Prezydent podpisał nowelizację ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa – wyższe limity rekompensat i nowe terminy składania wniosków już obowiązują

REKLAMA
REKLAMA
11 maja 2026 roku prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod nowelizacją ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa – i nowe przepisy weszły w życie już następnego dnia. To domknięcie procesu legislacyjnego, który opisywaliśmy w momencie głosowania sejmowego pod koniec kwietnia. Zmiany są realne i odczuwalne: maksymalna rekompensata dla grup producentów rolnych, organizacji producentów i spółdzielni rolniczych skoczyła z 50 tys. euro do 300 tys. euro w okresie trzech lat. Wprowadzono też drugi roczny termin składania wniosków. Kto może skorzystać, jak i kiedy złożyć wniosek – wyjaśniamy krok po kroku.
- Prezydent podpisał ustawę nowelizującą zasady rekompensat. Nowe przepisy obowiązują od 12 maja 2026 r.
- Skokowy wzrost możliwej rekompensaty z 50 tys. do 300 tys. euro – co dokładnie oznacza nowy limit?
- Dwa terminy składania wniosków zamiast jednego w ciągu roku – jak to działa, kiedy składać wnioski o rekompensatę z FOR?
- Uchylona kara za niezłożenie deklaracji – co to oznacza dla skupujących?
- Przepisy przejściowe – czy trwające postępowania objęte są nowymi zasadami?
- Podsumowanie – co zmienia ustawa podpisana przez prezydenta?
Prezydent podpisał ustawę nowelizującą zasady rekompensat. Nowe przepisy obowiązują od 12 maja 2026 r.
Ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa weszła w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia. Podpis prezydenta Karola Nawrockiego, złożony 11 maja 2026 r., uruchomił bieg tego terminu – co oznacza, że nowe przepisy obowiązują już od 12 maja 2026 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Kiedy pisaliśmy o tej nowelizacji tuż po jej uchwaleniu przez Sejm pod koniec kwietnia, ustawa czekała jeszcze na podpis głowy państwa. Minister rolnictwa Stefan Krajewski wyrażał wówczas przekonanie, że stanie się to niezwłocznie. Tak też się stało – i od tego momentu zmiany przestają być zapowiedzią, a stają się obowiązującym prawem.
Warto przypomnieć kontekst:
Fundusz Ochrony Rolnictwa działa od 2023 roku i służy wypłacie rekompensat rolnikom oraz uprawnionym grupom, które nie otrzymały zapłaty za sprzedane produkty rolne od podmiotów skupujących, które stały się niewypłacalne. Fundusz jest zasilany obowiązkowymi wpłatami podmiotów skupujących – w wysokości 0,125% wartości nabytych produktów rolnych – i administrowany przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).
Skokowy wzrost możliwej rekompensaty z 50 tys. do 300 tys. euro – co dokładnie oznacza nowy limit?
Sercem nowelizacji jest zmiana limitu maksymalnej rekompensaty dla podmiotów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o FOR – czyli dla grup producentów rolnych, organizacji producentów oraz spółdzielni rolniczych. Dotychczasowy pułap wynosił 50 tys. euro w ciągu trzech lat. Nowy limit to 300 tys. euro w tym samym okresie – wzrost jest sześciokrotny.
REKLAMA
Kwota ta została ustalona do pułapu pomocy de minimis. To istotne zastrzeżenie: pomoc de minimis w rolnictwie jest regulowana unijnymi przepisami, które wyznaczają górną granicę wsparcia publicznego, jakie przedsiębiorstwo może otrzymać bez konieczności notyfikowania pomocy Komisji Europejskiej. Nowy limit 300 tys. euro odpowiada właśnie aktualnemu pułapowi de minimis w sektorze rolnym.
W praktyce oznacza to, że grupy producentów rolnych, które do tej pory mogły liczyć na zwrot równowartości ok. 215 tys. zł (przy kursie 4,30 zł/euro), teraz mogą ubiegać się o rekompensatę sięgającą blisko 1,3 mln zł. To zmiana, która dla dużych podmiotów skupiających produkcję wielu gospodarstw może być różnicą między przeżyciem kryzysu płynnościowego a bankructwem.
Trzeba jednak zachować trzeźwe spojrzenie: rekompensata nadal jest limitowana i nie pokryje pełnych strat, jeśli wierzytelność wobec niewypłacalnego skupującego była wyższa niż 300 tys. euro. Fundusz pozostaje mechanizmem częściowej ochrony – nie polisą ubezpieczeniową na pełną wartość kontraktu.
