Jakie są prawa pacjenta?

• Kto może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej
• Prawa pacjenta - informacja o stanie zdrowia 
• Prawa pacjenta - zgoda lub brak zgody na udzielenie świadczenia 
• Prawa pacjenta - tajemnica lekarska 
• Prawa pacjenta - dodatkowa opinia lekarza, dokumentacja medyczna 
• Prawa pacjenta - towarzystwo i opieka duszpasterska 
• Prawa pacjenta - poszanowanie intymności i leczenie bólu 
• Prawa pacjenta - prawo do skargi 

Kto może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych mówi o tym, że zgodnie z Konstytucją RP każdy obywatel, bez względu na sytuację materialną powinien mieć dostęp do pewnych świadczeń zdrowotnych. Niektóre grupy są uprzywilejowane: dzieci, kobiety w ciąży i osoby starsze. 

Większość Polaków podlega pod ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia. Obowiązkowe składki pobiera ZUS i KRUS. Można się ubezpieczyć również dobrowolnie. 

Kto ma prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej? 

• osoby ubezpieczone - składkę opłaca odpowiedni podmiot lub one same, 
• bliscy osób ubezpieczonych (dzieci, małżonkowie, rodzice, wnuki) – osoby nieubezpieczone można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego,
• dzieci jeśli:
  • mają polskie obywatelstwo
  • nie mogą ich zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego ich rodzice (lub inni prawni opiekunowie) ani dziadkowie.
• kobiety w okresie ciąży, porodu i w połogu (do sześciu tygodni po porodzie), które nie są zgłoszone do ubezpieczenia, jeśli:
  • mają polskie obywatelstwo
  • stale mieszkają w Polsce.
• osoby pozbawione wolności oraz cudzoziemcy przebywający w strzeżonym ośrodku lub oczekujący w areszcie na deportację.
• Dodatkowo, z uwagi na okoliczności związane ze stanem zdrowia:
  • osoby, które mogły być narażone na choroby zakaźne takie jak np. cholera, czerwonka, dur brzuszny itp. lub zaraziły się nimi
  • uzależnieni od alkoholu i od narkotyków w zakresie leczenia odwykowego
  • chorzy psychicznie i upośledzeni umysłowo w zakresie leczenia psychiatrycznego
• Osoby objęte uprawnieniami szczególnymi z uwagi na stan zdrowia, zasługi dla kraju itp.

Prawa pacjenta - informacja o stanie zdrowia 

Pacjent od ukończenia 16 r.ż. ma prawo do pełnej informacji o stanie swojego zdrowia udzielonej zrozumiałym językiem. Ponadto lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwościach dalszej diagnozy, leczenia, ewentualnej rehabilitacji czy zmiany trybu życia. Jeśli pacjent jest przygotowywany do zabiegu ma prawo oczekiwać pełnych informacji dotyczących przebiegu operacji, późniejszej rekonwalescencji, ewentualnych powikłań itd. W przypadku, gdy zabieg były płatny w całości lub częściowo, lekarz musi również poinformować o tym pacjenta. 

Pacjent, który przeszedł operację ma prawo do rozmowy z lekarzem, który ja przeprowadzał (nie tylko z dyżurnym). 

Wszelkie informacje udzielane przez lekarza czy pielęgniarkę powinny być wyczerpujące i zrozumiałe dla pacjenta, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości pacjent ma prawo pytać o wszystko, do momentu, aż informacje nie staną się klarowne. 

Pacjent ma również prawo do decydowania, komu mogą być udzielane informacje o stanie jego zdrowia. 

Prawa pacjenta - zgoda lub brak zgody na udzielenie świadczenia 

Po uzyskaniu informacji o stanie swojego zdrowia pacjent ma prawo wyrazić zgodę lub nie zgodzić się na udzielenia świadczenia. W przypadku zabiegu operacyjnego lub diagnostyki podwyższonego ryzyka zgoda lub jej brak musi być wyrażona na piśmie. W pozostałych przypadkach może być to deklaracja ustna. 

Od tej sytuacji są wyjątki. Zabiegi medyczne wbrew woli pacjenta są udzielane:

• podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym, jeśli zachowanie pacjenta zagraża bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu (np. próba samobójcza), życiu lub zdrowiu innych osób (np. atak agresji),
• pacjentom przymusowego leczenia odwykowego,
• pacjentom chorym na niektóre choroby zakaźne (np. gruźlica, dur brzuszny).

Prawa pacjenta - tajemnica lekarska 

Pacjent ma prawo do tego, aby informacja o jego stanie zdrowia czy sposobach leczenia nie była przekazywana innym osobom. Ta zasada ma wyjątki na przykład gdy konieczne jest udzielenie informacji pielęgniarkom czy lekarzom asystującym - w przypadku udzielania pomocy medycznej jak również, gdy zachowanie tajemnicy może zagrażać zdrowiu pacjenta lub innych osób.

Tajemnica lekarska obowiązuje również po śmierci pacjenta. 

Prawa pacjenta - dodatkowa opinia lekarza, dokumentacja medyczna 

Pacjent nie musi zgadzać się z opinią lub orzeczeniem wystawionymi przez lekarza, np. w przypadku zaświadczenia o braku przeciwwskazań do korzystania z określonego rodzaju świadczeń zdrowotnych w uzdrowisku. Gdy nie ma odrębnej procedury odwoławczej, pacjent może wnieść sprzeciw do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta.

Pacjent może wymagać również, aby lekarz zasięgnął opinii drugiego lekarza lub nawet zwołał konsylium lekarskie, gdy ma wątpliwości odnośnie do diagnozy lub sposobu leczenia. Lekarz nie musi się na to godzić, jeśli uzna, ze nie ma takiej potrzeby, powinien to jednak odnotować w dokumentacji medycznej. 

Na każdym etapie swojego leczenia jak również poza nim pacjent ma prawo do wglądu do swojej dokumentacji medycznej, może zażądać wyciągu, kopii, odpisu, informacji na maila. Również osoba upoważniona przez pacjenta ma prawo do tych dokumentów. 

Zobacz także: Świadczenia z ZUS dla chorych na raka. Jak otrzymać rentę onkologiczną?
Czas na rewolucję w polskiej służbie zdrowia

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl