Edukacja, Nowości prawne 2019

Już 8 maja w Warszawie rozpocznie się konferencja organizowana przez Fundacja Avalon. W centrum rozmów znajdą się dwa tematy, które wciąż budzą emocje i wymagają realnych działań: widoczność osób z niepełnosprawnościami oraz ich prawa. Jak podkreśla Maria Wachowicz z Fundacji, celem jest stworzenie przestrzeni do rozmowy między różnymi środowiskami i wypracowanie konkretnych rozwiązań.

Według wiceministra edukacji Henryka Kiepury liczba nauczycieli zatrudnionych w zawodzie rośnie na przestrzeni ostatnich lat. Jednocześnie statystyki wykazują dla nich najniższą od 2024 r. liczbę wolnych miejsc pracy.

Niedawna wypowiedź wiceminister edukacji Katarzyny Lubnauer dotycząca braku możliwości przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych online dla uczniów w edukacji domowej otworzyła istotną debatę o kierunku rozwoju polskiej szkoły. Kluczowym argumentem, który przeważył szalę na niekorzyść cyfrowej formy sprawdzania wiedzy, stała się obawa przed brakiem samodzielności uczniów i powszechnym zjawiskiem ściągania. Z perspektywy osoby działającej w branży amerykańskiej edukacji online - dostarczanej również polskim uczniom realizującym obowiązek nauki w szkołach zagranicznych - problem ten wygląda zupełnie inaczej. Doświadczenie praktyczne pokazuje, że trudności z rzetelnością oceniania nie wynikają z samego faktu prowadzenia egzaminów online, lecz z niedostosowania metod dydaktycznych i narzędzi ewaluacji do realiów współczesnej edukacji.

Klasy medialne cieszą się rosnącą popularnością wśród uczniów wybierających szkołę średnią. Obiecują rozwój kreatywności i przygotowanie do pracy w mediach. Czy jednak rzeczywiście dają przewagę na rynku pracy i studiach?

Powroty dzieci z emigracji do Polski coraz częściej stają się trwałym elementem krajobrazu edukacyjnego, a nie jedynie incydentalnym zjawiskiem związanym z decyzjami pojedynczych rodzin. Według danych GUS i Eurostatu, w latach 2016–2023 do Polski powróciło ponad 300 tys. obywateli w wieku produkcyjnym, z czego znaczącą część stanowiły rodziny z dziećmi w wieku szkolnym.

Podwyżki dla nauczycieli stały się faktem – choć trudno mówić o przełomie. Minimalne wynagrodzenie zasadnicze wzrośnie od 151 do 186 zł brutto, co dla wielu pedagogów oznacza raczej symboliczny gest niż realną poprawę sytuacji finansowej. Rozporządzenie w tej sprawie podpisały szefowe resortów edukacji i pracy, zamykając kolejny etap dyskusji o płacach w oświacie, która – jak pokazuje praktyka – wciąż daleka jest od finału.

Finansowanie oświaty w Polsce wymaga głębokiej przebudowy – uważają eksperci i samorządowcy. Podczas debaty na Krajowym Kongresie Forum Skarbników wskazywano, że obecny system nie odpowiada na zmiany demograficzne, a brak jasnych standardów powoduje spory między państwem a samorządami.

Czy nauczyciele pracujący w modelu edukacji włączającej powinni otrzymywać dodatek za warunki pracy? Na takie pytanie będzie musiał odpowiedzieć resort edukacji, do którego wpłynął wniosek o przeprowadzenie analizy porównawczej warunków pracy tych nauczycieli i nauczycieli szkół specjalnych.

Przedmioty w zakresie rozszerzonym nadal będą realizowane w łącznym wymiarze 22 godzin - podało Ministerstwo Edukacji Narodowej, odpowiadając Polskiemu Towarzystwu Fizycznemu. Resort zaznaczył, że ramowe plany nauczania dla szkół ponadpodstawowych i podstawy programowe są dopiero na etapie analiz.

„Przywrócenie polskiemu państwu suwerenności” w zakresie edukacji dzieci, dysponowania funduszami publicznymi i procesu wyborczego to najważniejsze powody, dla których 15 tys. osób podpisało się pod petycją w sprawie wypowiedzenia przez Polskę umowy międzynarodowej łączącej ją ze Stolicą Apostolską, czyli – Konkordatu. Fundacja będąca autorem petycji, złożyła ją w Sejmie w dniu 13 lutego 2026 r.

Nauka jest źródłem postępu cywilizacyjnego, racjonalnego myślenia i świadomego kształtowania przyszłości - napisał minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek w liście do środowiska naukowego, z okazji przypadającego 19 lutego Dnia Nauki Polskiej.

Dzieci poddane testom dotyczącym poziomu gramatyki osiągały wyższe średnie wyniki w badaniu twarzą w twarz niż w badaniu online – wykazały analizy Zespołu Badań nad Językiem i Humorem Instytutu Psychologii Akademii Pedagogiki Specjalnej (APS) im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.

O granicach pojęć i odpowiedzialności w czasach edukacji poza szkołą - pisze Wojciech Bachalski, dyrektor zarządzający JDJ International Open Schools.

Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad nowelizacją ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają uporządkować zagadnienia dotyczące praw i obowiązków uczniów. MEN chce wysłuchać opinii na temat projektu ustawy.

Coraz częściej młodzi w Europie łączą pracę z nauką. W 2024 roku już co czwarty młody Europejczyk w wieku 15-29 lat zdobywał doświadczenie zawodowe jeszcze przed zakończeniem edukacji. Na tym tle Polska pozostaje poniżej średniej, bo pracę w trakcie nauki podejmuje jedynie 15 proc. młodych osób.

Karolina Zioło-Pużuk, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego, poinformowała w piątek, że pod koniec roku ukaże się słownik ortograficzny uwzględniający nowe zasady pisowni. Będzie on dostępny na stronie internetowej, w aplikacji mobilnej oraz w wersji drukowanej. Nad słownikiem pracuje zespół ekspertów z Instytutu Języka Polskiego PAN.

Jak odróżnić nauczanie powszechne od specjalistycznego? Okazuje się, że nie jest to proste, tymczasem ma istotne znaczenie dla przeprowadzenia prawidłowych rozliczeń na gruncie podatku do towarów i usług. Jakimi kryteriami się kierować?

Wraz z 2026 rokiem wejdzie w życie kilkanaście zmian w zasadach polskiej ortografii. To największa taka zmiana od ponad 90 lat. W rozmowie z PAP językoznawca prof. Jarosław Liberek podkreśla, iż reforma może w niektórych kontekstach utrudnić rozróżnianie znaczeń.

Minister edukacji Barbara Nowacka oraz wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski na konferencji prasowej podkreślili, że rząd wspiera proces cyfrowej transformacji edukacji - do polskich szkół trafi ponad 730 tys. nowoczesnych urządzeń, które pomogą uczniom rozwijać kompetencje przyszłości.

Rok 2026 zapowiada się jako jeden z najbardziej intensywnych okresów dla polskiego systemu edukacji. Szkoły i przedszkola będą funkcjonować w warunkach ciągłych zmian legislacyjnych, organizacyjnych i programowych — od nowelizacji Karty Nauczyciela, przez nowe zasady frekwencji, po pierwszy etap Reformy 26. To nie będzie spokojny rok ani dla dyrektorów, ani dla nauczycieli, ani dla uczniów.

W ciągu ostatnich dwóch lat polskie szkolnictwo branżowe zostało poddane intensywnej modernizacji. Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało wprowadzenie 15 nowych zawodów, obejmujących zarówno nowoczesne technologie, jak i rosnący obszar „zielonych zawodów”. Resort podkreśla, że zmiany powstały w ścisłej współpracy z przedstawicielami rynku pracy i odpowiadają realnym potrzebom gospodarki

Konferencja Episkopatu Polski przedstawiła nową podstawę programową nauczania religii. Dokument ma stać się wzorcowym narzędziem dla szkół i jednocześnie odpowiedzieć na potrzeby współczesnych uczniów. W centrum znalazł się uczeń oraz praktyczne zastosowanie wiedzy religijnej, a lekcje mają być otwarte także dla osób spoza Kościoła katolickiego.

Już w styczniu rozpoczną się ferie zimowe w roku szkolnym 2025/2026. Co z przedszkolakami? Czy w placówkach publicznych dzieci mają zapewnioną opiekę? Jak funkcjonują tzw. zerówki?

Ponad 22 tys. przeszkolonych nauczycieli, ponad 102 tys. dzieci objętych pomocą i nowy model pracy szkół – to główne rezultaty programu „Szkoła dostępna dla wszystkich”, który Ministerstwo Edukacji Narodowej, IBE-PIB i UNICEF podsumowały w Warszawie. Organizatorzy zapowiadają trwałe zmiany w przygotowaniu nauczycieli i funkcjonowaniu szkolnego wsparcia psychologiczno-pedagogicznego.