Jak ogłosić upadłość konsumencką

Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć tylko osoba, której niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od niej okoliczności. Z upadłości nie będą więc mogły skorzystać osoby, które same doprowadziły do niewypłacalności – tj.  gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym, albo do rozwiązania stosunku pracy dłużnika doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą.

Wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej składa się w sądzie rejonowym, w którym znajduje się  wydział dla spraw upadłościowych. Opłata za złożenie wniosku wynosi 200 zł, niezależnie od sumy zadłużenia. Wniosek może zgłosić tylko dłużnik – takie prawo nie przysługuje wierzycielom.

Prześwietlenie dłużnika

Sąd o toczącym się postępowaniu upadłościowym musi powiadomić nie tylko znanych dłużników, ale także inne osoby zainteresowane w sprawie przez obwieszczenie. Obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości dokonuje się przez ogłoszenie w budynku sądowym oraz zamieszczenie w co najmniej jednym dzienniku o zasięgu krajowym.

Sąd dokona również prześwietlenia sytuacji podatkowej dłużnika zwracając się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z zapytaniem czy dłużnik w ciągu ostatnich pięciu lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości zgłaszał fakt dokonania czynności prawnych podlegających opodatkowaniu, oraz zasięga informacji w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy dłużnik jest wspólnikiem spółek handlowych. 

Zobacz również serwis: Spółki

Oddalenie wniosku dłużnika

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości jeśli w stosunku do dłużnika w okresie dziesięciu lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości: 

• prowadzono postępowanie upadłościowe lub inne postępowanie, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań albo w którym zawarto układ, lub

• prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym nie zaspokojono wszystkich wierzycieli, a dłużnik po zakończeniu lub umorzeniu postępowania zobowiązań swych nie wykonał, lub

• prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek wszystkich wierzycieli, lub

• czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. 

Podział masy upadłości

Jeśli Sąd uzna wniosek o upadłość za zasadny następuje podział masy upadłościowej. Upadły jest zobowiązany wyjawić i wydać syndykowi cały swój majątek wraz z niezbędnymi dokumentami. Majątek dłużnika w całości zostaje wysprzedany.  Częściowej ochronie podlega jedynie dom mieszkalny lub lokal mieszkalny – w przypadku którego ostateczny plan podziału nastąpi dopiero po opuszczeniu przez dłużnika pomieszczeń mieszkalnych. 

Zobacz również serwis: Windykacja

Po sporządzeniu ostatecznego planu podziału sąd wydaje postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego, określającego w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż pięć lat, upadły jest obowiązany spłacać należności niezaspokojone na podstawie planu podziału oraz jaka część zobowiązań upadłego, po wykonaniu planu spłaty wierzycieli, zostanie umorzona. W planie spłaty wierzycieli uwzględnia się wszystkie zobowiązania upadłego powstałe do dnia jego ustalenia. 

Należy również pamiętać, że ogłoszenie upadłości przez dłużnika nie wpływa na sytuację prawną ewentualnych poręczycieli. Ustalenie planu spłaty wierzycieli nie narusza bowiem praw wierzyciela wobec poręczyciela upadłego oraz współdłużnika upadłego ani praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej.  

Zobacz również serwis: Prawa konsumenta

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli przez upadłego jego możliwości działania są mocno ograniczone. Może on gromadzić nowy majątek czy też podejmować kroki zmierzające do poprawy jego sytuacji materialnej, ale nie może on dokonywać czynności prawnych przekraczających granice zwykłego zarządu. Może co prawda zaciągać zobowiązania niezbędne dla utrzymania swojego i osób, w stosunku do których ciąży na nim ustawowy obowiązek dostarczania środków utrzymania,z wyjątkiem jednak zakupów na raty lub zakupów z odroczoną płatnością.

Natomiast gdyby sytuacja finansowa  upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli uległa znaczącej poprawie, wynikającej z innych przyczyn niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli przez podwyższenie kwot przypadających wierzycielom. O zmianie planu spłaty wierzycieli orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia się upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty.

Umorzenie części zadłużenia nie następuje od razu. Jest to możliwe dopiero po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli.  Wówczas sąd wydaje postanowienie o umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego objętych planem spłaty oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego. O umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego sąd orzeka na wniosek upadłego, po przeprowadzeniu rozprawy, o której terminie zawiadamia wszystkich wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli.