Ulga rehabilitacyjna PIT. Czy osoba z niepełnosprawnością odliczy prywatne wizyty lekarskie?

• Czym jest ulga rehabilitacyjna?
• Ulga rehabilitacyjna a prywatne wizyty lekarskie
• Najnowsza odpowiedź Ministerstwa Finansów

Czym jest ulga rehabilitacyjna?

Osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie, spełniający wymagane kryteria mogą korzystać z tzw. ulgi rehabilitacyjnej. W ramach tej preferencji można odliczać od dochodu określone wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesione w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Ulga rehabilitacyjna a prywatne wizyty lekarskie

„Tzw. ulga rehabilitacyjna ma zatem ograniczony zakres zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym – przede wszystkim przysługuje tylko niektórym podatnikom (osobom posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności bądź decyzję przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną) oraz nie dotyczy wszystkich wydatków (np. leki można odliczyć dopiero, gdy wydatek na ten cel przekracza 100 zł i dodatkowo konieczne jest potwierdzenie od lekarza specjalisty o konieczności przyjmowania tych leków).” - podkreśla Joanna M. Karolczak, ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Jak wskazuje w swojej opinii do petycji w tej sprawie, nawet osoby z niepełnosprawnością nie mają możliwości skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej w przypadku wydatków poniesionych na prywatne wizyty lekarskie.

Podczas prac nad petycją Ministerstwo Finansów podkreślało, iż nie planuje rozszerzenia katalogu wydatków podlegających odliczeniu w ramach tzw. ulgi rehabilitacyjnej.

„Jednym z tych powodów jest to, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego prywatnych wizyt lekarskich z celami ulgi rehabilitacyjnej. Należy pamiętać, że ulga rehabilitacyjna ma tak naprawdę szczególny charakter i obejmuje wyłącznie wydatki, które określone są oczywiście w katalogu, ale które też są ponoszone przez podatnika, który jest osobą z niepełnosprawnością, bądź też podatnika, który ma na utrzymaniu taką osobę z niepełnosprawnością. Jednak nie chodzi o jakiekolwiek wydatki, chodzi o wydatki, które dotyczą celu rehabilitacyjnego bądź też ułatwienia wykonywania czynności życiowych przez osobę niepełnosprawną. W przypadku prywatnych wizyt lekarskich trudno byłoby ustalić, które z nich służą rehabilitacji, a które tak naprawdę służą ogólnym celom zdrowotnym czy profilaktyce zdrowotnej” – uzasadniała pod koniec ubiegłego roku Izabela Sierzputowska, Główny specjalista w Departamencie Podatków Dochodowych Ministerstwa Finansów.

Najnowsza odpowiedź Ministerstwa Finansów

Swoje stanowisko ministerstwo podtrzymało również w odpowiedzi na przygotowany przez posłów dezyderat. Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów przypomniał, iż ustawa PIT zawiera rozwiązania wspierające osoby z niepełnosprawnościami oraz podatników, na których utrzymaniu pozostają takie osoby. Jednym z takich rozwiązań jest ulga rehabilitacyjna, która umożliwia odliczenie od dochodu [albo od przychodu, przy obliczaniu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych] wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele rehabilitacyjne oraz związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Wiceminister podkreślił, iż rodzaje wydatków podlegających odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej określa art. 26 ust. 7a ustawy PIT, który jest katalogiem zamkniętym.

Na podstawie art. 26 ust. 7a pkt 5, 6 i 6b ustawy PIT odliczeniu podlegają zatem wydatki poniesione na:

• pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,

• pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej,

• zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne.

„Zakres ulgi rehabilitacyjnej jest przez resort finansów monitorowany i zmieniany stosownie do pojawiających się potrzeb i oczekiwań środowiska osób z niepełnosprawnościami. Dostrzegając zatem postulaty tej grupy osób, znajdującej się w odmiennej, dalece trudniejszej sytuacji życiowej, i uwzględniając stale zmieniające się uwarunkowania dotyczące potrzeb tych osób, podejmowane są kolejne działania zmierzające do polepszenia ich sytuacji, również w aspekcie podatkowym” – czytamy w odpowiedzi z 23 kwietnia 2026 r.

Jako przykład resort finansów podaje tu nowelizację ustawy PIT z 29 października 2021 r.4, która rozszerzyła katalog wydatków rehabilitacyjnych o wydatki poniesione na:

• odpłatne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne (wcześniej tylko zabiegi rehabilitacyjne),

• wypożyczenie (wynajęcie) sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności (np. wypożyczenie koncentratora tlenu),

• zakup pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, chłonnych majtek, podkładów i wkładów anatomicznych,

• odpłatny przewóz osoby z niepełnosprawnością i dzieci z niepełnosprawnością do lat 16, niezależnie od celu podróży (np. do lekarza),

• pobyt opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dziecka niepełnosprawnego do lat 16, wraz z tą osobą, na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładach rehabilitacji leczniczej,

• odpłaty przejazd środkami transportu publicznego opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dziecka niepełnosprawnego do lat 16, w związku z pobytem osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Neneman przypomniał też o ostatnich zmianach zawartych w ustawie z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, która znowelizowała również ustawę PIT. Zmiana poszerzyła krąg członków rodziny podatnika z niepełnosprawnościami, utrzymujących tego podatnika, co uprawnia ich do odliczenia poniesionych przez nich na rzecz tego podatnika wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Katalog członków rodziny został poszerzony w ten sposób, aby objąć nim wszystkie osoby zaliczane przez podatnika lub jego małżonka do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od o spadku i darowizn.

„Dzięki tej zmianie podatnik utrzymujący np. niepełnosprawnego wnuczka, czy wnuczkę, babcię lub dziadka może skorzystać z odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Nowelizacja ta wprowadziła także inną istotną zmianę dotyczącą osób z niepełnosprawnościami. Zlikwidowała bowiem w uldze na dzieci (art. 27f ustawy PIT) limit dochodowy dla rodziców wychowujących jedno dziecko z niepełnosprawnością. Z ulgi na dzieci korzystają zatem rodzice wychowujący tylko jedno dziecko z niepełnosprawnością, bez względu na wysokość osiągniętych przez nich dochodów.” – podkreśla wiceminister.

I dodaje, iż zdecydowana większość wydatków objętych ulgą rehabilitacyjną nie jest limitowana kwotowo. Oznacza to, że wydatki te podatnik może odliczyć w pełnej wysokości, o ile spełni pozostałe warunki do stosowania tej preferencji. Ograniczenie kwotowe (2 280 zł rocznie) dotyczy jedynie czterech kategorii wydatków wskazanych w ustawie PIT.

„Wydatki poniesione na opłacenie wizyt u lekarzy w niepublicznych placówkach nie są ujęte w art. 26 ust. 7a ustawy PIT i tym samym nie podlegają odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Ulga ta dotyczy bowiem wydatków o szczególnym charakterze, związanych z niepełnosprawnością podatnika. Jej celem jest wsparcie finansowe osób ponoszących koszty rehabilitacji lub wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Z opieki zdrowotnej w niepublicznych placówkach korzystają osoby z wyższymi dochodami, które są w stanie ponosić dodatkowe koszty leczenia poza systemem publicznym. W przypadku prywatnych wizyt lekarskich trudno jednoznacznie ustalić, które z nich służą rehabilitacji, a które mają charakter „ogólnoleczniczy” lub profilaktyki zdrowotnej. Z tego względu nie sposób uznać, że wydatki te wymagają szczególnego wsparcia ze strony państwa w ramach preferencji podatkowych” – argumentuje MF.

Ponadto, jak wskazuje ministerstwo, rozszerzenie katalogu wydatków objętych ulgą o wizyty lekarskie wiązałoby się z obciążeniem dla finansów publicznych.

Ponadto ulga rehabilitacyjna jest jednym z wielu instrumentów wsparcia państwa adresowanego do osób z niepełnosprawnościami oraz podatników, na których utrzymaniu pozostają takie osoby.

„Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności informujemy, że zmiana przepisów ustawy PIT w kierunku wskazanym w dezyderacie jest niezasadna i w konsekwencji nie przewidujemy prac legislacyjnych w tym zakresie” – poinformowało ministerstwo.

Źródło: Odpowiedź na dezyderat nr 229/Sejm

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna