Urlop wypoczynkowy, Dzień wolny od pracy

Świadczenie urlopowe nie jest wypłacane wszystkim pracownikom. Dla wielu stanowi jednak zachętę do nieprzerwanego wykorzystania 14 dni kalendarzowych na wypoczynek. Czy przepisy powinny być bardziej elastyczne? Czym świadczenie urlopowe różni się od tzw. wczasów pod gruszą?

Lato od zawsze kojarzy się z planowaniem wypoczynku, jednak w roku 2025 kalendarz urlopowy jest wyjątkowo napięty. Powód? Zaległe dni wolne z 2024 r. Zgodnie z art. 168 Kodeksu pracy trzeba zacząć je wykorzystywać najpóźniej 30 września 2025 r. Jeśli tego nie zrobisz, Twój szef naraża się na sankcje finansowe, a Ty ryzykujesz utratę dni wolnych.

Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trafiła bardzo ciekawa petycja w lutym 2025 r., a resort pracy już 15 maja 2025 r. odpowiedział na pomysł wnioskodawczyni. Sprawa dotyczy urlopu wypoczynkowego i jego godzinowego wymiaru. Wiemy przecież jak wielu z nasz zużywa urlop na cele wypoczynkowe, jak i inne cele. Wynika to z tego, że nie wszystkie sprawy można załatwić w dni wolne od pracy lub po godzinach pracy. Umożliwienie wykorzystania kilku godzin urlopu na aktywności „nie wypoczynkowe" pozwoli na wykorzystanie większej (pozostałej) liczby dni w celu „wypoczynkowym". Co na to MRPiPS? Mamy stanowisko resortu!

W kwietniu 2024 ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej zapowiedziało wprowadzenie urlopu zależnego od stażu pracy dla grupy pracowników. 13 stycznia 2025 r., do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów trafił projekt nowelizacji. Co dalej z projektem?

Polskie prawo pracy gwarantuje każdemu pracownikowi prawo do corocznego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jego wymiar zależy od stażu, wieku, a w niektórych przypadkach – także od niepełnosprawności. Zobacz, ile dni urlopu Ci się należy i kiedy najlepiej go zaplanować.

Harują ciężko całymi latami, ale to harowanie nie wlicza się do stażu pracy. O taką, obwarowaną przepisami ścianę, rozbijają się zatrudniani na umowach-zleceniach i ci , którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Czy teraz wreszcie się to zmieni? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów pozytywnie zaopiniował projekt ustawy, który przyniesie rewolucję dotyczące zasad, na jakich staż pracy zostanie wyliczony. To z kolei pociągnie za sobą zmiany w prawach do urlopu.

Pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody. Jeśli pracownik nie chce współpracować z pracodawcą w kwestii wykorzystania zaległego urlopu, grozi mu kara porządkowa.

Od wielu lat trwa batalia o ustanowienie Wielkiego Piątku dniem wolnym od pracy. Dla większości pracowników jest to normalny dzień pracy. Niektórym jednak przysługuje wolne w ten dzień.

Co dalej z urlopem stażowym? Czy wejdzie w 2025 r. czy w 2026 r.? Głównym jego celem byłoby zapewnienie pracownikom możliwości odpoczynku i regeneracji po dłuższym okresie pracy, co z kolei przyczyniłoby się do poprawy efektywności pracowników i ich zadowolenia z pracy. Jest pomysł aby urlop za staż byłby podobny do nagrody jubileuszowej za staż. Jedno wyrażałoby się w dodatkowych dniach wolnych od pracy a drugie w dodatkowej gratyfikacji pieniężnej.

Sceptycy powiedzą po co generować kolejne koszty dla skarbu państwa i pogrążać gospodarkę kolejnym dniem wolnym od pracy, a optymiści ucieszą się, że 1 sierpnia byłoby świętem i dniem wolnym od pracy. Szczególnie, że w 2025 r. byłby to długi weekend, bo 1 sierpnia to piątek.

Standardem jest, że pracownicy mają 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku. Niektórzy pracownicy są uprawnieni do nawet 36 dni urlopu. Kto i kiedy może liczyć na tak długi urlop?

To zaświadczenie jest ważne dla pracowników etatowych, którzy w przeszłości pracowali w gospodarstwach rolnych. Taka osoba zaczynając pracę etatową np. w wieku 30 lat, miałaby prawo tylko do 10 dni urlopu wypoczynkowego. Każdy inny kolega w pracy w wieku 30 lat ma (w praktyce) prawo do 26 dni urlopu rocznie (lata studiów przeliczają się na prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego).

W 2025 r. pracownicy otrzymają wyższe świadczenie urlopowe. W zależności od kategorii pracowników świadczenie to przysługuje w wysokości od 363,12 zł do 3631,20 zł.

