REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

O co pyta lekarz orzecznik i jak wygląda komisja wydająca orzeczenie o niepełnosprawności w 2025 roku

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Artur Sadziński
Dziennikarz i redaktor z doświadczeniem w tworzeniu treści o finansach, prawie i sprawach konsumenckich. Pisze z myślą o praktycznym wsparciu dla czytelnika.
O co pyta lekarz orzecznik i jak wygląda komisja wydająca orzeczenie o niepełnosprawności w 2025 roku
O co pyta lekarz orzecznik i jak wygląda komisja wydająca orzeczenie o niepełnosprawności w 2025 roku
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Jak wygląda komisja orzekająca o niepełnosprawności? O co pyta lekarz orzecznik i jak się przygotować do badania? W tych kwestiach obowiązują konkretne procedury, których znajomość może pomóc w uzyskaniu orzeczenia. Zobacz krok po kroku, jak przebiega komisja, jakie pytania padają podczas rozmowy i co ma wpływ na końcową decyzję o przyznaniu stopnia niepełnosprawności.

rozwiń >

Czym zajmuje się komisja wydająca orzeczenie o niepełnosprawności?

Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydają powiatowe i miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności (PZON). To one stanowią najważniejszy organ w procesie formalnego potwierdzania niepełnosprawności.

REKLAMA

W skład zespołu orzekającego wchodzi co najmniej trzech specjalistów:

  • Przewodniczący zespołu – zawsze jest to lekarz.
  • Co najmniej dwóch członków zespołu – spośród których co najmniej jeden musi być lekarzem. Pozostali członkowie to psycholog, pedagog, pracownik socjalny lub doradca zawodowy, dobierani w zależności od indywidualnego charakteru sprawy i potrzeb wnioskodawcy.

Ważne: W przypadku orzekania o niepełnosprawności dzieci, w składzie zespołu obligatoryjnie musi znaleźć się lekarz, pedagog i psycholog. Pracownik socjalny nie jest w tym przypadku członkiem obligatoryjnym.

Zespół ocenia stan zdrowia wnioskodawcy, biorąc pod uwagę nie tylko diagnozę choroby, ale przede wszystkim to, jak stan zdrowia przekłada się na ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, potrzebę pomocy lub brak zdolności do pracy. Wszystkie osoby zasiadające w komisji muszą mieć odpowiednie uprawnienia nadane przez wojewodę i odbyć specjalistyczne szkolenie.

Kto może uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności?

O orzeczenie o stopniu niepełnosprawności może ubiegać się każda osoba, której stan zdrowia w istotny sposób utrudnia codzienne funkcjonowanie. Chodzi nie tylko o osoby z poważnymi schorzeniami fizycznymi czy psychicznymi, ale również o tych, którzy zmagają się z ograniczeniami przewlekłymi, choć niekoniecznie widocznymi na pierwszy rzut oka. W praktyce są to osoby, które:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • doświadczają trwałych lub długotrwałych problemów zdrowotnych – zarówno w wyniku choroby, wypadku, jak i pogarszającego się stanu organizmu z wiekiem,
  • potrzebują pomocy innych osób w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, poruszanie po mieszkaniu, przygotowywanie posiłków czy utrzymanie higieny,
  • nie są w stanie podjąć lub kontynuować pracy zarobkowej, ponieważ ich stan zdrowia wyklucza aktywność zawodową w całości lub w określonym zakresie,
  • wymagają stałej lub długoterminowej opieki – na przykład ze strony rodziny, opiekuna prawnego, pracownika socjalnego czy instytucji pomocowych.

REKLAMA

Co ważne, nie trzeba mieć zdiagnozowanej jednej konkretnej choroby – liczy się ogólny wpływ stanu zdrowia na życie i samodzielność. Komisja nie bada więc tylko dokumentacji medycznej, ale ocenia też realne ograniczenia, z jakimi zmaga się wnioskodawca.

Obowiązują trzy stopnie niepełnosprawności: lekki, umiarkowany i znaczny. Każdy z nich ma określone kryteria funkcjonalne oraz skutki prawne. Poniższa tabela wyjaśnia podstawowe różnice:

Stopień niepełnosprawności

Charakterystyka stanu zdrowia

Skutki funkcjonalne

Przykładowe, charakterystyczne uprawnienia i ulgi

Lekki

Utrata sprawności organizmu nieznacznie ograniczająca zdolność do pracy lub samodzielnego funkcjonowania

Osoba może pracować i funkcjonować samodzielnie, ale z pewnymi ograniczeniami

Niektóre ulgi lokalne, pierwszeństwo w zatrudnieniu w zakładach pracy chronionej, ulgi transportowe (regionalne)

