Czy zatrucie można uznać za wypadek przy pracy?

• Przyczyny zatruć i ich rodzaje  
• Jakie są objawy zatruć
• Pierwsza pomoc przy zatruciu 
• Brak regulacji prawnej. Jak interpretować zatrucie w pracy 
• Obowiązki pracodawcy. Roszczenia odszkodowawcze

Zatrucie jest skutkiem dostania się do organizmu szkodliwych związków chemicznych – mogą przeniknąć drogą oddechową, przez skórę, układ pokarmowy oraz krew. 

Do wypadków zatruć może dojść w m.in. zakładzie: przemysłowym, budowlanym, warsztacie samochodowym. Szybkość rozpoznania zatrucia i udzielenie pomocy ma duże znaczenie dla zdrowia i życia pracownika. 

Przyczyny zatruć i ich rodzaje  

Zatrucia powstałe w miejscu pracy są wynikiem kontaktu pracowników ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi. Istnieje wiele niebezpiecznych dla organizmu substancji, m.in.: aceton, amoniak, dwutlenek siarki, azbest czy tlenek węgla. 

Do zatrucia może dojść między innymi przez ulatnianie się oparów substancji chemicznych, które wydostają się do powietrza przez wyciek gazu bądź cieczy – wskutek awarii sprzętu, nieszczelności instalacji.

Zatrucie przebiega w różnym stopniu nasilenia, w zależności od tego czym pracownik się zatruł. Wyróżnia się zatrucie: 

• ostre – gwałtowny przebieg, jest wywołane kontaktem z dużą dawką czynnika trującego; 
• podostre — lżejszy przebieg, powstaje na skutek jednorazowej bądź kilkukrotnej styczności z trucizną; 
• przewlekłe – często nie daje objawów, jest efektem długotrwałego kontaktu z niewielkimi dawkami czynnika szkodliwego.

Jakie są objawy zatruć

Symptomy chorobowe zatrucia substancjami toksycznymi mogą być trudne do rozpoznania. Nie zawsze pojawiają się od razu. 

• Zatrucie środkami chemicznymi: ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, osłabienie, szum w uszach. 
• Zatrucie oparami farby: ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, słabość, dezorientacja. 
• Zatrucie rozpuszczalnikiem: szum w uszach, kołatania serca, częstoskurcz, mrowienie palców, poty. 
• Zatrucie pestycydami: ból głowy, zawroty głowy, niepokój, mdłości, drżenie mięśni, zaburzenia koordynacji ruchowej. 
• Zatrucie gazami: uczucie ciemności przed oczami, trudności z oddychaniem, zaburzenia rytmu serca, senność, zaburzenia orientacji. 

Pierwsza pomoc przy zatruciu 

Bardzo często objawy zatruć są niespecyficzne, dlatego też zarówno pracownicy, jak i ich przełożeni powinni być przeszkoleni w zakresie wiedzy na ten temat – jest to warunkiem prawidłowego udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanemu. 

Udzielanie pomocy w przypadku zatrucia: 

• wyeliminowanie czynnika trującego (w przypadku, gdy został zidentyfikowany); 
• sprawdzenie stanu osoby zatrutej (czy oddycha, jest przytomna, jakie ma objawy); 
• wezwanie pomocy lekarskiej.  

Dalsze czynności przy udzielaniu pomocy w miejscu pracy, leżą w gestii lekarza – podanie substancji odtruwającej. Pracodawca może zapewnić poszkodowanemu pracownikowi opiekę zdrowotną po jego powrocie ze szpitala. 

Brak regulacji prawnej. Jak interpretować zatrucie w pracy 

Przepisy, które mają zastosowanie w obszarze postępowania powypadkowego – nie regulują kwestii zatrucia, wskazując w ramach potencjalnych skutków wypadku na uraz i śmierć. 

Według przepisów powypadkowych, urazem jest uszkodzenie tkanek ciała bądź narządów w wyniku działania czynnika zewnętrznego. 

Jeżeli zatrucie skończy się śmiercią poszkodowanego pracownika, wtedy jest to zdarzenie o cechach wypadku przy pracy. Niejasność czy był to wypadek czy nie, powstaje, gdy zatruty poszkodowany przeżył. 

W medycynie sądowej urazowi towarzyszy działanie czynników szkodliwych o różnym charakterze – może to być czynnik mechaniczny, ale i czynnik chemiczny prowadzący do zatrucia. Jak wskazują eksperci, w sytuacji, gdy doszło do zatrucia poszkodowanego, należy zasięgnąć opinii biegłego. 

Zatrucie jest oceniane jako stan chorobowy z klinicznymi objawami natury podmiotowej i przedmiotowej, spowodowanymi działaniem trucizny – substancji, która po wchłonięciu do organizmu bądź też powstała w organizmie – wywoła zaburzenie jego funkcji lub nawet śmierć.

Podsumowując, gdy opinia lekarska wskazuje, że zatruciu powstałemu wskutek substancji lub mieszanin substancji chemicznych, towarzyszyło uszkodzenie tkanek ciała bądź też narządów – wtedy kwalifikuje się zdarzenie w kategoriach wypadku przy pracy. 

Obowiązki pracodawcy. Roszczenia odszkodowawcze

Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnić pracownikowi bezpieczne i wolne od zagrożeń środowisko pracy. Chcąc wyeliminować ryzyko wszelkich zagrożeń chemicznych, należy przeprowadzać regularne kontrole. Ponadto pracownicy pracujący w szkodliwym środowisku powinni mieć zagwarantowane stosowne przeszkolenie, w tym zapewnione odpowiednie środki ochrony indywidualnej (PPE). Powinni być także wysyłani na regularne badania lekarskie. 

Ekspozycja pracownika na opary chemiczne i spaliny w miejscu pracy jest częstym powodem roszczeń odszkodowawczych. Większość roszczeń odszkodowawczych dotyczących takich kwestii jest rozpatrywana w ramach procesu za pośrednictwem Komisji ds. Szkód Osobowych ‘Injuries Board’.

Podsumowanie: zatrucie to reakcja na wprowadzenie lub przedostanie się do organizmu trucizny – substancji, która po wchłonięciu do organizmu zaburza jego funkcje i może doprowadzić do śmierci. W zatruciach najważniejsze jest odizolowanie poszkodowanego od trucizny – przerwanie jej wchłaniania oraz identyfikacja substancji trującej. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi bezpieczne miejsce pracy. Pracownik narażony na ekspozycję, na opary chemiczne i spaliny w miejscu pracy ma prawo dochodzić roszczeń odszkodowawczych. 

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl