REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sygnaliści i ich ochrona - przepisy. Wdrożenie w Polsce unijnej dyrektywy już wkrótce. Czy jeszcze w 2024 roku?

Advicero Nexia
Doradztwo podatkowe, księgowość, corporate services, obsługa płacowo-kadrowa
Sygnaliści i ich ochrona - przepisy. Wdrożenie w Polsce unijnej dyrektywy już wkrótce. Czy jeszcze w 2024 roku?
Sygnaliści i ich ochrona - przepisy. Wdrożenie w Polsce unijnej dyrektywy już wkrótce. Czy jeszcze w 2024 roku?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Polscy pracownicy oraz przedsiębiorcy, na wdrożenie Unijnej dyrektywy dotyczącej sygnalistów czekają już od prawie 3 lat, gdyż to do 17 grudnia 2021 roku Polska, tak jak pozostałe kraje Unii Europejskiej, była zobowiązana do implementacji unijnych przepisów do naszego krajowego systemu prawnego. Z czego wynika tak duże opóźnienie? Na wdrożenie jakich regulacji muszą być przygotowani pracodawcy?

Kim jest sygnalista?

REKLAMA

Bez względu na to czy podmiot należy do sektora publicznego czy też prywatnego, wszędzie zdarzają się przypadki nadużyć prawa lub nielegalnych działań. Często czynności te polegają np. na  działaniu na szkodę przedsiębiorstwa/instytucji czy też na działaniach korupcyjnych. Działania te są bardzo niebezpieczne i wywierają zawsze daleko idące konsekwencje. Sygnalista  (z ang. „whistleblower”) to osoba, której rolą jest zgłoszenie tego typu negatywnych działań w podmiocie gospodarczym. Jest to pojęcie bardzo szerokie, gdyż nie oznacza jedynie zatrudnionego pracownika (bez względu na charakter zawartej umowy) ale także osoby niezatrudnione ale powiązane bezpośrednio z podmiotem gospodarczym np. dostawcę czy podwykonawcę. W przestrzeni publicznej niejednokrotnie pojawia się błędne przekonanie, iż sygnalista to postać negatywna określana mianem „donosiciela”, podczas gdy sama koncepcja funkcji sygnalisty jest z goła odmienna. Sygnalista, to osoba, która w interesie publicznym oraz w dobrej wierze informuje o nieprawidłowościach w danej organizacji. Postawa ta powinna być postrzegana jako odpowiedzialna społecznie i mająca na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy, prowadzenia działalności czy działania instytucji publicznych.

REKLAMA

Zgodnie z definicją zamieszczoną w projekcie ustawy, sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą, w tym: pracownik, pracownik tymczasowy, osoba świadcząca pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, prokurent, członek zarządu przedsiębiorca, akcjonariusz, stażysta, wolontariusz czy praktykant.

Ochrona sygnalistów

Przepisy obowiązujące zarówno na poziomie krajowym jak i unijnym przed wejściem w życie dyrektywy o ochronie sygnalistów były dosyć ubogie i niejednolite. Podstawowym celem dyrektywy było zatem ujednolicenie tych przepisów na poziomie całej Unii Europejskiej a także wprowadzenie kompleksowych regulacji dotyczących ochrony praw osób zgłaszających naruszenia. Przepisy przewidują określenie szczegółowych form i kanałów przekazywania przez sygnalistów informacji o działaniach niepożądanych, zapewniając przy tym pełną poufność oraz przede wszystkim wprowadzają całkowity zakaz prowadzenia jakichkolwiek działań odwetowych wobec osób uwidaczniających nadużycie.

Dotychczasowe przepisy a w wielu krajach, całkowity brak regulacji w tym zakresie powodował, iż osoby posiadające wiedzę na temat nieprawidłowości, w obawie o konsekwencje ewentualnych działań represyjnych, nie informowały o wykrytych nadużyciach. 

Sygnaliści w firmie. Przewodnik dla pracodawcy

Do czego przepisy obligują pracodawców?

Przepisy w zakresie ochrony sygnalistów nakładają na pracodawcę kilka podstawowych obowiązków:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • Wdrożenie odpowiednich procedur wewnętrznych określających zasady, formy i kanały zgłaszania nieprawidłowości,
  • Implementację środków ochrony sygnalistów,
  • Wdrożenie rozwiązań zapobiegających przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami w związku z podejmowaniem działań zgłoszeniowych,
  • Prowadzenie rejestru zgłoszeń i administrowanie tymi danymi,
  • Zapewnienie warunków umożliwiających skuteczność wdrożonych w organizacji regulacji.

REKLAMA

Istotne jest zatem, aby wprowadzone regulacje zapewniały między innymi dostępność kanałów zgłoszeniowych w danej organizacji i w żaden sposób nie ograniczały możliwości dokonywania takich zgłoszeń. Dobrym rozwiązaniem, byłoby również zapewnienie kilku możliwych kanałów do informowania o naruszeniach, które będą jednocześnie dostosowane do specyfiki prowadzonej działalności oraz komunikacji występującej w danym podmiocie. Podstawową funkcją jaką powinien posiadać wdrożony przez organizację kanał komunikacyjny jest zapewnienie sygnalistom ich anonimowości a co za tym idzie ochrony ich praw w tym zakresie.

W ustawie określone zostały również regulacje dotyczące odszkodowań, o które będą mogli ubiegać się sygnaliści wobec, których podjęto działania odwetowe. Odszkodowanie z tego tytułu będzie przysługiwało w wysokości nie niższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowe w poprzednim roku. Aktualnie wynosi ono 7155,48 zł.

Ważne

Wdrożenie przepisów o ochronie sygnalistów nie jest dobrowolne. Obowiązek implementacji powyższych regulacji wynika bezpośrednio z ustawy, która określa, iż do wdrożenia ustawy zobowiązane są firmy i inne podmioty, dla których na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje pracę zarobkową co najmniej 50 osób.

Sygnaliści w administracji publicznej. Przewodnik dla pracodawców

W jaki sposób ustalić liczbę osób zatrudnionych?

Do liczby 50 osób wykonujących pracę zarobkową na rzecz podmiotu wlicza się pracowników w przeliczeniu na pełne etaty lub osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia.

Ilość 50 pracowników, nie będzie miała zastosowania do podmiotów wykonujących działalność w zakresie usług, produktów i rynków finansowych oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa transportu i ochrony środowiska, objętych zakresem stosowania aktów prawnych Unii Europejskiej wymienionych w części I.B i II załącznika do dyrektywy 2019/1937. Są to przede wszystkim:

  • podmioty zajmujące się udzielaniem kredytów, banki, instytucje parabankowe
  • firmy ubezpieczeniowe,
  • podmioty świadczące usługi finansowe, obrót papierami wartościowymi, instrumentami rynku pieniężnego, fundusze inwestycyjne,
  • firmy świadczące usługi audytu,
  • biura rachunkowe,
  • podmioty świadczące doradztwo dla przedsiębiorstw gospodarczych w zakresie struktury kapitałowej, strategii przemysłowej i kwestii z nimi związanych, jak również doradztwo i usługi dotyczące łączenia się oraz nabywania przedsiębiorstw gospodarczych,

Aktualny stan prawny

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii została przyjęta przez UE 23 października 2019 r. i weszła w życie 16 grudnia 2019 r. Czasu na jej wdrożenie było w takim razie sporo. Niestety dotychczas regulacje te nie zostały zaimplementowane w Polsce. W związku z powyższym na nasz kraj nałożona została kara w wysokości 7 mln euro oraz kara okresowa za każdy kolejny dzień zwłoki w wysokości 40 tys. Co prawda, rządowy projekt ustawy trafił już do Sejmu i jest tam obecnie procedowany, jednak Unia Europejska nie ocenia zamiarów a faktycznie wdrożone rozwiązania. Nowe regulacje mają wejść w życie po trzech miesiącach od dnia ogłoszenia ich w Dzienniku Ustaw. Szacuje się, że mogą zacząć obowiązywać w IV kwartale 2024 roku.

Paulina Marcula-Kurek, Payroll Manager w Nexia Advicero

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rząd: wzrost wynagrodzeń w budżetówce o 4,1% w 2025 roku. Związkowcy są zbulwersowani – żądają przynajmniej 15% więcej

Rząd Donalda Tuska prognozuje, że inflacja w 2025 roku wyniesie średnio 4,1%. O tyle samo mają wzrosnąć wynagrodzenia w budżetówce. Nie podoba się to związkowcom, którzy proponują w przyszłym roku przynajmniej 15% podwyżki dla pracowników sfery budżetowej, a niektórzy nawet 20%.

ZUS: Od czerwca 2024 r. uczniowie i studenci mogą więcej dorobić do renty rodzinnej bez obniżenia świadczenia

Od 1 czerwca 2024 r. uczniowie i studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu, które będą obowiązywać do 31 sierpnia br.

Każdy dorosły dostanie pieniądze na szkolenia. Na razie 111,5 mln zł na pilotaż. Indywidualne Konta Rozwojowe

Indywidualne Konta Rozwojowe to mechanizm unijny finansowania uczenia się osób dorosłych, gdzie w założeniu każda osoba otrzymuje fundusze, z których według własnego wyboru może sfinansować udział w szkoleniach. IKR mają wspierać osoby dorosłe w dostępie do szkoleń, niezależnie od ich statusu na rynku pracy oraz zwiększać zachęty i motywację poszczególnych osób do korzystania ze szkoleń.

Wynagrodzenia osób niepełnosprawnych w górę o 15%. Więcej pieniędzy z PFRON

Ustawowe stawki dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wzrosną o 15 procent. Wzrośnie też poziom dotacji dla PFRON. Takie zmiany szykuje rząd w nowym projekcie zmian ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

REKLAMA

Bezpłatne mleko, owoce i warzywa dla dzieci z klas I-V w roku szkolnym 2024/2025 [projekt rozporządzenia]

Rząd chce przeznaczyć 138 mln zł w roku szkolnym 2024/2025 na realizację unijnego programu dla szkół. W ramach tego progamu dzieci z klas I-V będą bezpłatnie otrzymywały owoce i mleko, będą też prowadzone działania edukacyjne. Projekt rozporządzenia trafił właśnie na Komitet Stały Rady Ministrów.

Te zmiany wejdą w życie jeszcze przed wakacjami. Pracownicy będą lepiej chronieni, a pracodawcom przybędzie obowiązków.

Te zmiany wejdą w życie jeszcze przed wakacjami. Pracownicy będą lepiej chronieni, a pracodawcom przybędzie obowiązków. Już od 29 czerwca 2024 r. zwiększy się bezpieczeństwo pracy we wszystkich dziedzinach krajowej gospodarki.

Dłużnik może wskazać kto przejmie dług. Sąd Najwyższy uznał zgodę blankietową

Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię dopuszczalności zgody blankietowej, tj. zgody wierzyciela na przejęcie długu przez nieskonkretyzowaną osobę. Problem dotyczył swobody dłużnika w wyborze podmiotu przejmującego jego dług. Orzeczenie SN ma znaczenie dla branży nieruchomości, gdzie często stosuje się takie klauzule przejęcia zobowiązań.

Ile zarabia sygnalista?

Ile zarabia sygnalista? Takie pytania ostatnio często się pojawiają, bo o sygnalistach mówi się coraz więcej i coraz śmielej. Trzeba zapamiętać jedno, to nie jest zawód, to czyn na rzecz dobra ogółu. Sygnalista nie dostaje pieniędzy za zgłoszenie, to nie jest USA gdzie otrzymuje się za to miliony. W Polsce sygnalista to ktoś, kto alarmuje o naruszeniach prawa i ma do tego uzasadnioną podstawę. Jeśli jest zatrudniony w danym miejscu, to sygnalista otrzymuje standardowo swoje wynagrodzenie, które jest chronione. Sprawa jest jednak otwarta i pracodawcy mogą wprowadzać dodatkowe gratyfikacje finansowe.

REKLAMA

Odwołanie darowizny, z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego

Jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek go wspierać. Darczyńca ma również zagwarantowane prawo, które pozwala na odwołanie darowizny już wykonanej, z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.

300 zł na wyprawkę szkolną. Od kiedy można składać wnioski o świadczenie z programu Dobry Start?

Od 1 lipca rodzice i opiekunowie mogą składać wnioski o świadczenie z programu Dobry Start. Program ten umożliwia rodzicom i opiekunom składanie wniosków o dofinansowanie na wyprawkę szkolną dla uczących się dzieci.

REKLAMA