Umiarkowany

Znaczne ograniczenie sprawności organizmu; możliwa praca tylko w warunkach chronionych lub z pomocą innych osób

Osoba wymaga częściowej pomocy w codziennym życiu lub przy pracy

Krótszy czas pracy, dodatkowy urlop, dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych, zasiłek stały (kryteria dochodowe), karta parkingowa (spełniając kryteria)

Znaczny

Poważne upośledzenie sprawności; osoba niezdolna do pracy, samodzielnej egzystencji i wymagająca stałej opieki

Osoba niezdolna do samodzielnego życia, potrzebuje pomocy w większości czynności

Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (dla opiekuna), zasiłek pielęgnacyjny (spełniając kryteria), dodatek pielęgnacyjny z ZUS, darmowe przejazdy (niektóre, lokalnie)

O przyznaniu konkretnego stopnia decyduje nie tylko diagnoza, ale przede wszystkim wpływ choroby na życie codzienne i samodzielność. Ten sam stan chorobowy może skutkować różnym stopniem niepełnosprawności – zależnie od przebiegu i skutków.

Jak wygląda komisja orzekająca o niepełnosprawności – krok po kroku

U wielu osób sama myśl o komisji ds. orzekania o niepełnosprawności budzi stres i niepewność. Tymczasem cały proces przebiega według jasno określonych zasad. Znajomość poszczególnych etapów może zmniejszyć napięcie i ułatwić spokojne przejście przez procedurę.

Poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak w 2025 roku wygląda procedura orzekania o niepełnosprawności. Podpowiadamy również, jakie pytania mogą paść podczas komisji.

1. Zawiadomienie o terminie komisji

Po złożeniu kompletnego wniosku wraz z załącznikami osoba zainteresowana otrzymuje wezwanie na komisję (zwykle pocztą tradycyjną). Termin badania jest wyznaczany z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem.

Stawiennictwo jest obowiązkowe, chyba że w przypadku uzasadnionej niemożności stawiennictwa (potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim) komisja zdecyduje o wydaniu orzeczenia na podstawie wyłącznie zgromadzonej dokumentacji.

2. Przegląd dokumentacji medycznej

Lekarz orzecznik analizuje:

  • zaświadczenie lekarskie (ważne maks. 30 dni),
  • dokumentację medyczną (badania, konsultacje, wypisy ze szpitali),
  • ewentualne opinie psychologiczne lub środowiskowe.

Jeśli lekarz orzecznik nie posiada wystarczającej wiedzy specjalistycznej (np. w zakresie neurologii lub psychiatrii), ma obowiązek kierować się zasadą staranności zawodowej, czyli:
– dokładnie analizować dokumenty,
– ewentualnie zasięgnąć opinii innego specjalisty,
– lub poprosić o uzupełnienie dokumentacji.

3. O co pyta lekarz orzecznik podczas komisji?

Lekarz nie skupia się na samej chorobie, ale na tym, jak przekłada się ona na codzienne funkcjonowanie. Pytania mają charakter standaryzowany. Oznacza to, że komisja orzekająca zadaje wszystkim pacjentom podobny zestaw pytań, oparty na ustalonych wcześniej kryteriach. Celem nie jest rozmowa swobodna, lecz obiektywna ocena, czy osoba spełnia przesłanki do orzeczenia.

Przykładowe pytania lekarza orzecznika:

ZakresPrzykładowe pytania

Mobilność

Czy może Pan/i samodzielnie chodzić? Jak długo? Czy używa Pan/i balkonika, kul?

Samoobsługa

Czy ubiera się Pan/i bez pomocy? Czy potrzebuje Pan/i wsparcia przy kąpieli?

Zajęcia codzienne

Czy gotuje Pan/i samodzielnie? Czy może Pan/i posprzątać, zrobić zakupy?

Praca zawodowa

Czy jest Pan/i zdolny do pracy? Czy obecny stan zdrowia na to pozwala?

Leki i ich działanie

Jakie leki Pan/i przyjmuje? Czy wpływają na funkcjonowanie (senność, bóle)?

Psychika i relacje

Czy ma Pan/i stany lękowe, depresyjne? Jak wygląda kontakt z otoczeniem?

Przeczytaj także:

4. Badanie lekarskie

Badanie lekarskie ma charakter uproszczony i służy ocenie sprawności fizycznej i psychicznej. Lekarz może poprosić np. o:

  • przejście kilku kroków,
  • wstanie z krzesła,
  • podniesienie kończyn,
  • prostą interakcję w rozmowie.

W przypadku dzieci w skład komisji musi wchodzić nie tylko lekarz, ale także psycholog, pedagog lub pracownik socjalny. Obowiązkowa jest też obecność opiekuna prawnego.

W przypadku dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną komisja może zostać rozszerzona o specjalistę (np. psychologa), a w razie potrzeby pacjent może być reprezentowany przez opiekuna.

Ile czeka się na orzeczenie? Terminy i wyjątki

Orzeczenie zostanie wydane w ciągu 14 dni kalendarzowych od dnia posiedzenia. Możesz je odebrać na dwa sposoby:

  • listownie – zostanie wysłane na adres wskazany we wniosku,
  • osobiście w siedzibie zespołu orzekającego – jeśli wybierasz tę formę, poinformuj o tym komisję jeszcze przed wysyłką, najlepiej w dniu posiedzenia.

Zespół przeanalizuje całość dostarczonej dokumentacji. Jeśli okaże się, że czegoś brakuje:

  • otrzymasz pisemną prośbę o uzupełnienie dokumentów wraz z wyznaczonym terminem,
  • jeśli nie doślesz wymaganych informacji w terminie, sprawa zostanie pozostawiona bez rozpoznania, czyli orzeczenie nie zostanie wydane.

W przypadku niejasności lub sprzecznych informacji w dokumentach:

  • zespół może skierować Cię na bezpłatne badania specjalistyczne do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności,
  • może też poprosić, byś samodzielnie wykonał dodatkowe badania i dostarczył ich wyniki do akt sprawy.

Jak przygotować się do komisji?

Aby zwiększyć szansę na korzystne orzeczenie:

  • uporządkuj i zabierz pełną dokumentację (najlepiej chronologicznie),
  • opisz problemy w codziennym życiu, również te psychiczne (np. lęki, depresja, wycofanie),
  • mów konkretnie i szczerze – zamiast "jakoś sobie radzę" powiedz: "nie mogę samodzielnie się ubrać".

Dobrze przygotowany opis funkcjonowania to jedno z najważniejszych narzędzi w rękach wnioskodawcy.

Czy można się odwołać?

Tak. Jeśli orzeczenie nie spełnia oczekiwań, wnioskodawca może w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji złożyć odwołanie do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności.

Kolejnym etapem, w przypadku utrzymania decyzji, jest odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych – w ciągu 30 dni.

Komisja ds. orzekania o niepełnosprawności w 2025 roku, podobnie jak w latach poprzednich działa na podstawie przepisów, które wymagają nie tylko analizy dokumentacji, ale przede wszystkim oceny funkcjonowania osoby w codziennym życiu. Lekarz orzecznik nie ogranicza się do diagnozy – jego rolą jest określenie, jak bardzo choroba ogranicza samodzielność, mobilność, możliwość pracy czy relacji społecznych. Dobrze przygotowany wniosek i świadoma postawa podczas komisji mogą mieć kluczowe znaczenie dla decyzji o przyznaniu świadczeń i ulg.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co zabrać na komisję orzeczniczą?

Na komisję należy zabrać:

  • oryginał wniosku (jeśli był składany elektronicznie – potwierdzenie),
  • ważne zaświadczenie lekarskie (wydane nie wcześniej niż 30 dni przed złożeniem wniosku),
  • pełną dokumentację medyczną: wyniki badań, opinie specjalistów, wypisy ze szpitala, orzeczenia psychologiczne (jeśli dotyczy),
  • dokument tożsamości,
  • w przypadku dzieci – książeczkę zdrowia dziecka oraz opinie z przedszkola/szkoły.

Dobrze jest także przygotować spis trudności w codziennym funkcjonowaniu, który pomoże precyzyjnie odpowiadać na pytania orzecznika.

Czy trzeba stawić się osobiście na komisję ZON?

W większości przypadków tak – obecność jest obowiązkowa. Wyjątki zdarzają się wtedy, gdy:

  • stan zdrowia uniemożliwia przybycie na komisję,
  • dokumentacja medyczna jest tak kompletna, że pozwala na wydanie orzeczenia bez badania.

W takich sytuacjach zespół może podjąć decyzję o orzeczeniu "na podstawie dokumentacji" i zawiadomić o tym wnioskodawcę. Nie można jednak samodzielnie zrezygnować ze stawienia się – musi to być formalnie zatwierdzone przez komisję.

Czy trzeba mieć zaświadczenie od specjalisty?

Tak, posiadanie aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia (tzw. druku N-9), wydanego przez lekarza prowadzącego (np. rodzinnego lub specjalistę), jest obowiązkowe i stanowi podstawę złożenia wniosku. Zaświadczenie to ma określoną ważność (zwykle 30 dni od daty wystawienia do dnia złożenia wniosku).

Czy komisja orzekająca o niepełnosprawności jest płatna?

