Renta z tytułu niezdolności do pracy, Renta rodzinna

Renta wdowia to możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, przykładowo emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku. Korzystniejsze świadczenie ZUS wypłaci od lipca 2025 r. pełnej wysokości, a drugie w wymiarze 15 proc. Okazuje się jednak, że nie każda wdowa i każdy wdowiec, którym ZUS wydał decyzję o przyznaniu renty rodzinnej „załapie się” na dobrodziejstwo wynikające z renty wdowiej.

Osoby, które zostały uznane za niezdolne do pracy, mogą liczyć na wypłatę renty. Komu przysługuje renta, jakie warunki trzeba spełnić i na jakie kwoty można liczyć? Wyjaśniamy wszystko krok po kroku.

Aby otrzymać rentę wdowią, kluczowe jest wykazanie wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka. ZUS wymaga, by małżonkowie tworzyli faktyczny związek obejmujący wspólne życie, gospodarstwo domowe i wzajemne wsparcie. Jak ZUS weryfikuje ten warunek i co należy zawrzeć w oświadczeniu?

Nowelizacja z 26 lipca 2024 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, wprowadziła do polskiego prawa tzw. rentę wdowią. Renta wdowia, to będzie na początku (od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.) dodatkowo wypłacane wdowie, lub wdowcowi 15% świadczenia emerytalno-rentowego po zmarłym małżonku (renty rodzinnej). Albo 15% własnego świadczenia jeżeli wdowa, lub wdowiec przejmie świadczenie zmarłego małżonka jako swoje główne, comiesięczne świadczenie (emeryturę albo rentę). Jest też limit: suma obu świadczeń nie może być wyższa niż trzykrotność minimalnej emerytury. Wnioski o rentę wdowią można składać od 1 stycznia 2025 r. i wg stanu na 19 maja br w całej Polsce ZUS zarejestrował już ponad 809 tysięcy wniosków o rentę wdowią. Jakie warunki trzeba spełnić, by móc otrzymać to świadczenie?

Wdowy i wdowcy, którzy po śmierci małżonka mają prawo do własnego świadczenia, jak i do renty rodzinnej po tym małżonku, obecnie pobierają tylko jedno świadczenie wyższe lub wybrane. Od 2025 roku osoby w takiej sytuacji mogą wystąpić do ZUS z wnioskiem o zwiększenie pobieranego świadczenia. Zbieg prawa do świadczeń (tzw. renta wdowia) będzie przysługiwał po spełnieniu kilku, określonych w przepisach warunków. Na dzień 12 czerwca 2025 r. do ZUS-u złożono już ok. 910,5 tys. wniosków o tzw. rentę wdowią. To ok. 76 procent przewidywanych formularzy, które powinny zostać złożone. Wszyscy uprawnieni do renty wdowiej, którzy jeszcze nie złożyli wniosku ERWD, mają czas na przekazanie go do ZUS-u do 31 lipca 2025 r. W takim przypadku prawo do świadczenia będzie przysługiwało od lipca.

Koleni czytelnicy piszą do nas listy o swoim pokrzywdzeniu w sprawie dodatku do renty. Mają go renciści otrzymujący rentę socjalną. Mają obiecaną podobną rentę osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności od pracy. Obie kategorie rencistów to często tak samo ciężko poszkodowane osoby z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Ale rentę socjalną otrzymuje się często w młodym wieku, natomiast rentę z tytułu niezdolności do pracy w sytuacji gdy niepełnosprawność powstała po 18 albo 25 roku życia (to dla uczących się). Są też przypadki rezygnacji z renty socjalnej na trochę wyższą chorobową. I o tym przypadku jest list naszego czytelnika

Wciąż wpływają do rządu postulaty o szybkie wprowadzenie drugiego dodatku dla rencistów. Pierwszy otrzymują beneficjenci renty socjalnej. O podobny dodatek zabiegają renciści z tytułu niezdolności do pracy. W obu przypadkach nie chodzi o dodatek dla każdego rencisty. Musi on dodatkowo mieć orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Ten wymóg powoduje, że pokrzywdzeni czują się często renciści nie dysponujący tym orzeczeniem – pokrzywdzenie wynika z tego, że nie mogą liczyć na istotne podwyżki renty zasadniczej (z wyjątkiem podwyżek okołoinflacyjnych).

Ile wynosi w 2025 roku renta rodzinna i kto ma do niej prawo? Czy renta rodzinna może być zawieszona albo zmniejszona? Na czym polega pozostawanie w faktycznej wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka w kontekście prawa do renty rodzinnej?

Tak zwana renta wdowia to możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, w proporcjach 100 i 15 procent ich wysokości. O tym czy ZUS ma wypłacać w całości świadczenie główne (np. emeryturę), a w części rentę rodzinną bądź odwrotnie decyduje klient. Taki dylemat wnioskujący może przerzucić na ZUS, który wyliczy korzystniejszy wariant - wyjaśnia Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa opolskiego. Wdowy i wdowcy z województwa opolskiego od stycznia tego roku składają wnioski o rentę wdowią. W regionie o dodatkowe pieniądze ubiega się już ponad 16,3 tysięcy osób, a placówki ZUS-u w całej Polsce przyjęły już 577 tys. formularzy o rentę wdowią. Chociaż decyzje przyznające świadczenie ZUS może wysyłać do klientów dopiero od lipca, to zachęca do składania wniosków już teraz.

Nie wiadomo dlaczego rodzaj świadczeń jest zależny od wieku nabycia niepełnosprawności. Piotr o kulach od 17. roku życia, to np. renta socjalna (albo stare świadczenie pielęgnacyjne ewentualnie przejście na nowe świadczenie wspierające). Paweł o kulach od 30-ego roku to renta z tytułu niezdolności do pracy. Piotr może się starać o dodatek dopełniający (jeżeli spełni kryterium niesamodzielności). Paweł spełniając to samo kryterium nie otrzyma tego dodatku do renty chorobowej bo dodatku nie ma. Został obiecany przez rząd pół roku, ale trwają praca analityczne nad ustawą.

Od 1 lipca 2025 r. osoby owdowiałe będą mogły pobierać swoją emeryturę oraz powiększyć ją o część renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Alternatywnie będą mogły pobierać rentę rodzinną wraz z częścią swojej emerytury. Jak starać się o rentę wdowią odpowiedzą eksperci ZUS podczas dyżuru telefonicznego.

Teraz jest najlepszy moment na składanie wniosków o rentę wdowią. W ostatnim miesiącu składania wniosków ZUS spodziewa się fali chętnych. Pierwsze świadczenia będą wypłacane od 1 lipca 2025 r.

Sąd: ZUS zapłaci rentę za .... 16h snu i nagłe wyłączenia w ciągu dnia. To rzadka choroba. Pracownicy ZUS chyba osłupieli jak rozpatrywali tą sprawę. Renta socjalna i rodzinna za to, że rencista na studiach spał 16 godzin, zasypiał na zajęciach, na stojąco w autobusie, a nawet idąc w towarzystwie (jak to możliwe zasnąć w czasie spaceru idąc?). Nadmierna senność będzie chyba jednak kosztowała ZUS trochę pieniędzy. Jest to podstawa do przyznania renty. Potwierdził to Sąd Okręgowy w Toruniu, który zgodził się na dowód z wybitnych biegłych z Instytutu Psychiatrii i Neurologii Kliniki Psychiatrii Sądowej w Warszawie, którzy potwierdzili, że rencista naprawdę cierpi na rzadką chorobę, a nie tylko lubi długo spać (zaznaczamy, ze wyrok jest jeszcze nieprawomocny).

W 2025 r. do ZUS trafiło ponad pół miliona wniosków o rentę wdowią. Osoby owdowiałe będą mogły pobierać swoją emeryturę oraz powiększyć ją o część renty rodzinnej po zmarłym małżonku lub pobierać rentę rodzinną wraz z częścią swojej emerytury. Wypłaty zwaloryzowanego świadczenia ruszą 1 lipca 2025 r.

Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłej osoby, która w miała prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Renta rodzinna przysługuje także po osobie ubezpieczonej, która spełniła warunki do przyznania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Posiadanie prawa do renty rodzinnej jest niezbędne do uzyskania renty wdowiej.

Od 1 marca 2025 r. zostaną zwaloryzowane świadczenia emerytalno-rentowe. Podwyżka dotyczy również progu dochodowego dla świadczenia uzupełniającego, a także limitu dla renty rodzinnej wypłacanej w zbiegu z rentą socjalną. Co kwartał zmieniają się również limity dla dorabiających rencistów.

Wdowy i wdowcy mogą ubiegać się o połączoną wypłatę renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Jest to tzw. renta wdowia. Żeby ją uzyskać koniecznie trzeba spełniać określone prawem warunki i złożyć prawidłowo wypełniony wniosek ERWD. Wiadomo też, jaka będzie jej wysokość w najbliższych latach.

Na ponowne przeliczenie emerytur oczekuje 95,5 tys. seniorów, którzy przechodzili na emerytury w czerwcu, w latach 2009-2019 i którym wysokość świadczeń – została ustalona na poziomie niższym, niż osobom, które przechodziły na emerytury w pozostałych miesiącach roku. Poszkodowani są również renciści rodzinni, którzy pobierają zaniżone świadczenia po zmarłych emerytach czerwcowych. W Radzie Ministrów trwają obecnie prace nad projektem ustawy, który umożliwi ponowne przeliczenie ww. świadczeń, ale nie uwzględnia on wypłaty jednorazowego wyrównania za lata ubiegłe, a wyłącznie podwyżkę świadczeń bieżących.

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nad którym trwają obecnie prace w Sejmie i który pozwoli na ponowne przelicznie emerytur osobom, którym świadczenie to zostało przyznane w miesiącu czerwcu, w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) – nie pomija również osób uprawnionych do renty rodzinnej. Analogicznie jak emeryci czerwcowi – jeżeli otrzymują one świadczenie po zmarłych, będą miały prawo do ponownego ustalenia wysokości renty i wypłaty wyrównania.

Jak wyżyć tylko z jednej, zazwyczaj nędznej emerytury? Tysiące wdów i wdowców ledwie wiążą koniec z końcem. Od lat padały obietnice zmian w przepisach dotyczących renty rodzinnej. Teraz wreszcie zapowiedzi stały się faktem.  Po śmierci współmałżonka  można się ubiegać o tak zwaną wdowią rentę. Składanie wniosków ruszyło z początkiem stycznia. Czy na Zakład Ubezpieczeń Społecznych  spadnie lawina wniosków?  

Renata wdowia to możliwość pobierania renty rodzinnej z innym świadczeniem, np. emeryturą. Prawo do renty będzie przysługiwało od 1 lipca 2025 r. Jednak są pewne ograniczenia. Kiedy ZUS odmówi przyznania świadczenia w zbiegu?

Dodatek dopełniający jest nowym świadczeniem, o które mogą ubiegać się renciści socjalni niezdolni do samodzielnej egzystencji. Jak pobieranie renty socjalnej w zbiegu z rentą rodzinną wpływa na wysokość dodatku?

Temat likwidacji progów dorabiania do rent dla osób z niepełnosprawnościami powraca od wielu lat. Na czym polega tzw. pułapka rentowa? Czy jest szansa na zmianę przepisów?

Od 1 stycznia 2025 r. ZUS przyjmuje wnioski o rentę wdowią. W praktyce nie jest to nowe świadczenie, ale zbieg dwóch różnych świadczeń. Osoby uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym małżonku oraz innego świadczenia emerytalno-rentowego będą mogły łączyć te obydwa świadczenia od 1 lipca 2025 r., o ile spełniają określone kryteria. Jednym z nich jest wiek wdowy lub wdowca.

Dla osób, które nie spełniają wymaganych warunków do uzyskania renty przepisy przewidują specjalny tryb ubiegania się o świadczenie. Wprawdzie decyzja Prezesa ZUS ma charakter uznaniowy, jednak jej granice są restrykcyjnie określone przez przepisy.