Większości pracowników przysługuje co roku urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 dni lub 26 dni. Niektórzy pracownicy mogą cieszyć się urlopem wynoszącym 36 dni. Są jednak pracownicy, którym przysługuje urlop w wymiarze aż 38 dni. O kogo chodzi?

Najczęstszy wariant czasu pracy, to pięciodniowy tydzień pracy z wolną sobotą i niedzielą. W takim wariancie pracownikom należy się dodatkowy dzień wolny od pracy tylko za święta wypadające w soboty. Z tego powodu (co do zasady) pracodawca nie ma obowiązku dawać pracownikom dodatkowego dnia wolnego od pracy za święta wypadające w niedziele – np. w niedzielę 20 kwietnia (Wielkanoc), czy 8 czerwca (Zielone Świątki) 2025 roku. Ale nie dotyczy to tych wyjątkowych przypadków, w których praca jest świadczona w niedziele i święta zgodnie z art. 151(10) Kodeksu pracy. Bo w takich przypadkach pracodawca ma obowiązek zapewnić (wyznaczyć) pracownikom inny dzień wolny od pracy.

Dniami ustawowo wolnymi od pracy są dni, wymienione w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Część dni ustawowo wolnych od pracy ma stałe terminy, inne zaś są świętami ruchomymi. Jakie to dni? Czy sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy?

Jak zaplanować urlopy w 2025 roku? Po niedawnej zmianie, wprowadzającej Wigilię jako dzień wolny, liczba takich dni w 2025 roku wzrosła do czternastu. Sprawdźmy kalendarz, czyli jakie święta przypadają w 2025 roku i jak efektywnie wykorzystać urlop, by cieszyć się dłuższymi przerwami od pracy.

Pracodawcy, którzy nie tworzą ZFŚS i zatrudniają poniżej 50 pracowników, mogą wypłacać świadczenie urlopowe. W 2025 r. świadczenie urlopowe dla pracownika zatrudnionego na pełen etat wynosi nawet 3222,86 zł, ale tylko do 20 lutego 2025 r. Do tego dnia nastąpi zmiana komunikatu GUS, a tym samym zmiana wysokości świadczenia dla pracownika.

Świadczenie urlopowe może być wypłacane przez pracodawców nietworzących zfśs i zatrudniających poniżej 50 pracowników. Pracodawca, który nie planuje wypłacać tego świadczenia, do 31 stycznia powinien przekazać o tym informację pracownikom. Jakie są konsekwencje braku takiej informacji?

Świadczenie urlopowe może być wypłacane przez pracodawców spoza sfery budżetowej, którzy nie tworzą zfśs i zatrudniają poniżej 50 pracowników. W jakiej wysokości przysługuje świadczenie urlopowe w styczniu 2025 r.?

Wkrótce zaczynają się zimowe ferie w szkołach. Rodzice często planują urlopy wypoczynkowe tak, aby mogli skorzystać z wypoczynku w dni, kiedy ich dzieci mają wolne od nauki. Pozwala to na wspólne spędzenie czasu i tym samym zapewnienie dzieciom opieki podczas np. ferii czy wakacji. Jak zatem w 2025 r. zaplanować urlop wypoczynkowy? Jak wykorzystać do tego dni wolne od nauki i pracy?

Rząd ma w perspektywie trzy wielkie reformy kodeksu pracy i kilka pomniejszych. Czy zmiany dokonają się już w 2025 roku. Kto skorzysta na nich najbardziej. Czy firmy i pracodawcy są w stanie udźwignąć ich koszty?

Oprócz dyskusji nad skróceniem czasu pracy zgłoszony jest przez związki zawodowe postulat wydłużenia urlopów wypoczynkowych. Takie zmiany w kodeksie pracy są wskazana e z kilku powodów. Raz, że sam wymiar urlopu w kodeksie pracy nie zmienił się od pół wieku. Dwa, że Polacy są zapracowani, na czym cierpią i rodziny, i gospodarka.

Za pracę w porze nocnej pracownik ma prawo do dodatku w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość dodatku różni się w poszczególnych miesiącach roku. Jaka będzie wysokość dodatku za pracę w nocy w 2025 r. po zmianie przepisów?

To propozycja przywileju, ale tylko dla jednej grupy zawodowej. Dla asystentów rodziny. Oprócz bonusu urlopowego jest jeszcze dodatek terenowy i korzystny ryczałt. Propozycja tych przywilejów – w trybie petycji (patrz koniec artykułu) – trafiła do rządu. Powinna być załatwiona pozytywnie albo negatywnie do połowy lutego 2025 r. W przypadku "Tak" nowe przepisy powinny stać się obowiązującym prawem najwcześniej w 2026 r. Wtedy po raz pierwszy asystenci mieliby 36 dni urlopu wypoczynkowego.