Dwa terminy składania wniosków zamiast jednego w ciągu roku – jak to działa, kiedy składać wnioski o rekompensatę z FOR?
Drugą kluczową zmianą jest wprowadzenie nowego, drugiego w roku terminu składania wniosków o rekompensatę. Do tej pory obowiązywał wyłącznie jeden nabór – do 31 marca danego roku. Nowelizacja wprowadza drugi termin i precyzuje zasady jego stosowania. Zgodnie z nowymi przepisami, wniosek o przyznanie rekompensaty można złożyć:
- W terminie od 1 lutego do 31 marca danego roku – jeśli podmiot skupujący stał się niewypłacalny nie wcześniej niż 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego dany rok i nie później niż 31 grudnia roku poprzedzającego dany rok. Mówiąc prościej: jeśli skupujący ogłosił niewypłacalność w ubiegłym roku kalendarzowym, wniosek składa się w pierwszym kwartale roku bieżącego.
- W terminie od 1 lipca do 31 sierpnia danego roku – jeśli podmiot skupujący stał się niewypłacalny nie wcześniej niż 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego dany rok i nie później niż 30 czerwca danego roku. Czyli: jeśli niewypłacalność nastąpiła w pierwszej połowie bieżącego roku, wniosek można złożyć już latem, a nie czekać do następnego roku.
To zmiana o bardzo konkretnych skutkach dla rolników. Wcześniej ten, kto odkrył problem z wypłacalnością skupującego już po marcowym terminie, musiał czekać nawet rok na możliwość złożenia wniosku. Teraz maksymalny czas oczekiwania skrócił się do kilku miesięcy.
Nowelizacja dostosowuje do nowych terminów również inne elementy procedury: terminy przedstawienia ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych zestawienia wniosków, terminy przyznania rekompensaty oraz sposób ustalania jej wysokości.
Uchylona kara za niezłożenie deklaracji – co to oznacza dla skupujących?
Nowelizacja przynosi też zmianę, która bezpośrednio dotyczy podmiotów skupujących, a pośrednio może interesować rolników śledzących kondycję swoich kontrahentów. Uchylony zostaje art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o FOR, który przewidywał karę pieniężną za nieprzekazanie deklaracji o wysokości naliczonej wpłaty na Fundusz. Kara ta mogła wynosić do 10 000 zł, jednak nie więcej niż kwota naliczonej wpłaty.
Ustawodawca zdecydował się na rezygnację z tej sankcji, uzasadniając to uproszczeniem systemu i ograniczeniem obciążeń administracyjnych dla rzetelnych przedsiębiorców. Zmiana może budzić jednak mieszane odczucia: brak kary za nieterminowe składanie deklaracji zmniejsza motywację do terminowości, co teoretycznie może wpływać na płynność wpływów do Funduszu.
Przepisy przejściowe – czy trwające postępowania objęte są nowymi zasadami?
Ustawa zawiera przepisy przejściowe, które mają szczególne znaczenie dla podmiotów, których postępowania o rekompensatę zostały wszczęte przed dniem wejścia w życie nowelizacji i nie zostały jeszcze zakończone. Takie sprawy będą prowadzone według nowych przepisów – co w przypadku grup producentów rolnych może oznaczać możliwość skorzystania z wyższego limitu 300 tys. euro.
Przepisy przejściowe regulują również kwestię postępowań w sprawie kar pieniężnych za naruszenia objęte zakresem uchylonego art. 17 ust. 1 pkt 1 – postępowania wszczęte i niezakończone przed wejściem ustawy w życie będą prowadzone na dotychczasowych zasadach.
Podsumowanie – co zmienia ustawa podpisana przez prezydenta?
Nowelizacja ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa, podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 11 maja 2026 r. i obowiązująca od 12 maja, wprowadza trzy zasadnicze zmiany:
- sześciokrotne podniesienie limitu rekompensaty dla grup producentów rolnych i podobnych podmiotów (z 50 tys. do 300 tys. euro w ciągu 3 lat),
- wprowadzenie drugiego rocznego terminu składania wniosków (lipiec–sierpień),
- uchylenie kary do 10 000 zł za niezłożenie deklaracji wpłaty na FOR.
Zmiany wchodzą w życie natychmiast i obejmują część toczących się już postępowań.
Źródło: Kancelaria Prezydenta RP
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