REKLAMA

Nie.Postępowanie orzecznicze w ZON jest całkowicie bezpłatne. Złożenie wniosku, ani udział w komisji nie wiąże się z żadnymi opłatami administracyjnymi. Bezpłatne są również ewentualne skierowania na dodatkowe badania specjalistyczne, jeśli wystawia je zespół orzekający.

Wyjątkiem są sytuacje, w których komisja prosi o uzupełnienie dokumentacji na własną rękę – np. poprzez wykonanie prywatnych badań. Wówczas koszt ich wykonania ponosi sam wnioskodawca.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Infor.pl
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Używane auta w Polsce 2025: BMW, Audi i Volkswagen królują mimo ryzyka

Marzy Ci się BMW za 30 tysięcy? Uważaj: 6 na 10 takich aut ma za sobą wypadek, a licznik może kłamać. Mimo to Polacy w 2025 roku nadal polują na używane niemieckie marki premium, takie jak BMW, Audi i Volkswagena. Choć mają po 13 lat, setki tysięcy kilometrów i niepewną przeszłość. Co nimi kieruje? Prestiż, emocje i... wiara, że lepszy stary Niemiec niż nowy Chińczyk.

Prezydent powiedział 3 razy „nie” wobec nowelizacji ustawy lex Kamilek – rodzice nie unikną kłopotliwego obowiązku, ale do szkoły nie wejdzie też osoba skazana za poważne przestępstwa

W dniu 29 sierpnia 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy lex Kamilek, która miałaby wyjaśnić niektóre wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem ustawy, jak również m.in. uprawnić pracowników zakwaterowania zbiorowego (czyli np. hoteli) do weryfikacji osób, które przebywają w takich obiektach z dziećmi. Jednocześnie jednak zakładała ona złagodzenie wymogów weryfikacji osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi (w tym m.in. rodziców pomagających w przedszkolu, szkole czy podczas wycieczek), co Prezydent ocenił jako – osłabienie gwarancji bezpieczeństwa małoletnich.

Pieniądze dla seniora: tak znacząco podwyższysz swoją emeryturę. Najlepszy miesiąc w roku by składać w ZUS wniosek o świadczenie

Pieniądze liczą się dla każdego, ale dla seniora podwójnie. Emerytury nie są zbyt wysokie dla nikogo więc każdy sposób, by je wyciągnąć w górę jest pożądany. jednym ze sposobów jest optymalny termin złożenia w ZUS wniosku o emeryturę. Można liczyć na doradcę emerytalnego, ale o pieniądzach dla seniora powinien pomyśleć przede wszystkim sam przyszły emeryt.

Darowizna pieniężna od matki zwolniona z opodatkowania? Tak, to możliwe! Oto sposób

Jeżeli darowizna obejmuje środki pieniężne, aby móc skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania, należy spełnić trzy warunki. Jednym z tych wymogów jest dostarczenie dowodu przekazania pieniędzy na rachunek bankowy odbiorcy. Urząd skarbowy nie zignoruje tego wymogu.

REKLAMA

Czy 31.08.2025 r. to niedziela handlowa, handel bez zakazu, zakupy w Lidlu i Biedronce, w galeriach, wszystkie sklepy otwarte czy tylko Żabka

Nareszcie weekend, w który można zaplanować duże zakupy, a nie koniecznie robić je w sobotę, bo niedziela z zakazem handlu. Niestety takich w roku jest tylko osiem, z czego aż trzy w grudniu. Tak, niedziela 31 sierpnia na sam koniec miesiąca i zakończenie wakacji to niedziela handlowa. Można będzie zrobić w niedzielę duże zakupy, bo wszystkie sklepy w niedzielę otwarte.

REIT-y w Polsce: utracona szansa czy świadoma ochrona rynku?

Dyskusja o wprowadzeniu do Polski funduszy REIT trwa od blisko dekady. Ostatnie sygnały z rządu wskazują jednak na brak zgody nie tylko na REIT-y mieszkaniowe, ale również na ewentualne fundusze inwestujące w nieruchomości komercyjne. W praktyce może to oznaczać całkowite zamrożenie tej formy inwestowania w naszym kraju. Pytanie, z jakim skutkiem dla krajowych rynków nieruchomości i kapitałowego.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

REKLAMA

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie i dodatkowe świadczenia w 2025 roku

Problemy ze wzrokiem lub słuchem to nie tylko wyzwanie w codziennym życiu, ale też podstawy do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. W 2025 r. przepisy zostały uproszczone, wystarczy trwałe ograniczenie funkcji zmysłów, aby otrzymać wsparcie finansowe, ulgi podatkowe, a nawet bezterminowe orzeczenie. Sprawdź, jakie objawy i choroby mogą dać Ci prawo do świadczeń i dowiedz się, jak wygląda cała procedura krok po kroku.

REKLAMA