

Po pierwsze, złośliwe niepokojenie, często nazywane "dokuczaniem" jest wykroczeniem określonym w art. 107 Kodeksu wykroczeń. 

Stalking w podstawowym rozumieniu jest zaś przestępstwem z art. 190a §  Kodeksu karnego. Dotyczy sytuacji, gdy ktoś przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność. 

W praktyce często trudno jest ocenić czy mamy do czynienia ze złośliwym nękaniem, czy ze stalkingiem. W dużym uproszczeniu można uznać, iż w przypadku stalkingu ważna jest cecha uporczywości. 

„By zachowanie mogło być uznane za stalking, nękanie przez sprawcę musi być uporczywe, a zatem polegać na nieustannym oraz istotnym naruszaniu prywatności innej osoby oraz na wzbudzeniu w pokrzywdzonym uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia” – podkreślił Sąd Najwyższy w  postanowieniu z 12 grudnia 2013 r. (III KK 417/13). 

W orzecznictwie podkreśla się też, iż w przypadku stalkingu nie ma znaczenia czy czyn sprawcy jest spowodowany chęcią dokuczenia mu, złośliwością czy też uczuciem miłości.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600; ost. zm.: Dz.U. z 2023 r., poz. 403)